Huy động mọi nguồn lực tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp Nguyễn Quốc Hoàn phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: VGP/DA

Chia sẻ những nội dung cơ bản về hồ sơ chính sách Luật PBGDPL (sửa đổi), Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) Phan Hồng Nguyên cho biết, theo Quyết định số 2352 ngày 24/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ về phân công cơ quan chủ trì soạn thảo và thời hạn trình các dự án luật, pháp lệnh thuộc Chương trình lập pháp năm 2026, Bộ Tư pháp được giao chủ trì xây dựng dự án Luật PBGDPL (sửa đổi). Dự án luật sẽ được trình Chính phủ vào tháng 5/2026 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận vào tháng 7/2026.

Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng hồ sơ chính sách theo quy trình sửa đổi toàn diện văn bản quy phạm pháp luật. Hồ sơ đã được gửi tới Hội đồng thẩm định.

Việc sửa đổi Luật PBGDPL nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác PBGDPL theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Bên cạnh đó, nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc do quy định của Luật PBGDPL năm 2012 đã được các bộ, cơ quan, tổ chức ở Trung ương, địa phương phản ánh, kiến nghị qua quá trình sơ kết, tổng kết việc thi hành Luật;

Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác truyền thông chính sách, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, PBGDPL, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, công chức, viên chức, người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận pháp luật…

Trên cơ sở đó, dự thảo đề xuất 6 nhóm chính sách: 1. Phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện PBGDPL; 2. Hoàn thiện cơ chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL; 3. Mở rộng đối tượng và hoàn thiện chính sách về PBGDPL cho các đối tượng đặc thù, yếu thế để không ai bị bỏ lại phía sau; 4. Xác định rõ nội dung bồi dưỡng pháp luật trong chương trình bồi dưỡng công chức, viên chức và đổi mới công tác giáo dục pháp luật trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; 5. Gắn kết truyền thông chính sách với PBGDPL và đổi mới phương thức PBGDPL thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; 6. Hoàn thiện quy định về nguồn lực PBGDPL đáp ứng yêu cầu của công tác PBGDPL trong điều kiện mới.

Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) Phan Hồng Nguyên nêu những nội dung cơ bản về hồ sơ chính sách Luật PBGDPL (sửa đổi) - Ảnh: VGP/DA

Tại phiên họp thẩm định hồ sơ chính sách dự án Luật PBGDPL (sửa đổi), đại diện Bộ Công an bày tỏ sự nhất trí cao với nội dung hồ sơ, khẳng định các yêu cầu về bảo đảm an ninh đã được đáp ứng đầy đủ, đồng thời đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng nhằm nâng cao tính thực tiễn của dự án luật.

Cụ thể, phía Bộ Công an đề xuất bổ sung "vùng tôn giáo" vào nhóm đối tượng đặc thù để có các hình thức phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm tín ngưỡng, đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát kỹ lưỡng nhằm tránh chồng chéo với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 trong mảng truyền thông chính sách.

Đáng chú ý, đại diện Bộ Công an kiến nghị cần đa dạng hóa kênh thông tin, không chỉ giới hạn trên Cổng pháp luật quốc gia mà phải đăng tải rộng rãi trên cổng thông tin điện tử của các Bộ, ngành chủ trì soạn thảo để tăng tính chủ động và tiếp cận sâu rộng đến nhân dân.

Đặc biệt, liên quan đến nguồn lực thực hiện, Bộ Công an nhấn mạnh cần có cơ chế đột phá để thu hút chuyên gia, nhà khoa học có kỹ năng truyền đạt tốt tham gia đội ngũ báo cáo viên, đồng thời đề xuất cập nhật định mức chi theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 để thay thế các quy định cũ, từ đó tăng mức kinh phí và cụ thể hóa các danh mục hoạt động, tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn cho các đề án phổ biến pháp luật trên thực tế.

Đại diện Bộ Quốc phòng hoàn toàn nhất trí với các chủ trương và quy định liên quan trong hồ sơ chính sách. Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động của lực lượng vũ trang, phía Bộ Quốc phòng cho rằng cần có những quy định mang tính đặc thù hơn đối với một số bộ, ngành có mô hình tổ chức và đối tượng thụ hưởng chuyên biệt.

Trong quân đội, công tác PBGDPL không chỉ là nhiệm vụ pháp lý mà còn là một phần quan trọng trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng thường xuyên. Đối tượng thụ hưởng của luật trong môi trường quân ngũ rất đa dạng, trải dài từ cấp Bộ Quốc phòng đến Ban chỉ huy quân sự cấp xã.

Nhấn mạnh việc PBGDPL là nhiệm vụ thường xuyên, gắn liền với công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vùng biên giới, hải đảo, vị đại diện kiến nghị tại chính sách 2 cần đẩy mạnh phân cấp rõ ràng, giao quyền cho các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Quốc phòng và Bộ Công an có thể tự quyết định các mô hình tổ chức Hội đồng phối hợp trong nội bộ để phù hợp với thực tiễn phân cấp hiện nay.

Ngoài ra, Bộ Quốc phòng cũng đề xuất cơ quan soạn thảo nghiên cứu chỉnh lý báo cáo đánh giá tác động liên quan đến chi ngân sách quốc phòng, an ninh nhằm bảo đảm phù hợp với đặc thù quản lý ngân sách và làm nổi bật các tác động tích cực của chính sách trong tình hình mới.

Tại cuộc họp, các đại biểu cũng góp ý với cơ quan soạn thảo như: Cần tiếp tục đổi mới phương thức PBGDPL thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; đề xuất nghiên cứu nội dung về văn hóa tuân thủ pháp luật trong Luật PBGDPL;…

Ông Cù Thu Anh, Cục trưởng Cục PBGGPL và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: VGP/DA

Đại diện cho đơn vị được giao chủ trì xây dựng hồ sơ chính sách Luật, Cục trưởng Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh ghi nhận và cảm ơn Hội đồng thẩm định đã đóng góp ý kiến đối với hồ sơ chính sách Luật.

Cục trưởng Cù Thu Anh cho biết, sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa để hoàn thiện hồ sơ chính sách bảo đảm chất lượng, khả thi. Trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 02 cấp hiện nay cho thấy, cấp xã được giao trách nhiệm và khối lượng công việc lớn, đặc biệt tới đây tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, việc thiết lập cơ chế phối hợp thông qua mô hình Hội đồng, để giúp cho việc phân công trách nhiệm trong triển khai công tác PBGDPL được rõ ràng, hiệu quả.

Phát biểu kết luận, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp Nguyễn Quốc Hoàn nêu rõ, Hội đồng thẩm định cơ bản thống nhất với nội dung hồ sơ đã bước đầu làm rõ cơ sở pháp lý, cơ sở chính trị thông qua việc viện dẫn Hiến pháp, các văn bản liên quan và chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật và phát huy vai trò công tác PBGDPL.

Tuy nhiên, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phân tích tác động của sự thay đổi hệ thống pháp luật; các yêu cầu mới về phân cấp, phân quyền, tiếp cận thông tin, chuyển đổi số; đánh giá đầy đủ những bất cập, chồng chéo của quy định hiện hành và thực tiễn thi hành luật.

Cho ý kiến về từng nhóm chính sách, Vụ trưởng Nguyễn Quốc Hoàn lưu ý một số nội dung như: làm rõ hơn trách nhiệm giữa cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan trực tiếp thực hiện; phân định theo cấp, theo chủ thể; xác định rõ phạm vi, nội dung và cơ chế phối hợp; đánh giá đầy đủ tác động, xác định rõ vấn đề và giải pháp việc mở rộng đối tượng, nhất là nhóm yếu thế; làm rõ ranh giới giữa "truyền thông chính sách" và "phổ biến, giáo dục pháp luật", tránh trùng lặp về nội dung và phương thức; đánh giá đầy đủ về nguồn lực tài chính và nhân lực…

Diệu Anh