Israel: Đại học Haifa chật vật vì khủng hoảng tài chính, 170 giảng viên đối mặt sa thải

Khoa Tâm lý học trong khuôn viên Đại học Haifa. Ảnh: Thanh Bình - PV TTXVN tại Israel

Khoảng 170 trong tổng số khoảng 1.200 giảng viên hợp đồng của Đại học Haifa đã nhận thông báo sa thải hoặc cắt giảm khối lượng công việc. Kế hoạch tinh giản được trường cam kết với Ủy ban Kế hoạch và Ngân sách thuộc Hội đồng Giáo dục Đại học Israel, với tổng mức cắt giảm 160 triệu shekel trong 4 năm. Khoảng 24 triệu shekel dự kiến được tiết kiệm trong năm học 2026-2027, sau đó mức tiết kiệm bình quân sẽ lên tới 46 triệu shekel mỗi năm trong 3 năm tiếp theo.

Một trong những nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng là nghĩa vụ chi trả lương hưu ngân sách. Theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước Israel năm 2022, thâm hụt tích lũy của Đại học Haifa khi đó đã vượt 1 tỷ shekel. Tuy nhiên, trường chỉ đệ trình kế hoạch phục hồi lên cơ quan quản lý vào đầu năm nay và kế hoạch được phê duyệt hồi tháng 5.

Quỹ dự phòng tính toán bảo hiểm của hệ thống lương hưu ngân sách hiện đã cạn kiệt, tạo ra khoản thiếu hụt khoảng 42 triệu shekel mỗi năm. Bên cạnh đó, việc thay đổi mô hình phân bổ ngân sách nghiên cứu giữa các trường đại học dự kiến khiến Haifa mất thêm khoảng 16 triệu shekel mỗi năm. Là trường có thế mạnh truyền thống về khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Haifa được cho là chịu ảnh hưởng lớn hơn các trường thiên về khoa học tự nhiên và kỹ thuật.

Theo thỏa thuận với trường, Ủy ban Kế hoạch và Ngân sách dự kiến hỗ trợ bằng cách trì hoãn việc áp dụng mô hình phân bổ ngân sách mới trong vài năm và tăng chỉ tiêu tuyển sinh cho Đại học Haifa.
Một giải pháp khác là kế hoạch sáp nhập với Trường Cao đẳng Học thuật Kinneret vào năm 2030.

Sau sáp nhập, Kinneret dự kiến trở thành một khoa kỹ thuật thuộc Đại học Haifa, qua đó giúp trường tiếp cận nguồn ngân sách lớn hơn.

Tổ chức đại diện giảng viên trẻ chỉ trích việc thông báo cắt giảm quá muộn, khiến các giảng viên khó tìm được công việc thay thế cho năm học tới. Chủ tịch tổ chức, Tiến sĩ Hedva Eyal, cho rằng dù hiểu tình hình tài chính của trường, “giảng viên trẻ cũng có quyền lợi”.

Trong khi đó, giảng viên cấp cao có thể không phải đối mặt với sa thải, nhưng sẽ chịu ảnh hưởng đáng kể từ việc tăng giờ giảng bắt buộc, từ 6 lên 8 giờ mỗi tuần. Các tổ chức đại diện giảng viên cảnh báo thay đổi này có thể làm suy giảm đáng kể thời gian dành cho nghiên cứu và khiến trường khó giữ chân các nhà khoa học hàng đầu.

Khả năng cắt giảm nhân sự hành chính vẫn chưa rõ ràng. Đại diện nhân viên hành chính cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra nhằm giảm thiểu tác động đối với người lao động.

Đại học Haifa hiện có khoảng 17.000 sinh viên, với 7 khoa, 18 trường, 62 bộ môn và 57 viện nghiên cứu. Trước những thông tin về khủng hoảng tài chính, trường bác bỏ đánh giá bi quan và khẳng định đang trải qua “một trong những giai đoạn tăng trưởng và hoạt động đáng kể nhất trong lịch sử”, đồng thời nhấn mạnh sức mạnh học thuật, nghiên cứu và tài chính, cũng như sự gia tăng nguồn tài trợ bên ngoài.