Kết nối để phát huy giá trị làng nghề trong đời sống đương đại

Chương trình thuộc đề án “Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng di sản làng nghề” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc, Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp triển khai, với sự đồng hành của UNESCO, UN-Habitat cùng nhiều đơn vị, nghệ nhân từ các làng nghề truyền thống.

Sau hơn một tuần triển khai, chiều 13/7, Xưởng thiết kế mùa hè - Summer Camp “Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh” chính thức bế mạc và công bố giải thưởng tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.

Góc trưng bày kết quả sáng tạo của các tác giả trẻ từ hành trình tham gia "Xưởng thiết kế mùa hè".

Summer Camp Re:Craft 2026 quy tụ hơn 100 sinh viên đến từ mạng lưới các trường đại học tại khu vực phía Bắc. Trong thời gian diễn ra chương trình, các đội sinh viên được tổ chức theo mô hình liên ngành, kết hợp các năng lực thiết kế, mỹ thuật, văn hóa, truyền thông, kinh tế sáng tạo và kiến trúc để cùng làm việc với 5 làng nghề truyền thống của Hà Nội gồm: Sơn mài Hạ Thái, Gốm Kim Lan, Rối Đào Thục, Mây tre đan Phú Vinh và Thêu Quất Động.

Từ hoạt động khảo sát thực địa, gặp gỡ nghệ nhân, quan sát quy trình sản xuất và tìm hiểu không gian văn hóa địa phương, các nhóm đã thu thập, phân tích và giải mã những yếu tố được xem là “DNA thiết kế” của từng làng nghề, bao gồm màu sắc, họa tiết, chất liệu, kỹ thuật và câu chuyện văn hóa.

Các sáng tạo sản phẩm làng nghề mới dưới lăng kính đương đại.

Trên nền tảng đó, các đội phát triển ý tưởng và sản phẩm mẫu theo đề bài trọng tâm Re:Design - Sáng tạo sản phẩm làng nghề dưới lăng kính đương đại. Bên cạnh giải pháp thiết kế, các nhóm còn được khuyến khích xây dựng các cấu phần bổ trợ gồm Re:Brand - Định vị thương hiệu; Re:Create - Đề xuất khả năng ứng dụng, thương mại hóa; và Re:Connect - Kể chuyện làng nghề bằng ngôn ngữ truyền thông số.

Kết thúc chương trình, mỗi nhóm hoàn thiện các sản phẩm gồm: Poster trình bày ý tưởng và phát triển thiết kế, mô hình hoặc prototype, bộ ảnh quá trình nghiên cứu – thực hiện, video Re:Connect, hồ sơ thiết kế và phần thuyết trình trước Hội đồng chuyên môn.

Góc trưng bày thành quả sáng tạo của người trẻ trên nền tảng di sản làng nghề truyền thống.

Đáng chú ý, hạng mục Re:Connect là nơi các nhóm sinh viên thực hiện video kể lại câu chuyện làng nghề từ góc nhìn của người trẻ. Từ gốm Kim Lan, thêu Quất Động, sơn mài Hạ Thái, mây tre đan Phú Vinh đến rối nước Đào Thục, các video đã mở ra những lát cắt gần gũi, cảm xúc và mới mẻ về nghề thủ công truyền thống.

Thông qua việc quay, dựng, viết lời giới thiệu và lan tỏa video trên nền tảng số, sinh viên không chỉ thực hành kỹ năng truyền thông, mà còn góp phần đưa công chúng đến gần hơn với các giá trị của nghề thủ công, nghệ nhân và những ý tưởng mới tiếp nối truyền thống.

Ban tổ chức trao giải Nhất cho các tác giả.

Tính đến thời điểm chốt kết quả, các video Re:Connect đã ghi nhận hơn 310.000 lượt xem và hơn 10.000 lượt tương tác trên các kênh truyền thông của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy câu chuyện làng nghề, khi được kể bằng ngôn ngữ gần gũi của người trẻ, có khả năng lan tỏa rộng rãi tới cộng đồng.

Bà Bùi Thị Thanh Hương, Tổng biên tập Tạp chí Kiến trúc - Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho biết các thành viên Hội đồng giám khảo đã đánh giá các sản phẩm thiết kế không chỉ là bài tập sáng tạo trong khuôn khổ workshop thông thường mà còn như những đề xuất ban đầu của một dự án đầu tư, có khả năng tiếp tục hoàn thiện, thử nghiệm và phát triển trong tương lai.

Các tác giả nhận giải Nhì.

“Summer Camp "Re:Craft 2026 – Làng nghề tái sinh" được tổ chức như một xưởng sáng tạo mở, nơi các nghệ nhân, nhà thiết kế, giảng viên và sinh viên cùng gặp gỡ, nghiên cứu, đối thoại và đồng sáng tạo, hướng tới những giải pháp thiết kế mang giá trị văn hóa, xã hội và kinh tế. Đây thực sự là một thử nghiệm giáo dục thực tiễn mang tính vĩ mô, hiện thực hóa cam kết của Thủ đô trong mạng lưới "Thành phố Sáng tạo" của UNESCO. Chương trình là cầu nối thực chất giúp dịch chuyển từ việc “tổ chức lễ hội” sang “xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững”, nơi di sản văn hóa không bị đóng băng trong tủ kính mà trở thành nguồn tài nguyên sống động, đồng hành cùng kinh tế tri thức.”, Tổng biên tập Bùi Thị Thanh Hương khẳng định.

Tại lễ bế mạc, Ban Tổ chức đã công bố và trao giải cho các nhóm có đề án nổi bật. Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của sinh viên trong việc tiếp cận làng nghề bằng tư duy liên ngành, đồng thời khuyến khích các hướng sáng tạo có khả năng kết nối di sản với đời sống đương đại.

Sau Summer Camp, các đề án và sản phẩm mẫu nổi bật sẽ có cơ hội tiếp tục được hoàn thiện, phát triển và giới thiệu tại không gian triển lãm của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Đây là bước nối dài quan trọng để các giải pháp kiến tạo của thế hệ trẻ tiếp cận trực tiếp với thị trường, các quỹ đầu tư lớn và các tổ chức văn hóa quốc tế.