Iran lại đóng eo biển Hormuz, nguy cơ căng thẳng Trung Đông leo thang
Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz chỉ ít ngày sau khi phát tín hiệu mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. Động thái mới khiến nguy cơ đổ vỡ các thỏa thuận ngừng bắn và làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng toàn cầu.
Iran ngày 20/6 tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải được xem là huyết mạch vận chuyển dầu mỏ của thế giới.
Quyết định được đưa ra sau khi Tehran cáo buộc Mỹ và Israel vi phạm các cam kết ngừng bắn cũng như những thỏa thuận đã đạt được trước đó.
Thông báo được phát đi từ Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan chỉ huy quân sự cấp cao của Iran.
Tehran cho biết việc đóng eo biển chỉ là "bước đi đầu tiên" và cảnh báo có thể áp dụng thêm các biện pháp khác nếu những gì họ gọi là hành động gây hấn tiếp tục diễn ra.
Động thái mới đánh dấu lần thay đổi lập trường tiếp theo của Iran liên quan tới eo biển Hormuz trong năm 2026.
Trước đó, Tehran từng tuyên bố mở lại tuyến hàng hải này trong khuôn khổ thỏa thuận với Mỹ, song sau đó nhiều lần phát đi tín hiệu trái ngược về tình trạng hoạt động của eo biển.
Eo biển Hormuz nằm giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Gần 20% lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này, khiến mọi diễn biến tại đây đều có thể tác động mạnh tới thị trường năng lượng quốc tế.
Theo các nguồn tin quốc tế, quyết định đóng eo biển lần này được Iran đưa ra sau khi Israel tiến hành các cuộc tấn công mới tại miền nam Lebanon.
Tehran cho rằng Mỹ đã không thực hiện đầy đủ vai trò bảo đảm thỏa thuận ngừng bắn, dẫn tới tình hình an ninh khu vực tiếp tục xấu đi.
Tuy nhiên, phía Mỹ tỏ ra thận trọng trước tuyên bố của Iran. Một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết chưa ghi nhận dấu hiệu cho thấy Iran triển khai các hoạt động quân sự đủ để thực thi lệnh phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Washington hiện vẫn ưu tiên các biện pháp ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.
Các chuyên gia nhận định việc kiểm soát eo biển Hormuz luôn là quân bài chiến lược quan trọng của Iran.
Trong nhiều tháng qua, lưu lượng tàu thuyền qua khu vực đã giảm mạnh do lo ngại về an ninh, chi phí bảo hiểm tăng cao và nguy cơ xảy ra xung đột quân sự.
Thay vì đối đầu trực diện với các nhóm tác chiến tàu sân bay, Iran có thể triển khai một mạng lưới gồm radar bờ biển, hệ thống trinh sát điện tử, máy bay không người lái, tàu cao tốc vũ trang và tên lửa chống hạm phóng từ bờ.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế nhấn mạnh eo biển Hormuz cần được mở lại vô điều kiện để bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu.
Tổ chức này cảnh báo bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào cũng có thể gây ảnh hưởng lớn tới chuỗi cung ứng dầu khí và làm gia tăng biến động trên thị trường thế giới.
Tin nóng
Ngày 20/6, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc (LHQ) Volker Türk bày tỏ tiếc nuối về việc Liên minh châu Âu (EU) thông qua quy định hồi hương mới cho phép trục xuất nhanh chóng người di cư và người xin tị nạn từ khối 27 quốc gia thành viên.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết giao thông qua eo biển Hormuz vẫn thông suốt bất chấp tuyên bố đóng cửa của Iran
Sevom Khordad là một trong những hệ thống phòng không nội địa nổi tiếng nhất của Iran. Tổ hợp này từng gây chấn động thế giới khi bắn hạ máy bay không người lái trinh sát chiến lược RQ-4 Global Hawk của Mỹ năm 2019, trở thành biểu tượng cho tham vọng xây dựng lá chắn phòng không tự chủ của Tehran.
Tối 20/6, khoảng 500 người đã tham gia cuộc biểu tình tại quảng trường Habima ở thủ đô Tel Aviv (Israel) nhằm phản đối Thủ tướng Benjamin Netanyahu, tập trung vào việc chính phủ xử lý cuộc xung đột với Iran cũng như việc chưa thành lập một ủy ban điều tra nhà nước độc lập về cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023.
Ít nhất 13 người bị thương trong vụ nổ súng từ trên xe nhắm vào đám đông đang ăn mừng lễ hội ở thành phố Chicago của Mỹ hôm 19-6.
Chính phủ Thụy Sỹ dự định đưa ra các chiến lược nhằm định hướng quân đội nước này tập trung vào khả năng phòng thủ trong thời gian tới, với trọng tâm chính là chống lại các mối đe dọa lai và các cuộc tấn công từ xa.
Tin mới
Ngày 21/6, tờ The Observer của Anh đưa tin, Thủ tướng Keir Starmer dự kiến từ chức vào ngày 22/6 và công bố lộ trình rời cương vị lãnh đạo. Tuy nhiên, một nguồn tin từ chính phủ Anh khẳng định ông Starmer vẫn tập trung thực hiện nhiệm vụ điều hành đất nước.
Từ bản ghi nhớ ký vội vã đến vòng đàm phán thứ hai hỗn loạn, thỏa thuận Mỹ - Iran là hành trình 'vạn sự khởi đầu nan' và dự báo nhiều gian nan phía trước.
'Tối nay và trong những giờ tới, điều quan trọng là phải hết sức chú ý đến cảnh báo không kích', Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh trong bài phát biểu tối 20/6. 'Nga đã chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn. Xin hãy tự bảo vệ mình'.
Tổng thống Ukraine tuyên bố các biện pháp 'trừng phạt' tầm xa của Kiev đã vươn tới vùng Tyumen của Nga, cách biên giới Ukraine hơn 2.000 km.
Bộ trưởng phụ trách vận tải biển Ấn Độ, ông Sarbananda Sonowal, ngày 20/6 cho biết ba tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ, vận chuyển hơn 860.000 tấn dầu cùng 94 thủy thủ người Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz an toàn và đang trên đường về Ấn Độ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dành nhiều lời nhận xét tích cực đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung vẫn căng thẳng về thương mại, công nghệ và an ninh.
Ngày 20/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky yêu cầu người dân nước này đặc biệt chú ý tới các cảnh báo không kích trong bối cảnh Nga đang chuẩn bị cho một đợt tấn công quy mô lớn.
Tổng thống Trump từng tuyên bố chỉ chấp nhận sự đầu hàng vô điều kiện của Iran. Nhưng nội dung thỏa thuận đàm phán lại cho thấy Tehran chưa hề bị khuất phục hoàn toàn. Vì sao một nhà lãnh đạo luôn đề cao sức mạnh và đòn bẩy, lại chấp nhận một thỏa thuận còn nhiều khoảng trống như vậy?