Kế thừa tinh hoa, phát huy truyền thống nghìn năm Thăng Long–Hà Nội

Hà Nội rực rỡ màu quốc kỳ, màu cờ hội ngũ sắc, màu trang phục truyền thống trong ngày thành phố tổ chức Lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam. Các hoạt động khẳng định ý nghĩa của Ngày Văn hóa Việt Nam, khẳng định chủ trương kế thừa tinh hoa, phát huy truyền thống nghìn năm trong xây dựng đời sống văn hóa Nhân dân.

Hình tượng Vua Lý Thái Tổ ngự thuyền rồng là một trong những hình ảnh đẹp nhất trong Lễ Khai mạc. (Ảnh: Giang Nam)

Hình tượng Vua Lý Thái Tổ ngự thuyền rồng là một trong những hình ảnh đẹp nhất trong Lễ Khai mạc. (Ảnh: Giang Nam)

Từ sáng sớm 21/11, không gian hồ Hoàn Kiếm đã ngập tràn sắc màu của lễ hội khi sắc đỏ của cờ Tổ quốc, cờ ngũ hành hòa cùng sắc màu của trang phục truyền thống khi các nghệ nhân từ nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố tề tựu đông đủ để chuẩn bị cho Lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam.

Trong không khí của ngày hội lớn, các đại biểu đã dâng hương lên tượng đài Vua Lý Thái Tổ, người có công khai sáng triều Lý, dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về thành Đại La, đổi tên thành Thăng Long, mở đầu kỷ nguyên phát triển rực rỡ của quốc gia Đại Việt.

Sau màn trống hội sôi nổi, tại sân khấu trước Tượng đài Đức Vua Lý Thái Tổ (đường Đinh Tiên Hoàng, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chính thức tổ chức Lễ khai mạc chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam.

Dự chương trình có các đồng chí: Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ.

Các đại biểu Trung ương và thành phố Hà Nội dâng hương trước tượng đài Vua Lý Thái Tổ trong Lễ Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhắc lại ý nghĩa của Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức cách đây 80 năm tại Hà Nội. Tại hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tư tưởng sâu sắc: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”. 80 năm đã trôi qua, tư tưởng ấy vẫn vẹn nguyên giá trị và ngày càng thể hiện rõ ý nghĩa thời đại. Việc Bộ Chính trị xác định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa sâu sắc, tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Đồng chí khẳng định: Trong dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc, Thăng Long–Hà Nội luôn giữ một vị trí đặc biệt, là nơi hội tụ, kết tinh và lan tỏa những giá trị tiêu biểu của văn hóa Việt Nam. Các thế hệ người Hà Nội đã bền bỉ gìn giữ, bồi đắp truyền thống yêu nước, hiếu học, trọng nghĩa tình, quý trọng tài năng; đồng thời rộng mở đón nhận tinh hoa văn hóa từ mọi miền đất nước và bạn bè quốc tế. Giữ gìn truyền thống không có nghĩa là chỉ lưu giữ những gì thuộc về quá khứ mà phải làm cho những giá trị văn hóa tiếp tục sống trong hiện tại, trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo và động lực phát triển cho tương lai. Do đó, thành phố quyết tâm đưa các chủ trương, chính sách về văn hóa của Trung ương vào cuộc sống bằng các biện pháp cụ thể: Đặt văn hóa và con người ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển; xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhân ái, sáng tạo, hình thành môi trường văn hóa lành mạnh trong toàn xã hội; khơi dậy mạnh mẽ sức sáng tạo, đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế và nâng cao vị thế Thủ đô; phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, huy động sức mạnh của toàn xã hội trong xây dựng và phát triển văn hóa.

Sau phần nghi lễ khai mạc, màn biểu diễn nghệ thuật nhắc lại huyền sử con Rồng cháu Tiên và những tín ngưỡng của vùng đất Thăng Long–Hà Nội mở ra chương đầu tiên của Lễ Diễu hành Di sản với chủ đề “Từ thuở Thăng Long”.

Phần diễu hành giới thiệu về tín ngưỡng thờ Thánh Gióng của người dân xã Sóc Sơn (Hà Nội). (Ảnh: GIANG NAM)

Từ những ngày trước đó, thành phố Hà Nội đã dựng lên đôi rồng lớn mang phong cách rồng thời Lý bên hồ Hoàn Kiếm. Giờ đây, đôi rồng trở thành nền cho sân khấu khổng lồ cho các màn biểu diễn nghệ thuật–diễu hành, diễn xướng dân gian của các nghệ nhân và nhân dân.

Đi đầu trong đoàn diễn hành là các khối giới thiệu tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh – vị Thánh đứng đầu trong Tứ bất tử của người Việt. Tiếp nối là màn diễu hành thể hiện những tín ngưỡng cổ xưa của người Việt. Đó là tín ngưỡng thờ Thánh Gióng, Chử Đồng Tử, thờ Tam phủ.

Chương mở đầu còn giới thiệu Thăng Long tứ trấn - đền Voi Phục, đền Bạch Mã, đền Kim Liên và đền Quán Thánh - và di sản Hoàng thành Thăng Long.

Chương trình kết hợp giữa màn biểu diễn nghệ thuật do các nghệ sĩ thực hiện với diễu hành của các nghệ nhân, nhân dân các địa phương sở hữu di sản. Không chỉ diễu hành, các nghệ nhân còn dừng lại diễn xướng một trích đoạn của di sản, tạo nên những màn diễn xướng đẹp mắt.

Được chú ý nhất trong Chương I là màn Múa cờ hùng tráng của ông Hiệu cờ, tái hiện một trích đoạn nhỏ trong Hội Gióng, màn kéo ngựa của đội quân phù giá trong Hội Gióng hay màn biểu diễn thực cảnh “Chiếu dời đô”, tái hiện Vua Lý Thái Tổ cùng quần thần ngự trên thuyền rồng.

Các tiết mục diễu hành - diễn xướng được chuẩn bị công phu, thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng. (Ảnh: GIANG NAM)

Chương II Hà thành phồn hoa là lời khẳng định về nền văn hiến nghìn năm của đất Thăng Long, nổi bật với hình tượng “Sĩ tử lên kinh - Vinh quy bái tổ”, gợi nhớ truyền thống khoa bảng và tinh thần trọng học của vùng đất Thăng Long.

Cũng ở Chương II, công chúng có dịp hiểu thêm về vốn văn hóa giàu có của Thăng Long với màn diễu hành – diễn xướng trích đoạn của các di sản văn hóa phi vật thể: Ca trù, múa Bài Bông, múa rối nước, hát xẩm, múa đèn đền Đồng Nhân, múa Sênh Tiền, múa cổ Giảo Long, cồng chiêng của đồng bào Mường cùng nghi lễ, trò chơi kéo co... Thành phố cũng giới thiệu những nghề truyền thống nổi bật như: Tranh Hàng Trống, gốm Bát Tràng, đan cỏ tế, quạt Chàng Sơn, nón Mã Kiều, hương Quảng Phú Cầu...

Chương cuối của Lễ Diễu hành Di sản có chủ đề Thủ đô hội nhập thể hiện sắc màu sáng tạo và sự tiếp nối của thế hệ trẻ. Không khí của Lễ Diễu hành sôi động, trẻ trung hơn với khối trình diễn lụa Vạn Phúc, áo dài Trạch Xá, hoa Tây Tựu và đào Nhật Tân. Hình ảnh trang phục, chất liệu thủ công và sắc hoa đặc trưng góp phần giới thiệu vẻ đẹp Hà Nội bằng ngôn ngữ trực quan, gần gũi với công chúng được đem đến trên nền ca khúc “Hà Nội, niềm tin và hy vọng”, như lời gửi gắm niềm tin của cả nước vào sự phát triển của Thủ đô.

Phần đại cảnh kết thúc Lễ Diễu hành huy động học sinh Thủ đô cùng các lực lượng biểu diễn, trên nền ca khúc “Rực rỡ Hà Nội”, thể hiện sự trẻ trung, năng động, mang thông điệp về sự tiếp nối và khát vọng xây dựng Thủ đô văn hiến, hiện đại, sáng tạo, vì hòa bình.

Để chuẩn bị cho Lễ Khai mạc, Lễ Diễu hành Di sản, các nghệ nhân, diễn viên và quần chúng tham gia đều phải chuẩn bị từ rất sớm. Tham gia đoàn diễu hành đại diện cho phường Phúc Thọ, với phần diễu hành gắn với tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh, em Nguyễn Hưng Cường cho biết: “Địa phương chúng em đã luyện tập tại cơ sở suốt một tuần nay, sau đó tham gia sơ duyệt, tổng duyệt, ghép với các đoàn khác trước khi tham gia diễu hành chính thức. Được đem di sản quê hương đến giới thiệu với mọi người là niềm tự hào của người dân quê em”.

Trong Lễ Diễu hành Di sản năm nay, đoàn nghệ nhân, nghệ sĩ, quần chúng không chỉ đi qua khán đài mà đi một vòng quanh hồ Hoàn Kiếm. Nhiều người dân háo hức đợi chờ từ sớm để chiêm ngưỡng đoàn diễu hành. Ông Phạm Văn Mậu (đường Bạch Đằng, phường Hồng Hà) phấn khởi cho biết: “Tôi rất vui khi đoàn diễu hành đi quanh bờ hồ Gươm để mọi người có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của đoàn diễu hành, nét đẹp của văn hóa Hà Nội. Gia đình chờ đợi từ 6 giờ sáng, chúng tôi rất phấn khởi khi được chứng kiến sự giàu có của văn hóa quê hương mình”.

Lễ Diễu hành Di sản kết thúc cũng là lúc hàng loạt sân khấu quanh hồ Hoàn Kiếm rộn ràng với các tiết mục văn nghệ đặc sắc, vừa tôn vinh văn hóa truyền thống, vừa thể hiện nét đẹp văn hóa Hà Nội xưa trong đời sống đương đại.
Cũng từ nay đến hết ngày 24/11, các xã, phường trên khắp địa bàn thành phố, hàng loạt sự kiện văn hóa diễn ra. Các hoạt động khẳng định ý nghĩa của Ngày Văn hóa Việt Nam, khẳng định chủ trương kế thừa tinh hoa, phát huy truyền thống nghìn năm Thăng Long–Hà Nội trong xây dựng đời sống văn hóa Nhân dân.

GIANG NAM

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/ke-thua-tinh-hoa-phat-huy-truyen-thong-nghin-nam-thang-longha-noi-post1004413.html