Iran kêu gọi lập liên minh an ninh Trung Đông không có Mỹ và Israel: Có thể đã muộn?

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu tại Tehran, Iran. Ảnh: THX/TTXVN

Iran kêu gọi xây dựng khuôn khổ an ninh tập thể tại Trung Đông

Trong một thông điệp video gửi tới thế giới Arab và Hồi giáo, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 25/3, ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, cho biết: “Đã đến lúc thiết lập một liên minh an ninh không có sự hiện diện của Mỹ và Israel”,

Người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran mô tả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào nước này là dấu hiệu của một “giai đoạn mới”, đồng thời khẳng định Iran đang ở tuyến đầu trong việc bảo vệ thế giới Hồi giáo.

Ông Zolfaghari nhấn mạnh rằng các quốc gia trong khu vực không nên phụ thuộc vào các cường quốc bên ngoài để đảm bảo an ninh, mà cần tăng cường hợp tác lẫn nhau, đồng thời kêu gọi xây dựng một khuôn khổ an ninh tập thể dựa trên các nguyên tắc Hồi giáo.

Ông Zolfaghari nói: “Chúng ta phải đoàn kết để bảo đảm an ninh của mình và hướng tới một hiến chương an ninh tập thể dựa trên Hồi giáo và Kinh Quran như nền tảng tham chiếu, cốt lõi và vững chắc”.

Sự thay đổi của các nước Vùng Vịnh sau các đòn tấn công của Iran

Theo báo The Wall Street Journal (WSJ, Mỹ) ngày 24/3, sau chuỗi tấn công dai dẳng của Iran gây gián đoạn kinh tế và đe dọa quyền kiểm soát Eo biển Hormuz, lập trường của các quốc gia khu vực đã có sự chuyển dịch cứng rắn hơn với Tehran. Hiện nay, các đồng minh của Mỹ tại Vùng Vịnh đang tiến gần hơn bao giờ hết đến việc trực tiếp tham gia cuộc chiến nhằm vào Iran.

Với trường hợp của Saudi Arabia, nước này đã phát tín hiệu thay đổi về việc cho Mỹ sử dụng căn cứ quân sự. Theo WSJ, Saudi Arabia gần đây đã đồng ý cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ không quân King Fahd ở phía Tây Bán đảo Arab.

Trước đó, vương quốc này từng tuyên bố sẽ không cho phép sử dụng cơ sở hoặc không phận của mình để tấn công Iran, nhưng lập trường này có thể đang thay đổi khi Iran tiếp tục các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào Riyadh và cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia.

Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan, cho biết: “Sự kiên nhẫn của Saudi Arabia trước các cuộc tấn công của Iran không phải là vô hạn. Bất kỳ ai cho rằng các quốc gia Vùng Vịnh không thể đáp trả đều là một sự tính toán sai lầm”.

Theo WSJ, Thái tử Mohammed bin Salman đang tìm cách tái lập khả năng răn đe và đang tiến gần tới quyết định có tham gia chiến dịch quân sự hay không. Một nguồn tin cho biết “chỉ còn là vấn đề thời gian” trước khi vương quốc này tham chiến.

Một vụ nổ tại Riyadh, Saudi Arabia ngày 18/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Trong trường hợp của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nước này đã tiến hành siết chặt nguồn tài chính của Iran và cân nhắc vai trò quân sự.

Khi cuộc chiến tiến gần mốc một tháng, UAE đã bắt đầu nhắm vào các tài sản thuộc sở hữu của Iran, đe dọa một nguồn tài chính quan trọng của Tehran, đồng thời cân nhắc việc triển khai quân đội và vận động phản đối một lệnh ngừng bắn nếu điều đó vẫn để lại một phần năng lực quân sự của Iran.

UAE gần đây đã đóng cửa Bệnh viện Iran và Câu lạc bộ Iran tại Dubai. Các kênh liên lạc của bệnh viện đã ngừng hoạt động và cơ quan y tế Dubai xác nhận cơ sở này không còn vận hành.

Chính phủ UAE cho biết: “Một số tổ chức có liên hệ trực tiếp với chính quyền Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sẽ bị đóng cửa theo các biện pháp có mục tiêu, sau khi bị phát hiện bị sử dụng sai mục đích và vi phạm luật pháp UAE”.

UAE, vốn là trung tâm tài chính lâu nay của các doanh nghiệp Iran, cũng cảnh báo có thể đóng băng hàng tỷ USD tài sản của Iran sau khi hứng chịu các cuộc tấn công mạnh trong giai đoạn đầu xung đột. Động thái này có thể hạn chế nghiêm trọng khả năng tiếp cận ngoại tệ và mạng lưới thương mại toàn cầu của Iran, trong bối cảnh nền kinh tế nước này đã chịu áp lực từ lạm phát và các lệnh trừng phạt.

Nói chung, sau các cuộc tấn công gần đây nhằm vào cơ sở năng lượng tại Saudi Arabia, Kuwait, UAE và Qatar, các quốc gia Vùng Vịnh ngày càng thống nhất hơn trong việc phản đối Iran. Qatar đã lên án các cuộc tấn công này là một sự leo thang nguy hiểm và là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia của mình.

Các đồng minh Trung Đông vẫn đang duy trì liên lạc thường xuyên với chính quyền của Tổng thống Donald Trump về các bước đi tiếp theo trong cuộc chiến. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng nếu Iran tiếp tục các cuộc tấn công vào các quốc gia Vùng Vịnh, những nước này cuối cùng có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc trực tiếp tham gia xung đột.

Lực lượng cứu hộ làm nhiệm vụ tại hiện trường một khu vực trúng tên lửa của Iran tại Tel Aviv, Israel ngày 15/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Mỹ và Israel đã phát động các cuộc tấn công chung nhằm vào Iran gần bốn tuần trước trong chiến dịch mà Washington gọi là Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp (Operation Epic Fury).

Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công liên tục bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào các thành phố của Israel, việc gần như đóng cửa Eo biển Hormuz đối với các tàu mang cờ phương Tây, cũng như nhằm vào các quốc gia Vùng Vịnh có căn cứ quân sự Mỹ.

Theo đài CNN (Mỹ), hàng nghìn người đã thiệt mạng tại Iran và Liban kể từ khi xung đột tại Trung Đông bắt đầu vào ngày 28/2/2026.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc