IAEA kêu gọi Iran nối lại hợp tác giữa căng thẳng gia tăng

Biểu tượng IAEA tại trụ sở ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu sau khi khai mạc phiên họp định kỳ của Hội đồng Thống đốc IAEA tại Vienna (Áo), ông Grossi cho rằng việc Iran cho phép cơ quan này tiếp cận các cơ sở hạt nhân trọng yếu sẽ mang lại những tác động tích cực. IAEA chưa được tiếp cận các cơ sở này kể từ cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025, trong đó Israel và Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những địa điểm hạt nhân của Iran. Một số cơ sở tiếp tục bị tấn công trong cuộc chiến mới bùng phát ngày 28/2.

Mỹ, Anh, Pháp và Đức đã soạn thảo một nghị quyết, dự kiến được trình và đưa ra biểu quyết trong tuần này, đề nghị chuyển hồ sơ Iran lên Hội đồng Bảo an do Tehran không tuân thủ các nghĩa vụ báo cáo về chương trình hạt nhân. Phái bộ Iran tại LHQ gọi dự thảo nghị quyết là một “hành động tuyệt vọng mới” và cho rằng động thái này sẽ không mang lại lợi ích.

Trước các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran hồi tháng 6/2025, IAEA ước tính Iran sở hữu khoảng 440 kg urani làm giàu ở mức 60%, gần với ngưỡng 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân và cao hơn nhiều giới hạn 3,67% trong Thỏa thuận về Kế hoạch hành động toàn diện chung năm 2015 (JCPOA) hiện không còn hiệu lực. Số phận của kho urani này đến nay vẫn chưa được xác định. Cùng trong tháng 6/2025, IAEA đã thông qua nghị quyết cho rằng Tehran vi phạm cam kết do không hợp tác đầy đủ trong cuộc điều tra về các dấu vết urani được phát hiện tại những địa điểm chưa công bố.

Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình và tuân thủ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Tuy nhiên, nếu được thông qua, nghị quyết mới có thể mở đường cho các biện pháp trừng phạt quốc tế tiếp theo đối với Tehran.

Trong khi sức ép liên quan chương trình hạt nhân Iran gia tăng, eo biển Hormuz tiếp tục là một trong những điểm nóng của cuộc xung đột. Cùng ngày, Hải quân Oman cho biết đã giải cứu 16 thuyền viên trên tàu chở dầu SIDR treo cờ Saudi Arabia, được cho là bị Iran tấn công tại eo biển Hormuz 1 tuần trước đó.

Theo Trung tâm An ninh Hàng hải Oman, một tàu thuộc Hải quân Hoàng gia nước này đã hỗ trợ hậu cần cho thủy thủ đoàn gồm 25 người, sơ tán 16 thuyền viên và bảo đảm họ được chăm sóc y tế. Tuyên bố không nêu tình trạng của toàn bộ thủy thủ đoàn, song xác nhận 2 thủy thủ đã thiệt mạng. Trước đó, hãng vận tải biển quốc gia Saudi Arabia cho biết 2 nạn nhân là công dân Philippines. Vụ tấn công xảy ra trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran tiếp tục căng thẳng sau 6 tháng giao tranh. Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn do các động thái của Iran, trong khi Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của nước này để đáp trả.