Kết hợp y học chính xác và chăm sóc toàn diện giúp điều trị ung thư cho trẻ em không chỉ là cứu sống

Cá thể hóa điều trị bằng y học chính xác và mô hình đa chuyên khoa

Ung thư ở trẻ em được xem là một trong những lĩnh vực phức tạp nhất của y học hiện đại. Theo bác sĩ Soh Shui Yen, Trưởng khoa kiêm Bác sĩ Tư vấn Cấp cao, Khoa Huyết học/Ung bướu tại KKH, ung thư trẻ em đòi hỏi cách tiếp cận hoàn toàn khác biệt so với người lớn.

Bác sĩ Soh Shui Yen, Chủ tịch Ban Điều hành Trung tâm Huyết học và Ung thư Trẻ em (CBCC), Trưởng khoa kiêm Bác sĩ Tư vấn Cấp cao, Khoa Huyết học/Ung bướu, Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK (KKH).

"Trẻ em không phải là 'người lớn thu nhỏ', vì vậy điều trị ung thư ở trẻ cũng không thể áp dụng theo cách của người lớn. Chúng ta không chỉ đối mặt với một căn bệnh tiến triển nhanh và phức tạp hơn, mà còn phải cân nhắc rất kỹ để hạn chế tối đa những ảnh hưởng lâu dài của bệnh lên trẻ", bác sĩ Soh Shui Yen chia sẻ.

Trong bối cảnh đó, các trung tâm ung thư nhi khoa lớn trên thế giới đang chuyển dần sang mô hình điều trị tích hợp, kết hợp chẩn đoán tiên tiến và chăm sóc toàn diện cho cả bệnh nhi, gia đình trong suốt hành trình điều trị ung thư cho đến giai đoạn theo dõi lâu dài sau điều trị. Trọng tâm không chỉ là đạt được kết quả điều trị tối ưu, mà còn bảo vệ sự phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và xã hội, giúp các em có cơ hội trở lại cuộc sống bình thường với chất lượng sống tốt nhất. Tại Singapore, Trung tâm Máu và Ung thư Trẻ em (CBCC) thuộc Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK (KKH) là một trong những đơn vị tiên phong tại Đông Nam Á theo đuổi mô hình này.

Ngoài ra, điểm khác biệt quan trọng của ung thư nhi khoa còn là tính hiếm gặp và đa dạng của bệnh. Bởi vậy, việc điều trị không thể dựa trên một phác đồ chung mà cần được cá thể hóa theo đặc điểm sinh học của từng khối u. Tại Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK, mỗi trường hợp đều được đưa ra hội chẩn tại hội đồng đa chuyên khoa để phân tích dữ liệu mô bệnh học, hình ảnh học và giải trình tự gen trước khi quyết định chiến lược điều trị.

Như trường hợp một bệnh nhi mắc u mô bào Langerhans (Langerhans cell histiocytosis - LCH) - bệnh lý hiếm gặp có đặc điểm giống ung thư, trong đó có các tế bào miễn dịch bất thường gây viêm và làm tổn thương các cơ quan bị ảnh hưởng trong cơ thể. Khi được đưa đến Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK, bé gần như không còn đáp ứng với hóa trị tiêu chuẩn, tình trạng lâm sàng liên tục xấu đi và tiên lượng rất xấu.

Trong quá trình tìm kiếm hướng điều trị mới, các bác sĩ tiến hành phân tích sinh học phân tử từ mẫu sinh thiết và phát hiện đột biến BRAF V600E - yếu tố liên quan đến nhiều thể LCH tiến triển nặng. Từ kết quả này, bệnh nhi được chỉ định điều trị nhắm trúng đích bằng thuốc ức chế BRAF.

Chỉ sau thời gian ngắn, trẻ đáp ứng tích cực với điều trị, các triệu chứng cải thiện rõ rệt và nhanh chóng. Thuốc được sử dụng đường uống trong điều trị ngoại trú, đồng thời gây ít tác dụng phụ hơn đáng kể so với hóa trị truyền thống.

"Trường hợp này cho thấy tiềm năng ngày càng lớn của y học chính xác trong điều trị ung thư và bệnh lý hiếm ở trẻ em. Bên cạnh liệu pháp nhắm trúng đích, chúng tôi triển khai nhiều phương pháp tiên tiến như miễn dịch trị liệu, ghép, liệu pháp tế bào (bao gồm cả các trường hợp tái phát hoặc kháng trị), phẫu thuật, liệu pháp đồng vị phóng xạ và xạ trị, trong đó có xạ trị áp sát và xạ trị proton. Trung tâm Máu và Ung thư Trẻ em của KKH hiện là đơn vị duy nhất tại Đông Nam Á áp dụng các hướng dẫn chuyên môn quốc tế mới nhất trong điều trị ung thư gan và ung thư thận ở trẻ em," bác sĩ Soh Shui Yen cho biết.

Điều trị ung thư chỉ không dừng ở khối u

Theo bác sĩ Soh Shui Yen, điều trị ung thư nhi khoa hiện đại không chỉ tập trung vào việc tiêu diệt tế bào ung thư mà còn hướng tới bảo vệ sự phát triển thể chất, tinh thần và khả năng hòa nhập xã hội của trẻ sau điều trị.

Tại Trung tâm Máu và Ung thư Trẻ em, ngay từ khi bắt đầu điều trị, bệnh nhi được đánh giá toàn diện về dinh dưỡng, thể trạng, khả năng học tập và sức khỏe tâm lý. Trong suốt quá trình hóa trị, xạ trị hay ghép tế bào gốc, đội ngũ phục hồi chức năng, chuyên gia dinh dưỡng và tâm lý sẽ đồng hành nhằm hạn chế suy kiệt thể chất, hỗ trợ vận động và giúp trẻ thích nghi với các thay đổi trong cuộc sống.

Đội ngũ hỗ trợ tâm lý - xã hội của trung tâm bao gồm chuyên gia tâm lý, trị liệu âm nhạc, trị liệu vui chơi, chuyên gia đời sống trẻ em, nhân viên công tác xã hội y tế và nhóm hỗ trợ giáo dục. Các chuyên gia phối hợp cùng gia đình để giúp trẻ giảm lo âu, duy trì cảm xúc tích cực và hạn chế gián đoạn trong học tập cũng như phát triển nhận thức.

Đội ngũ đa chuyên khoa tại Trung tâm Máu và Ung thư Trẻ em KKH quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực ung thư nhi, giải phẫu bệnh, phẫu thuật, tâm lý học và nghiên cứu lâm sàng.

Một trong những minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình điều trị tích hợp là trường hợp bé trai mắc u nguyên bào thần kinh (neuroblastoma) nguy cơ cao - nhóm ung thư có tiên lượng rất nặng do tiến triển nhanh và dễ di căn. Khi nhập viện, bệnh đã lan đến tủy xương và nhiều vị trí xương khác trong cơ thể.

Ngay từ đầu, ca bệnh được hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của bác sĩ ung bướu nhi, phẫu thuật, chẩn đoán hình ảnh, y học hạt nhân, giải phẫu bệnh và chuyên gia sinh học phân tử. Các bác sĩ sử dụng kỹ thuật hình ảnh tiên tiến để đánh giá mức độ lan rộng của bệnh, trong khi mẫu mô khối u được phân tích chuyên sâu nhằm xác định đặc điểm sinh học phân tử để cá thể hóa điều trị.

Bệnh nhi trải qua hóa trị đa thuốc cường độ cao, sau đó được phẫu thuật cắt bỏ khối u nguyên phát, trước khi ghép tế bào gốc và xạ trị. Đáng chú ý, đây là bệnh nhi đầu tiên tại bệnh viện được điều trị bằng liệu pháp miễn dịch kháng GD2 - phương pháp đã được chứng minh giúp cải thiện tỷ lệ sống ở nhóm neuroblastoma nguy cơ cao.

Song song với điều trị chuyên môn, bệnh nhi và gia đình nhận được hỗ trợ xuyên suốt từ chuyên gia tâm lý, trị liệu vui chơi, phục hồi chức năng và hỗ trợ giáo dục nhằm giúp trẻ duy trì sự phát triển thể chất lẫn tinh thần trong thời gian điều trị kéo dài. Hiện tại, bệnh đã được kiểm soát hoàn toàn và bé đã có thể trở lại trường học.

Đối với các bệnh nhi quốc tế, bao gồm trường hợp đến từ Việt Nam, Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK cũng xây dựng hệ thống hỗ trợ xuyên suốt từ trước điều trị đến theo dõi lâu dài sau khi trở về nước. Ngoài điều phối hồ sơ y tế và kết nối liên viện, trung tâm còn phối hợp với cơ sở y tế tại nước sở tại để đảm bảo tính liên tục trong chăm sóc, theo dõi biến chứng và phục hồi chức năng dài hạn.

Có thể thấy, những tiến bộ trong y học chính xác và mô hình chăm sóc tích hợp đang góp phần thay đổi kết quả điều trị ung thư trẻ em trên toàn thế giới. Đây cũng là định hướng mà Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK theo đuổi: Điều trị ung thư cho trẻ em không chỉ là cứu sống, mà còn giúp các em có cơ hội lớn lên khỏe mạnh và sống một cuộc đời trọn vẹn sau điều trị.