Hút thuốc lá điện tử có thể gây ung thư

Công trình mới liên quan đến thuốc lá điện tử này do Giáo sư Bernard Stewart và Phó Giáo sư Freddy Sitas từ Đại học New South Wales (UNSW) dẫn đầu, dựa trên việc đánh giá toàn diện hơn 100 nghiên cứu khoa học được thực hiện từ năm 2017 đến giữa năm 2025.

Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Carcinogenesis ngày 30/3, khẳng định bằng chứng về rủi ro này đang ngày càng rõ ràng hơn, dù vẫn cần thêm thời gian để định lượng. Thay vì đi vào lối mòn so sánh với thuốc lá truyền thống như phần lớn các báo cáo trước đây, nhóm chuyên gia tại UNSW tập trung phân tích độc lập các tác động riêng biệt của thuốc lá điện tử để đưa ra cái nhìn khách quan nhất.

Dưới góc độ hóa học và sinh học, các tác giả nghiên cứu nhận thấy aerosol từ các dung dịch thuốc lá điện tử không hề vô hại khi chứa hàng loạt độc chất gồm nicotine, kim loại nặng từ cuộn đốt và các hợp chất hữu cơ phức tạp. Các chất này sở hữu gần như đầy đủ 10 đặc tính gây ung thư theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Nghiên cứu mới phát hiện thuốc lá điện tử chứa nicotine rất có thể là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư phổi và khoang miệng. Ảnh minh họa: Pixabay

Bên cạnh đó, qua phân tích máu và nước tiểu của người dùng thuốc lá điện tử, các nhà khoa học xác nhận cơ thể họ đã hấp thụ trực tiếp các tác nhân gây ung thư này. Đáng sợ hơn, những nghiên cứu trên mô phổi và khoang miệng còn phát hiện những dấu hiệu tiền ung thư rõ rệt như đột biến DNA, stress oxy hóa và tình trạng viêm mãn tính.

Thậm chí, các thí nghiệm trên chuột đã chứng minh thuốc lá điện tử chứa aerosol có khả năng trực tiếp gây ra các khối u phổi. Những bằng chứng lâm sàng cũng bắt đầu xuất hiện khi nhiều nha sĩ ghi nhận các ca ung thư miệng ở những bệnh nhân trẻ tuổi vốn chỉ sử dụng thuốc lá điện tử mà chưa từng hút thuốc lá truyền thống.

Sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng khoa học về vấn đề này diễn ra rất nhanh chóng. Nếu trong giai đoạn 2017-2019, nhiều ý kiến còn thận trọng cho rằng chưa đủ bằng chứng kết luận, thì đến giai đoạn 2024-2025, hầu hết các nhà khoa học đều bày tỏ sự lo ngại sâu sắc. Giáo sư Stewart nhấn mạnh, thuốc lá điện tử không còn được xem là một lựa chọn "an toàn hơn thuốc lá truyền thống", đồng thời khẳng định người dùng thuốc lá điện tử vẫn đối mặt với nguy cơ mắc ung thư cao hơn hẳn người không sử dụng.

Thậm chí, thói quen hút thuốc lá điện tử còn làm tăng nguy cơ bắt đầu hút thuốc lá truyền thống lên gấp ba lần. Đặc biệt, những người rơi vào tình trạng "lưỡng dụng" - sử dụng song song cả hai loại thuốc lá truyền thống và điện tử – phải đối mặt với rủi ro ung thư phổi cao gấp bốn lần so với những người chỉ hút thuốc lá truyền thống.

Dù hiện nay, số lượng nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn thông qua việc theo dõi lâu dài nhóm người chỉ hút thuốc lá điện tử để ước tính chính xác số ca bệnh còn ít, các chuyên gia Australia vẫn cảnh báo xã hội không nên lặp lại những sai lầm lịch sử kéo dài hàng thế kỷ như với thuốc lá truyền thống.

“Chúng ta không thể chờ thêm 80 năm nữa để đưa ra những quyết định mang tính sinh tồn”, Phó Giáo sư Freddy Sitas khẳng định. Trước tình hình đó, các nhà nghiên cứu đang kêu gọi chính phủ thực hiện những hành động quyết liệt như thắt chặt luật cấm bán thuốc lá điện tử cho trẻ em, hạn chế tiếp thị và chỉ cho phép bán thuốc lá điện tử chứa nicotine tại nhà thuốc cho mục đích cai nghiện dưới sự hướng dẫn y tế.

Trong khi chờ đợi các dữ liệu dài hạn, giới chuyên gia cho rằng việc nâng cao nhận thức cộng đồng và khẳng định nicotine dưới bất kỳ hình thức nào cũng không phải thứ vô hại là điều thiết yếu để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Anh Vũ