Indonesia và KF-21: Vì sao Hàn Quốc muốn đưa Boramae ra thị trường quốc tế?

Ngay từ khi chương trình KF-21 được khởi động, Hàn Quốc đã tính đến khả năng xuất khẩu. Việc phát triển một tiêm kích siêu âm nội địa không chỉ nhằm thay thế các máy bay cũ trong Không quân Hàn Quốc mà còn tạo ra một sản phẩm có thể bán cho khách hàng nước ngoài.

Hãng sản xuất KAI hiện xác định xuất khẩu KF-21 là một trong những trọng tâm tăng trưởng của chương trình.

Indonesia có vị trí đặc biệt trong kế hoạch này. Jakarta tham gia chương trình từ giai đoạn phát triển, ban đầu cam kết đóng khoảng 20% chi phí của dự án trị giá 8,1 nghìn tỷ won, đổi lại được chuyển giao công nghệ và một số quyền lợi liên quan.

Tuy nhiên, quá trình hợp tác sau đó phát sinh nhiều vấn đề. Indonesia chậm thanh toán phần đóng góp và đề nghị giảm mức đóng cùng mức độ chuyển giao công nghệ.

Hai bên cũng từng vướng tranh cãi liên quan cuộc điều tra cáo buộc kỹ sư Indonesia thu thập trái phép dữ liệu tại KAI.

Tháng 6/2025, Hàn Quốc và Indonesia ký thỏa thuận sửa đổi, giảm phần đóng góp của Jakarta xuống 600 tỷ won.

DAPA cho biết Indonesia đã bắt đầu các thủ tục hành chính để thanh toán phần còn lại, qua đó khôi phục động lực cho chương trình hợp tác. Hai bên cũng tiếp tục thảo luận về khả năng sản xuất và tiếp thị phiên bản Indonesia của KF-21.

Đáng chú ý hơn là kế hoạch mua máy bay. Tháng 3/2026, Yonhap dẫn nguồn chính phủ Hàn Quốc cho biết Seoul và Jakarta dự kiến đàm phán hợp đồng xuất khẩu 16 chiếc KF-21.

Reuters sau đó cho biết KAI xác nhận đang đàm phán với Indonesia, nhưng chưa có quyết định cuối cùng. Janes cũng đưa tin phương án 16 chiếc Block II được xem xét trong một gói thỏa thuận nhằm khôi phục hợp tác.

Vì vậy, con số 16 chiếc nên được gọi là phương án đang đàm phán, không phải hợp đồng đã hoàn tất.

Sức hấp dẫn của KF-21 nằm ở vị trí giữa các tiêm kích thế hệ 4 nâng cấp và những mẫu máy bay thế hệ 5 đắt đỏ hơn.

Máy bay có radar AESA, hệ thống tác chiến điện tử, thiết kế giảm diện tích phản xạ radar và khả năng tích hợp nhiều loại vũ khí.

KAI cũng có kinh nghiệm xuất khẩu dòng T-50 và FA-50, tạo nền tảng về đào tạo, bảo đảm kỹ thuật và dịch vụ hậu mãi cho khách hàng nước ngoài.

Giá thành và chi phí vận hành sẽ là yếu tố quan trọng khi KF-21 cạnh tranh với F-16, Rafale, Eurofighter Typhoon, Gripen và những tiêm kích khác.

Tuy nhiên, hiện chưa có dữ liệu công khai đủ tin cậy để khẳng định một mức giá mua hoặc chi phí vận hành chuẩn cho KF-21 thấp hơn từng đối thủ.

Đây cũng là lý do Hàn Quốc cần chứng minh không chỉ khả năng bay mà cả năng lực sản xuất, bảo dưỡng và cung cấp phụ tùng trong nhiều thập niên.

Nếu thương vụ Indonesia được hoàn tất, KF-21 sẽ có một khách hàng nước ngoài ngay trong giai đoạn đầu của vòng đời.

Điều này có thể tạo thêm cơ sở để KAI tiếp cận những thị trường đang tìm kiếm tiêm kích đa nhiệm hiện đại, đồng thời giúp Hàn Quốc xây dựng hệ sinh thái xuất khẩu gồm máy bay, vũ khí, huấn luyện, bảo dưỡng và hỗ trợ kỹ thuật.