Cách chọn, sơ chế trai sông sạch bùn cát, hết nhớt và gợi ý 6 món ngon đưa cơm cho bữa nhà

Trai sông giàu đạm nạc, kẽm và sắt. Hướng dẫn chọn con tươi, sơ chế 5 bước sạch bùn cát, bảo quản 1-2 ngày trong ngăn mát và nấu cháo, canh chua, trai xào.

Trai sông là loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ sống ở vùng nước ngọt, thịt dai ngọt, tính hàn và giàu kẽm, sắt. Để món ăn ngon, bạn cần làm đúng 3 việc: chọn con còn sống, ngâm nhả bùn và luộc vừa tới. Nguyên liệu dân dã này có thể chế biến thành cháo trai, canh chua, trai xào lá lốt hay trai nướng mỡ hành.

Trai sông là gì và có lợi ích gì?

Trai sông là động vật thân mềm thuộc lớp hai mảnh vỏ, sống ở tầng đáy bùn cát của sông, suối, ao, hồ nước ngọt. Vỏ trưởng thành dài khoảng 10-20 cm, màu vàng nâu đến nâu đen. Trai di chuyển rất chậm, khoảng 20-30 cm/giờ, và kiếm ăn bằng cách lọc sinh vật phù du, mùn bã hữu cơ trong nước.

Về dinh dưỡng, thịt trai giàu đạm nạc, ít chất béo bão hòa và chứa kẽm, sắt, canxi, phốt pho, vitamin B12. Theo Đông y, thịt trai có vị ngọt, tính hàn, thường dùng trong các món thanh nhiệt.

Bạn có thể phân biệt trai sông với các loài khác như sau:

Vẹm xanh: sống ở nước mặn hoặc lợ, vỏ thuôn nhọn một đầu, màu xanh đen bóng.
Hến: nhỏ bằng đầu ngón tay, vỏ tròn dày, có vân gờ rõ.
Hàu: sống bám đá vùng biển, vỏ sần sùi, dày và méo mó.

Cách chọn trai sông tươi, béo mẩy

Chất lượng món ăn phụ thuộc nhiều vào độ tươi của trai. Hãy quan sát vỏ và phản xạ của con trai trước khi mua.

Chọn con trai khép chặt miệng, vỏ lành và cầm nặng tay

Chọn con trai khép chặt miệng, vỏ lành và cầm nặng tay

Dấu hiệu trai còn tươi:

Khép chặt miệng, hoặc chạm nhẹ vào mép vỏ thì khép lại ngay.
Vỏ bóng, màu vàng nâu sẫm, không nứt vỡ và cầm nặng tay do thịt dày.
Chỉ có mùi bùn đất và mùi tanh nhẹ của thủy sản nước ngọt.

Dấu hiệu cần tránh:

Vỏ há miệng, chạm vào không khép lại: trai đã chết hoặc quá yếu.
Cầm nhẹ bẫng, vỏ sứt mẻ: trai gầy, ít thịt hoặc chứa nhiều bùn cát.
Có mùi ươn thối: không mua, vì một con chết cũng làm hỏng cả nồi nước luộc.

Cách sơ chế trai sông sạch cát, hết nhớt, không tanh

Trai sống ở đáy bùn nên khâu làm sạch quyết định trực tiếp đến hương vị món ăn. Thực hiện lần lượt 5 bước sau:

Ngâm nước vo gạo, cọ sạch vỏ rồi luộc gừng đến khi trai vừa hé miệng

Ngâm nước vo gạo, cọ sạch vỏ rồi luộc gừng đến khi trai vừa hé miệng

Bước 1: Ngâm nhả bùn. Ngâm trai trong chậu nước vo gạo có vài lát ớt tươi khoảng 1-2 tiếng. Vị cay kích thích trai mở miệng và nhả sạch bùn đất.

Bước 2: Cọ vỏ. Dùng bàn chải cứng cọ sạch rong rêu, bùn đất bám ngoài vỏ dưới vòi nước chảy.

Bước 3: Luộc với gừng. Cho trai vào nồi, thêm nước xâm xấp và vài lát gừng đập dập, đun lửa lớn. Khi vỏ vừa hé miệng, vớt ra ngay để thịt không bị dai.

Bước 4: Tách thịt, bỏ túi phân. Tách lấy thịt, bóp nhẹ phần bụng để bỏ hết túi phân đen, rồi rửa lại với chút muối hạt cho hết nhớt.

Bước 5: Lọc nước luộc. Để nước luộc lắng cặn, gạn lấy phần nước trong phía trên để nấu canh hoặc cháo. Hãy ngửi kỹ, nếu có mùi hôi do lẫn con chết thì phải đổ bỏ ngay.

Lưu ý: luộc quá lâu khiến thịt trai quắt lại và dai. Chỉ đun lửa lớn đến khi vỏ vừa hé miệng.

Cách bảo quản trai sông

Bảo quản tươi 1-2 ngày: rửa sạch bùn đất bên ngoài vỏ, cho trai vào rổ, phủ khăn ẩm lên trên và đặt vào ngăn mát tủ lạnh.
Bảo quản cấp đông: luộc sơ cho hé miệng, tách thịt, làm sạch túi phân đen và rửa hết nhớt. Cho thịt vào hộp kín, đổ ngập nước luộc đã lọc trong rồi để ngăn đá. Dùng tốt nhất trong tối đa 1-2 tháng.

6 món ngon từ trai sông

Cháo trai sánh mịn, trai xào lá lốt và canh trai nấu chua thanh mát

Cháo trai sánh mịn, trai xào lá lốt và canh trai nấu chua thanh mát

Cháo trai Hà Nội: nấu gạo xay vỡ nhừ sánh mịn với nước luộc trai. Thịt trai thái nhỏ xào săn với hành khô, hạt tiêu, ăn kèm quẩy giòn, rau răm và hành phi.
Canh trai nấu chua: nấu nước luộc trai trong vắt với dứa, cà chua, me hoặc sấu, thêm hành lá và thì là. Món này hợp những ngày oi bức.
Trai xào lá lốt: phi thơm hành tỏi, đảo nhanh thịt trai trên lửa lớn cùng nước mắm, hạt nêm, rồi cho lá lốt thái sợi vào đảo đều.
Trai xào sả ớt: phi vàng sả băm và ớt tươi để khử mùi tanh còn sót lại, sau đó xào cùng thịt trai.
Trai nướng mỡ hành: nướng trai nguyên vỏ đến khi hé miệng, tách bỏ một bên vỏ, rưới mỡ hành và đậu phộng rang giã dập, nướng thêm vài phút. Chấm muối tiêu chanh hoặc nước mắm chua ngọt.
Chả trai chiên: băm nhỏ thịt trai, trộn với giò sống, mộc nhĩ, nấm hương băm nhuyễn và chút thì là. Nặn viên dẹt, chiên vàng hai mặt.

Dụng cụ giúp nấu trai nhanh gọn

Nồi áp suất, chảo chống dính, nồi chiên không dầu và rây lọc giúp nấu món trai nhanh gọn

Nồi áp suất, chảo chống dính, nồi chiên không dầu và rây lọc giúp nấu món trai nhanh gọn

Nồi áp suất: nấu cháo trai nhanh nhừ, không cần đứng khuấy liên tục.
Chảo chống dính: xào săn thịt trai trên lửa lớn, hạn chế dính chảo và ra nước làm dai thịt.
Nồi chiên không dầu: thay thế bếp than khi làm trai nướng mỡ hành, giúp chín đều và ít khói.
Rây lọc mắt nhỏ: lọc nước luộc nhiều lần để loại cặn cát li ti trước khi nấu canh hoặc cháo.

Lưu ý khi ăn trai sông

Nấu chín kỹ: phụ nữ mang thai có thể ăn trai nấu chín kỹ, sơ chế sạch bùn đất. Nên hạn chế trong 3 tháng đầu nếu cơ địa nhạy cảm, dễ lạnh bụng.
Tránh ăn cùng đồ lạnh: thịt trai tính hàn, nên tránh ăn cùng lúc hoặc ngay sau khi dùng dưa hấu, bia lạnh để ngừa tiêu chảy. Cũng không nên ăn trái cây giàu vitamin C ngay sau bữa ăn có trai.
Về hạt ngọc: trai sông tự nhiên có thể tạo ngọc khi có dị vật lọt vào lớp áo màng của vỏ, nhưng hạt thường nhỏ, không tròn đều và giá trị thương mại thấp hơn trai biển.

Nhìn chung, chỉ cần chọn trai còn khép miệng, ngâm nước vo gạo với ớt đủ 1-2 tiếng và luộc đến khi vỏ vừa hé, bạn đã có nguyên liệu sạch, ngọt để nấu nhiều món cho bữa cơm gia đình.

PHỐ HỘI

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/cach-chon-so-che-trai-song-sach-bun-cat-het-nhot-va-goi-y-6-mon-ngon-dua-com-cho-bua-nha-3359119.html