Iceland triệu tập Đại sứ Mỹ sau bài đăng bản đồ của Tổng thống Trump

Hình ảnh bản đồ được Tổng thống Trump đăng tải.

Theo đài truyền hình Iceland RUV, Ngoại trưởng Iceland Thorgerdur Gunnarsdottir đã triệu tập ông Billy Long, Đại sứ Mỹ tại Iceland, để làm việc sau khi ông Trump đăng hình ảnh gây tranh cãi trên nền tảng Truth Social. Ông Long mới chính thức nhậm chức Đại sứ Mỹ tại Iceland hồi tháng 8.

Hình ảnh được ông Trump đăng tải cho thấy Mỹ, Canada, Greenland, Iceland, Mexico, khu vực Trung Mỹ và vùng Caribe đều được phủ bằng quốc kỳ Mỹ. Phía trên bản đồ là dòng chữ “Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”. Tổng thống Mỹ không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào kèm theo hình ảnh.

“Phía Iceland đã nêu rõ lập trường rằng bài đăng này hoàn toàn không phù hợp”, Bộ Ngoại giao Iceland cho biết với RUV.

Động thái của ông Trump đã vấp phải chỉ trích tại Iceland. Bà Sonja Thorbergsdottir, Chủ tịch Liên đoàn Nhân viên Nhà nước và Đô thị Iceland, cho rằng bài đăng thể hiện sự thiếu tôn trọng và nhấn mạnh đây không phải cách các quốc gia văn minh nên đối xử với nhau.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Những tuyên bố này đã khiến quan hệ giữa Washington và Copenhagen căng thẳng, đồng thời gây quan ngại tại nhiều nước châu Âu.

Đầu năm nay, ông Trump nhiều lần nhắc tới Iceland khi đề cập đến Greenland tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos và tại Nhà Trắng. Các quan chức Nhà Trắng từng phủ nhận khả năng Tổng thống Mỹ nhầm lẫn Iceland với Greenland, song Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sau đó thừa nhận ông Trump đã có sự nhầm lẫn giữa hai địa danh này.

Trước đó, Tổng thống Trump cũng từng đăng những hình ảnh thể hiện Greenland nằm dưới quốc kỳ hoặc các biểu tượng của Mỹ. Ông lập luận rằng Washington cần kiểm soát hòn đảo này vì các lợi ích an ninh quốc gia, trong bối cảnh Mỹ cạnh tranh chiến lược với các đối thủ.

Greenland được đánh giá có nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng, trong đó có đất hiếm chưa được khai thác. Vị trí địa lý của hòn đảo cũng được xem là có ý nghĩa chiến lược khi băng ở Bắc Cực tan chảy, mở ra khả năng xuất hiện thêm các tuyến hàng hải mới.

Chính quyền Greenland và Đan Mạch nhiều lần khẳng định tương lai của Greenland phải do người dân trên đảo quyết định. Copenhagen và Nuuk cũng cảnh báo Washington về bất kỳ động thái sáp nhập nào, đồng thời nhấn mạnh chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch.

Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Greenland ủng hộ độc lập khỏi Đan Mạch vào một thời điểm nào đó. Tuy nhiên, Greenland hiện chưa có kế hoạch giành độc lập trong tương lai gần, một phần do nền kinh tế của hòn đảo vẫn phụ thuộc đáng kể vào sự hỗ trợ từ Đan Mạch.

Trong khi đó, những tranh luận về quan hệ với Mỹ cũng tác động đến cuộc tranh luận chính trị tại Iceland. Một số người ủng hộ việc nối lại đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu cho rằng những lo ngại về độ tin cậy của Mỹ là lý do để Iceland cân nhắc thắt chặt quan hệ với EU. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng những vấn đề kinh tế trong nước mới là yếu tố quan trọng quyết định thái độ của cử tri đối với tiến trình này.

Bài đăng của Tổng thống Trump xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Ủy ban châu Âu công bố khoản đầu tư trị giá 200 triệu euro vào Greenland trong chuyến thăm của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.

Phát biểu với hãng tin Đan Mạch Ritzau tại Nuuk, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh Chính phủ và người dân Greenland đã nhiều lần khẳng định không muốn trở thành một phần của nước Mỹ. Bà cho rằng lập trường này đã được thể hiện nhất quán và hy vọng “không ai còn nghi ngờ về điều đó”, dù ở Mỹ hay bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.

Căng thẳng liên quan đến Greenland đang đặt ra những thách thức đáng kể đối với quan hệ giữa Mỹ và Đan Mạch, trong khi hai nước đều là thành viên sáng lập NATO. Những diễn biến gần đây cũng khiến vấn đề chủ quyền, an ninh Bắc Cực và quan hệ xuyên Đại Tây Dương trở thành chủ đề được quan tâm tại châu Âu.