INDEL kiến nghị Nhà nước 'đặt hàng' thuê kho dự trữ quốc gia

INDEL đề xuất đầu tư Tổ hợp năng lượng Vân Phong với tổng sức chứa 1 triệu m3 tại khu vực Nam Vân Phong. (Ảnh minh họa)

Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành đề xuất đầu tư Tổng kho xăng dầu quy mô 1 triệu m3 tại khu vực Nam Vân Phong (Khánh Hòa). Điểm nhấn trong kiến nghị là cơ chế hợp tác công - tư (PPP) theo hướng Nhà nước thuê hạ tầng kho do doanh nghiệp đầu tư để phục vụ dự trữ xăng dầu quốc gia.

Theo INDEL, nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của Việt Nam đang tăng nhanh cùng quá trình phát triển kinh tế và đô thị hóa. Dữ liệu của Bộ Công Thương cho thấy tổng nhu cầu tiêu thụ năm 2025 đạt khoảng 26,4 triệu m3/tấn và dự kiến sẽ vượt 28 triệu m3/tấn trong năm 2026.

Trong khi đó, hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia được đánh giá còn hạn chế. Tổng lượng dự trữ từ ba nguồn gồm dự trữ quốc gia, dự trữ thương mại và dự trữ sản xuất hiện chỉ đáp ứng khoảng 20-30 ngày nhập ròng, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trên thế giới.

Đáng chú ý, quy mô dự trữ quốc gia từ ngân sách vẫn còn khiêm tốn, chủ yếu đáp ứng nhu cầu điều tiết ngắn hạn. Đối với dự trữ thương mại, lượng tồn kho phụ thuộc vào năng lực tài chính của doanh nghiệp đầu mối, trong khi các doanh nghiệp thường có xu hướng tối ưu tồn kho để hạn chế rủi ro khi giá dầu thế giới biến động.

Trước thực trạng trên, INDEL đề xuất đầu tư Tổ hợp năng lượng Vân Phong với tổng sức chứa 1 triệu m3 tại khu vực Nam Vân Phong - địa điểm sở hữu cảng nước sâu và được quy hoạch trở thành trung tâm logistics, năng lượng của cả nước.

Theo INDEL, tổng kho được thiết kế theo mô hình tích hợp, gồm ba phân khu chức năng.

Trong đó, 300.000 m3 dành cho dự trữ quốc gia; 300.000 m3 là kho ngoại quan phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu; 400.000 m3 là kho đầu mối và kho thương mại phục vụ nhu cầu thị trường trong nước.

Doanh nghiệp cho rằng việc đặt tổng kho tại Nam Vân Phong sẽ góp phần tối ưu chuỗi cung ứng xăng dầu cho khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên - nơi hiện chiếm khoảng 15% nhu cầu tiêu thụ cả nước và được dự báo đạt 4,5-5,25 triệu m3/tấn mỗi năm vào năm 2030, trong khi hạ tầng lưu trữ quy mô lớn vẫn còn thiếu.

Điểm mới trong đề xuất của INDEL là cơ chế Nhà nước thuê hạ tầng kho do doanh nghiệp đầu tư để phục vụ dự trữ xăng dầu quốc gia, thay vì đầu tư hoàn toàn bằng vốn ngân sách.

Theo phương án này, doanh nghiệp sẽ xây dựng riêng một phân khu dự trữ quốc gia độc lập với hàng hóa thương mại. Khu vực này được trang bị hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước nhằm bảo đảm giám sát, minh bạch và đáp ứng yêu cầu về an ninh năng lượng.

Tiến sĩ Trần Văn Thế, Chủ tịch Hội đồng quản trị INDEL, cho rằng mô hình này giúp Nhà nước giảm áp lực đầu tư hạ tầng kho bãi có chi phí rất lớn, đồng thời vẫn bảo đảm khả năng huy động nguồn dự trữ trong các tình huống khẩn cấp hoặc khi thị trường biến động mạnh.

Theo đánh giá của INDEL, nếu được triển khai, dự án không chỉ góp phần nâng cao năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia mà còn tạo động lực phát triển hệ sinh thái logistics, vận tải, dịch vụ kỹ thuật và công nghiệp năng lượng tại khu vực Nam Vân Phong.

Về mặt pháp lý, giữa tháng 5/2026, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản gửi Bộ Công Thương đề nghị bổ sung hạng mục Tổng kho xăng dầu Nam Vân Phong vào Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia thời kỳ 2021-2030.

Theo doanh nghiệp, việc chuyển từ mô hình Nhà nước tự đầu tư sang thuê dịch vụ hạ tầng do khu vực tư nhân cung cấp có thể mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý dự trữ chiến lược, góp phần huy động nguồn lực xã hội để nâng cao năng lực bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ xăng dầu tiếp tục gia tăng.