Iran nói về 'số phận' đòn trừng phạt kinh tế mới nhất mà ông Trump đe dọa áp đặt

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 21/8 tuyên bố các biện pháp trừng phạt kinh tế mới mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp đặt "chắc chắn sẽ thất bại", viện dẫn rằng các chiến dịch gây áp lực trước đây của Washington đối với Tehran đều không đạt mục tiêu.

"14 năm trước: Các biện pháp trừng phạt gây tê liệt nhất trong lịch sử. Thất bại. 8 năm trước: Gây áp lực tối đa. Thất bại", ông Araghchi viết trên nền tảng X.

Ông nói thêm rằng lời kêu gọi Iran "đầu hàng vô điều kiện" được đưa ra cách đây 5 tháng cũng đã thất bại. Ông cho rằng "chiến dịch trừng phạt kinh tế hủy diệt nhất từ trước đến nay" mà Tổng thống Trump mới công bố vài ngày trước cũng sẽ chịu chung số phận thất bại.

Trước đó, trong một bài đăng trên Truth Social ngày 19/8, ông Trump tuyên bố Iran đã "không nắm bắt cơ hội" để đạt thỏa thuận và sẽ phải đối mặt với "cuộc chiến tranh kinh tế cùng sự cô lập ở quy mô chưa từng có".

Tổng thống Mỹ mô tả đây là "hoạt động trừng phạt kinh tế huỷ diệt nhất từng được thực hiện chống lại bất kỳ quốc gia nào" và cảnh báo: "Bất kỳ quốc gia nào cho phép các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, sân bay hoặc cơ quan chính phủ của mình cung cấp bất kỳ hình thức cứu trợ nào cho Iran sẽ phải đối mặt với những hậu quả kinh tế to lớn".

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Yeni Safak

Ông Trump gọi đây là "Ngày tận thế kinh tế" (Economic D-Day) và kêu gọi các đồng minh cùng đứng về phía Mỹ để cô lập Iran.

Ông Araghchi ngay lập tức bác bỏ các đe dọa này, cho rằng chúng chỉ là hành động "đánh lạc hướng khỏi cuộc khủng hoảng của chính nước Mỹ: Nợ công chưa từng có và chi phí lãi vay tăng vọt".

"Việc tiếp tục các chính sách thất bại sẽ chỉ mang lại thất bại lớn hơn – và sự thù địch của người Iran", Ngoại trưởng Iran khẳng định.

Truyền thông nhà nước Iran cũng đánh giá tuyên bố của ông Trump không phải là điều mới mẻ.

Ví dụ, cơ quan thông tấn bán chính thức Tasnim nhận định Washington đã cố gắng trong nhiều năm nhằm ngăn chặn mọi quan hệ tài chính và kinh tế với Iran, nhưng Tehran "đã học được cách lách các hạn chế này và trở nên rất thành thạo trong việc đó".

Theo Al Jazeera, dầu mỏ vẫn là mặt hàng xuất khẩu chính của Iran. Trước xung đột, Tehran xuất khẩu khoảng 1,3-1,5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày.

Trong bối cảnh xung đột bắt đầu từ hồi tháng 2, xuất khẩu của nước này đã giảm mạnh do phong tỏa hải quân của Mỹ và các lệnh trừng phạt được tái áp đặt.

Các đối tác thương mại chính của Iran gồm: Trung Quốc, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Đức.

Tuy nhiên, UAE vừa tuyên bố lệnh cấm vận thương mại vô thời hạn với Iran, trong khi Tajikistan và Iran gần đây vừa hoàn tất một thỏa thuận cho phép Tehran xuất khẩu dầu sang Dushanbe.

Các nhà phân tích nhận định lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ không phải lúc nào cũng hiệu quả.

Trước đây, xuất khẩu dầu thô của Iran từng đạt mức cao kỷ lục nhờ Trung Quốc mua phần lớn, cùng với mạng lưới các tàu chở dầu cũ kỹ và các kênh giao dịch khác. Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia khác vẫn duy trì quan hệ thương mại với quốc gia Trung Đông.

Việc Mỹ cố gắng áp đặt "hậu quả kinh tế" lên các nước giao dịch với Iran được đánh giá là khó thực thi, vì không quốc gia nào có quyền áp đặt lệnh cấm vận toàn diện mà không có sự ủy quyền từ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, nơi Trung Quốc và Nga cũng là thành viên thường trực và có quyền phủ quyết.

Trong một diễn biến khác, trong bối cảnh xung đột kéo dài, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran tuần trước đã thông báo rằng nước này chuẩn bị gia nhập Ngân hàng Phát triển Mới (NDB) của khối BRICS.

Việc gia nhập ngân hàng này sẽ giúp Iran mở cửa nền kinh tế để tiếp cận nhiều nguồn tài chính quốc tế hơn.

BRICS là nhóm các nền kinh tế mới nổi lớn. Tên gọi này là viết tắt của: Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi. Kể từ khi thành lập vào năm 2006, khối đã mở rộng và kết nạp thêm: Iran, Ai Cập, Ethiopia, Ả Rập Xê Út, UAE và Indonesia.

Đáng chú ý, cho đến nay, BRICS vẫn chưa đưa ra được tuyên bố chung nào về cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran, do những chia rẽ nội bộ liên quan đến cuộc chiến đang ảnh hưởng trực tiếp đến một số thành viên trong khối.

Minh Đức (Theo Anadolu, Al Jazeera)