Huyền tích Rạng Đông: Những bước chân lấn biển

Tấm bia khắc ghi khẩu hiệu của lực lượng quai đê lấn biển đặt tại trung tâm xã Rạng Đông hôm nay.

Từ chiến hào đến công trường quai đê lấn biển

Đến Rạng Đông hôm nay, chứng kiến nhịp sống sôi động của một vùng ven biển đang phát triển với những tuyến đường rộng mở, khu dân cư khang trang, khu công nghiệp đang hình thành, khó có thể hình dung nơi đây từng là vùng bãi bồi hoang hóa, lau sậy ken dày, nhiễm phèn, ngập mặn, quanh năm vật lộn với sóng biển.

Cựu chiến binh Lê Đăng Đoan, 75 năm tuổi Đảng, người từng thuộc lực lượng bộ đội địa phương huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) từ năm 1949. Ông Đoan vẫn nhớ như in những đêm bám trụ bờ biển Nga Sơn, Hậu Lộc, Kim Sơn, phối hợp chiến đấu, ngăn chặn tàu chiến Pháp áp sát bắn phá xóm làng. Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân ủy Trung ương, năm 1958, ông Đoan theo Trung đoàn 269 (Quân khu 4) tiến về vùng đất ven biển Nghĩa Hưng để đặt nền móng cho sự ra đời của vùng đất mới này.

Ngày 19/5/1958, đúng dịp kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhát cuốc đầu tiên được hạ xuống, đánh dấu ngày khởi đầu cho công cuộc quai đê lấn biển xây dựng Nông trường Rạng Đông. Đó là sự kết hợp của ý chí thép và khát vọng hòa bình. Gần một nghìn cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 269 vốn phần lớn là thanh niên nông dân mặc áo lính, từng kinh qua khói lửa chiến trường Trị Thiên, sát cánh cùng lực lượng thanh niên Cờ hồng và dân công địa phương với khát vọng chinh phục thiên nhiên.

Lúc cao điểm, công trường huy động tới 11 nghìn người, ngày đêm giành giật với biển khơi để hoàn thành con đê dài 11,6km từ Quần Vinh đến Ngọc Lâm. Hơn nửa triệu khối đất đá được đổ xuống, tạo nên vùng bãi bồi rộng 1.330ha. Chiến sĩ Lương Viêm, Trung đoàn 269 và dân quân Hải Hậu Mai Thị Bình đã lấy thân mình chặn dòng nước xoáy để đồng đội lấp đất trong ngày triết giang, hàn khẩu, hi sinh trước khi thấy nông trường được tượng hình.

Sức sống mới trên vùng đất mở ra biển lớn

Từ vùng đất lấn biển năm xưa, Rạng Đông hôm nay đang đứng trước một vận hội phát triển mới khi trở thành địa bàn trọng điểm trong chiến lược phát triển không gian kinh tế biển của tỉnh Ninh Bình.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ tháng 7/2025, xã Rạng Đông được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Rạng Đông và các xã Phúc Thắng, Nam Điền với tổng diện tích 32,4km², hơn 30 nghìn nhân khẩu. Trên nền tảng truyền thống khai hoang, lấn biển của các thế hệ đi trước, Đảng bộ xã xác định việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phải được cụ thể hóa bằng khát vọng phát triển, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Đảng bộ xã hiện có 48 tổ chức đảng trực thuộc với 1.145 đảng viên. Sau sáp nhập, cấp ủy, chính quyền địa phương nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy, ổn định hoạt động của hệ thống chính trị, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.

Việc học và làm theo Bác được cụ thể hóa từ những nhiệm vụ thiết thực. Từ nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính đến đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, mọi nhiệm vụ đều hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Đảng ủy xã đã triển khai ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử”, thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thành lập 30 tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn, tổ dân phố. Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được đầu tư nâng cấp, tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn đạt trên 99%.

Trên vùng đất từng ngập mặn, lau sậy hoang vu năm nào, nhiều dự án hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ đang từng bước hình thành, mở ra diện mạo mới cho vùng ven biển phía nam tỉnh. Theo định hướng phát triển của tỉnh, Khu kinh tế Ninh Cơ được xác định là không gian phát triển chiến lược, giữ vai trò “hạt nhân” thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ không gian kinh tế biển tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn mới. Trong đó, Rạng Đông giữ vị trí trung tâm, đóng vai trò kết nối phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ cảng biển, đô thị ven biển và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.

Các khu công nghiệp đang được hình thành tại xã Rạng Đông.

Hiện nay, nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai tại khu vực Rạng Đông và vùng phụ cận. Nổi bật là các dự án hạ tầng thuộc Khu kinh tế Ninh Cơ; các dự án phát triển công nghiệp, dịch vụ hậu cần nghề cá, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao và hạ tầng đô thị ven biển. Hệ thống giao thông kết nối khu vực ven biển tiếp tục được đầu tư, tạo động lực thu hút doanh nghiệp, mở rộng không gian phát triển kinh tế biển của địa phương.

Cùng với đó, nhiều dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh đang từng bước hình thành tại khu vực ven biển, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, dịch vụ thương mại, hậu cần nghề cá và các khu dân cư mới đang mở ra diện mạo của một đô thị ven biển năng động. Những kết quả ấy cho thấy sức bật mạnh mẽ của vùng đất từng được tạo dựng bằng mồ hôi, ý chí và khát vọng của lớp người đi mở đất năm xưa.

Trao đổi về định hướng tương lai, đồng chí Phạm Văn Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Rạng Đông cho biết: Địa phương đang tập trung mọi nguồn lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Xã đặt mục tiêu hoàn thành các tiêu chí để trở thành phường vào năm 2027, trong đó tập trung phát triển kinh tế biển, dịch vụ và thu hút các doanh nghiệp, dự án đầu tư lớn vào địa bàn. Rạng Đông được xác định là hạt nhân định hình Khu kinh tế Ninh Cơ, đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy không gian kinh tế biển của tỉnh.

Bên cạnh nhiệm vụ phát triển kinh tế, công tác an sinh xã hội, đặc biệt là phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” luôn được xã quan tâm đặc biệt. Địa phương thường xuyên tổ chức các buổi gặp mặt nhân chứng lịch sử, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người có công, cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn. Trong năm qua, xã đã tiếp nhận và trao tặng hàng trăm suất quà từ các cấp đến tận tay thân nhân liệt sĩ, thương bệnh binh.

68 năm kể từ ngày khai móng nông trường, vùng đất “Mặt trời mọc” đang bừng sáng một sức sống mới. Từ những bước chân không nề hà chùn bước, trước sóng dữ của những “chiến binh” lấn biển năm xưa Rạng Đông hôm nay đang tự tin khẳng định vị thế của mình trên bản đồ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tinh thần thép của những người lính năm xưa vẫn đang chảy mãi trong huyết quản của thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân hôm nay, tạo thành động lực to lớn để xây dựng một Rạng Đông giàu mạnh, văn minh, xứng đáng với niềm tin của Đảng và tâm nguyện của Bác Hồ.