Iran và Oman đạt tiến triển trong đàm phán về tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz

Theo ông Baghaei, 2 nước đã thống nhất về các tọa độ địa lý của tuyến đường được đề xuất và đang hoàn tất một tuyên bố chung, trong đó có những nội dung chính đã đạt được đồng thuận, với điều kiện "một số bên thứ ba" không cản trở tiến trình đàm phán.

Ông cho hay, các cuộc tham vấn giữa Tehran và Muscat đã được tiến hành trong khoảng 2 tháng qua. Hiện, các cơ quan chức năng của Iran tiếp tục xem xét các vấn đề kỹ thuật, pháp lý, an ninh và môi trường liên quan đến phương án này.

Quang cảnh eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Cũng theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, việc đạt được thỏa thuận song phương với Oman không đồng nghĩa Eo biển Hormuz trở nên an toàn đối với hoạt động hàng hải, khi các yếu tố mà Tehran cho là ảnh hưởng đến an ninh khu vực vẫn còn tồn tại.

Trong khi đó, Reuters dẫn lời một nguồn tin cấp cao của Iran và hai quan chức khu vực cho hay, một trong những nội dung đang được thảo luận là cơ chế quản lý hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Theo các nguồn tin này, dự thảo thỏa thuận đang xem xét phương án để Iran đảm nhiệm vai trò đối với tàu thuyền đi vào Vịnh Ba Tư thông qua eo biển, nhưng nhiều chi tiết quan trọng vẫn chưa được thống nhất.

Theo một số nguồn tin, những vấn đề còn bỏ ngỏ gồm: Phạm vi quyền hạn của Iran đối với tàu thuyền di chuyển theo chiều ngược lại; cơ chế kiểm tra phương tiện và vấn đề thu phí.

Theo nguồn tin từ Iran, Tehran đề xuất mức phí từ 5-7% giá trị hàng hóa, trong khi Oman đang thảo luận mức khoảng 3%, trong khi Mỹ mong muốn không áp dụng bất kỳ khoản phí nào.

Một quan chức Iran cho hay, dự thảo thỏa thuận hiện nay quy định các tàu thương mại đi vào và rời Vịnh Ba Tư sẽ di chuyển qua vùng lãnh hải của Iran. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi sau đó cũng khẳng định, các cuộc đàm phán với Oman đã đạt được những nhận thức chung cơ bản và đang ở giai đoạn hoàn tất.

Liên quan đến tiến trình ngoại giao, ông Baghaei cho biết, hiện Iran không có kế hoạch cử Ngoại trưởng Seyed Abbas Araghchi hoặc Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf tới Pakistan hay Qatar vào cuối tuần này. Tuy nhiên, Tehran vẫn duy trì liên lạc và trao đổi quan điểm với hai quốc gia này, đồng thời ghi nhận những nỗ lực của họ nhằm góp phần hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông hy vọng một thỏa thuận liên quan đến Eo biển Hormuz có thể đạt được trong thời gian tới, nhưng cũng cảnh báo sẽ tiếp tục gây sức ép nếu các bên không đạt được đồng thuận.