Hướng tới khu công nghiệp xanh

Trung tâm xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh Phú Thọ ký kết bản ghi nhớ với doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực môi trường, năng lượng.

Kiểm soát nguồn thải từ gốc

Cùng với mở rộng sản xuất, Phú Thọ chú trọng kiểm soát nguồn thải ngay từ khâu đầu tư hạ tầng và tổ chức sản xuất. Tại các KCN, hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung, quan trắc tự động, khu lưu giữ chất thải và công trình phòng ngừa sự cố môi trường từng bước được đầu tư đồng bộ.

Tại KCN Bá Thiện II - một trong những KCN thu hút nhiều nhà đầu tư đến từ Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, yêu cầu bảo vệ môi trường được đặt ra song hành với quá trình sản xuất. Sau 15 năm hoạt động, KCN duy trì hệ thống xử lý nước thải tập trung công suất 10.000m3/ngày đêm. Các doanh nghiệp thứ cấp thực hiện xử lý sơ bộ nước thải trước khi đấu nối vào hệ thống chung; đồng thời thu gom, phân loại, lưu giữ và chuyển giao chất thải cho đơn vị có chức năng xử lý.

Theo Ban Quản lý các KCN tỉnh, hiện 15/18 KCN đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung, tổng công suất thiết kế 70.200m3/ngày đêm. Lượng nước thải công nghiệp phát sinh khoảng 44.970m3/ngày đêm; 14 KCN đã có hệ thống quan trắc tự động, liên tục và tỷ lệ đấu nối của các dự án sản xuất, kinh doanh đạt khoảng 95%. Bên cạnh xử lý nước thải, các KCN cũng chú trọng kiểm soát khí thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại.

Cùng với trách nhiệm của doanh nghiệp, Ban Quản lý các KCN tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn và kiểm tra việc chấp hành pháp luật về môi trường; phối hợp thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường và kiểm tra việc vận hành thử nghiệm các công trình xử lý chất thải.

Trong 7 tháng năm 2026, đơn vị đã phối hợp thẩm định 7 dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp Bộ và 44 dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp tỉnh; kiểm tra kế hoạch vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải đối với 26 dự án, cơ sở.

Việc kiểm soát nguồn thải từ gốc đang từng bước trở thành yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển KCN, vừa hạn chế nguy cơ ô nhiễm, vừa tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm với môi trường.

Hướng tới công nghiệp xanh

Từ yêu cầu kiểm soát nguồn thải, Phú Thọ đang hướng tới bước phát triển cao hơn: lựa chọn những dự án có chất lượng, công nghệ hiện đại, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện với môi trường.

Theo Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh định hướng phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng, gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững; hướng tới xây dựng Phú Thọ trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước về công nghiệp công nghệ cao, chế biến, chế tạo, điện tử, ô tô, xe máy.

Hạ tầng KCN Nam Bình Xuyên bao gồm hệ thống cây xanh, kênh điều hoà...

và hệ thống xử lý nước thải được đầu tư đồng bộ, hiện đại.

Định hướng này đang được cụ thể hóa tại các KCN mới. Tại KCN Nam Bình Xuyên, chủ đầu tư dành quỹ đất cho cây xanh, mặt nước và hệ thống kênh, hồ điều hòa, hướng tới mô hình KCN xanh, thông minh, bền vững. Hệ thống xử lý nước thải tập trung được đầu tư theo hướng tự động hóa, quan trắc 24/7, đáp ứng yêu cầu xử lý trước khi xả ra môi trường.

Không gian xanh, hạ tầng xử lý chất thải và năng lực vận hành đảm bảo môi trường không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh của KCN.

Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư quốc tế quan tâm nhiều hơn đến các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG), hạ tầng môi trường cao sẽ góp phần nâng sức hấp dẫn của Phú Thọ đối với các dự án công nghệ cao, công nghệ sạch.

Ông Trần Hoài Dương, Phó Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh cho biết: Đầu tư đồng bộ hạ tầng môi trường là yếu tố quan trọng để KCN phát triển ổn định, bền vững. Các chủ đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp ngày càng chú trọng đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, giảm phát sinh chất thải và hạn chế tác động đến môi trường.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn một số vướng mắc. Một số KCN đã hoàn thành công trình xử lý nước thải tập trung, lắp đặt hệ thống quan trắc tự động và được cấp giấy phép môi trường nhưng chưa có đủ lượng nước thải để vận hành thử nghiệm theo quy định. Một số quy định về phân loại dự án theo mức độ nguy cơ ô nhiễm và vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải cũng chưa thật sự phù hợp với thực tế.

Trước yêu cầu phát triển mới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường; nâng cao chất lượng thẩm định, sàng lọc dự án; tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định và khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, giảm phát sinh chất thải.

Cùng với đó, Phú Thọ từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý môi trường, xây dựng cơ sở dữ liệu, tăng cường quan trắc và nghiên cứu các mô hình kinh tế tuần hoàn trong KCN. Mục tiêu không chỉ kiểm soát ô nhiễm mà còn hình thành hệ sinh thái sản xuất xanh, trong đó chất thải của doanh nghiệp này có thể trở thành đầu vào cho doanh nghiệp khác, góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Bảo vệ môi trường vì thế không còn là yêu cầu đi sau quá trình phát triển công nghiệp, mà đang trở thành một phần của chiến lược thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Với cách tiếp cận này, những KCN xanh, hiện đại, bền vững sẽ là nền tảng để Phú Thọ phát triển công nghiệp theo hướng có trách nhiệm, hiệu quả và lâu dài.