Đến nơi Tổng thống John F. Kennedy bị ám sát ở Dallas

Di ảnh Tổng thống John F. Kennedy và phu nhân Jacqueline Kennedy Onassis khi đến thành phố Dallas ngày định mệnh 22-11-1963

Sự kiện lịch sử chấn động

Bảo tàng nằm trên tầng 6 của tòa nhà gạch đỏ Dealey Plaza trước đây có tên Kho sách trường học Texas (Texas School Book Depository) - nơi Lee Harvey Oswald được cho là đã bắn những phát súng khiến Tổng thống thứ 35 của Mỹ John Fitzgerald Kennedy thiệt mạng vào ngày 22-11-1963. Điều đặc biệt là bảo tàng không chỉ kể về vụ ám sát mà còn tái hiện toàn bộ bối cảnh nước Mỹ đầu thập niên 1960 và di sản mà ông Kennedy để lại.

Ngay từ những phòng đầu tiên, khách tham quan được đưa ngược dòng thời gian trở lại nước Mỹ những năm 1960 qua các bộ hình ảnh trưng bày về hành trình về cuộc đời và sự nghiệp của ông Kennedy, thời niên thiếu và đại gia tộc Kennedy, hình ảnh chiến dịch tranh cử năm 1960 của vị Tổng thống trẻ nhất trong lịch sử Mỹ với tư tưởng cấp tiến. Bài phát biểu nhậm chức của ông Kennedy nổi tiếng với câu nói: “Đừng hỏi đất nước có thể làm gì cho bạn, mà hãy hỏi bạn có thể làm gì cho đất nước”. Các chính sách về dân quyền, thúc đẩy chương trình không gian và thời kỳ Chiến tranh lạnh, qua đó người xem hiểu vì sao Kennedy vẫn là một trong những Tổng thống được người Mỹ ngưỡng mộ nhất.

Nhìn từ cửa sổ xuống con đường nơi đoàn xe của ông Kennedy đi qua, bên cạnh là màn hình cảm ứng chiếu lại phác thảo không gian 3D hiện trường. Đoạn phim tư liệu của Abraham Zapruder là hiện vật lịch sử vô cùng quan trọng tại bảo tàng. Cuộn phim dài chỉ khoảng 26 giây này vô tình đã ghi lại toàn bộ khoảnh khắc vụ ám sát và trở thành một trong những tư liệu nổi tiếng nhất trong lịch sử báo chí và điều tra hình sự. Bảo tàng giới thiệu hoàn cảnh ghi hình, giá trị tư liệu và tác động của đoạn phim đối với nhận thức của công chúng.

Bảo tàng trưng bày hàng trăm hiện vật gốc giá trị, gồm máy ảnh của các phóng viên, báo chí phát hành ngày 22 và 23-11-1963, điện tín, bản ghi âm, đồ dùng của lực lượng mật vụ, ảnh hiện trường, tài liệu điều tra. Đây là nguồn tư liệu quý đối với những người nghiên cứu lịch sử, truyền thông và báo chí.

Có một khu trưng bày dành riêng cho cuộc điều tra và các giả thuyết liên quan vụ ám sát Tổng thống Kennedy như: Kết luận của Ủy ban điều tra Warren, các bằng chứng, những tranh luận kéo dài hàng chục năm, các giả thuyết âm mưu ai, thế lực nào thực sự là thủ phạm chính và vì sao. Bảo tàng trình bày nhiều góc nhìn và chứng cứ lịch sử để người xem tự đánh giá chứ không khẳng định mọi giả thuyết chưa được chứng minh.

Phần cuối triển lãm tập trung vào di sản sau khi ông Kennedy qua đời: phản ứng của nước Mỹ sau vụ ám sát, lễ tang cấp quốc gia, ảnh hưởng lâu dài của nhà lãnh đạo Kennedy đối với chính trị và văn hóa Mỹ, những dự án tưởng niệm trên khắp thế giới… Thông điệp của bảo tàng hướng đến việc nhìn nhận ông Kennedy như một nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng sâu rộng, vượt lên trên chính biến cố đã cướp đi sinh mạng của ông.

Con đường Elm Street lịch sử

Sau khi đã tham quan Bảo tàng Tầng Sáu, chúng tôi chậm rãi trở ra ngoài trời và đi bộ đến khu gò cỏ xanh Grassy Knoll ngay bên cạnh - nơi từ lâu trở thành tâm điểm của nhiều giả thuyết về vụ ám sát. Mùa hè ở Dallas nắng nóng 35 độ C. Nhiều du khách trong đó có các cổ động viên bóng đá đang ở Mỹ xem World Cup đã tranh thủ dịp đến đây để tìm hiểu, chụp ảnh lưu niệm và chiêm nghiệm lịch sử. Chúng tôi đến công trình tưởng niệm John F. Kennedy Memorial Plaza do kiến trúc sư nổi tiếng Philip Johnson thiết kế, cách bảo tàng chỉ vài phút đi bộ. Được khánh thành ngày 24-6-1970, kiến trúc sư Philip Johnson chủ ý tạo nên một không gian tĩnh lặng để mỗi người tự suy ngẫm, phản ánh tác động sâu sắc mà cái chết của ông để lại.

Con đường Elm Street lịch sử ở thành phố Dallas có hai dấu chữ “X” sơn trắng trên mặt đường đánh dấu vị trí nơi đoàn xe của ông Kennedy đi qua và những phát súng được cho là bắn trúng Tổng thống

Ngày nay, con đường Elm Street chạy qua Dealey Plaza nơi Tổng thống John F. Kennedy bị ám sát không hề bị xóa bỏ hay xây dựng lại để che lấp quá khứ. Trái lại, khu vực này được bảo tồn gần như nguyên trạng và trở thành một trong những địa điểm lịch sử được nghiên cứu, tham quan nhiều nhất tại Dallas. Xe cộ vẫn lưu thông qua lại bình thường. Nếu không biết lịch sử, bạn có thể nghĩ đây chỉ là một giao lộ khá yên bình giữa trung tâm Dallas.

Điểm thu hút nhất là hai dấu chữ “X” màu trắng được sơn ngay trên mặt đường Elm Street. Chúng đánh dấu vị trí nơi đoàn xe của ông Kennedy đi qua và nơi những phát súng được cho là bắn trúng Tổng thống. Theo chúng tôi tìm hiểu, hai dấu chữ “X” không phải là dấu mốc chính thức của chính quyền mà được các nhà nghiên cứu và người dân tái tạo để giúp du khách hình dung diễn biến lịch sử.
Có nhiều người đứng trên vỉa hè hoặc bước ra một chút giữa đường (khi an toàn) để chụp ảnh với dấu “X” này. Họ đứng lặng nhìn xuống mặt đường, đọc các dòng chữ khắc trên các biểu trưng nhỏ bên vệ đường. Không gian trầm lắng ở Dealey Plaza rất khác với sự nhộn nhịp của trung tâm thành phố Dallas. Dù xe cộ vẫn qua lại, nơi đây vẫn mang đến cảm giác trầm mặc như một “điểm dừng của lịch sử”. Thành phố Dallas không cố gắng xóa đi ký ức đau buồn về cố Tổng thống John F. Kennedy mà lựa chọn bảo tồn hiện trường như một bài học về lịch sử và vai trò của báo chí trong việc ghi lại những thời khắc có thể làm thay đổi vận mệnh một quốc gia.

Đối với người làm báo như tôi, đây không chỉ là nơi kể về một vụ ám sát mà còn là “lớp học sống” về lịch sử truyền thông hiện đại. Vụ ám sát Kennedy là một trong những sự kiện đầu tiên được truyền hình đưa tin gần như theo thời gian thực, với hàng nghìn phóng viên, nhiếp ảnh gia và quay phim có mặt tại hiện trường. Những trang báo giấy Dallas Times Herald, các bức ảnh, bản tin từ máy đánh chữ, cuộn phim từ Dealey Plaza đã góp phần định hình cách thế giới tác nghiệp và lưu giữ ký ức về các sự kiện lịch sử lớn có tác động toàn cầu. Những ngày ở Dallas tác nghiệp giải World Cup 2026 của chúng tôi trở nên giá trị hơn khi dành thời gian ghé thăm bảo tàng chứa nhiều giá trị nghề nghiệp và lịch sử.

Khu vực gây xúc động mạnh nhất là nơi chứa nhiều hình ảnh, tư liệu tái hiện ngày 22-11-1963 định mệnh. Bảo tàng dựng lại gần như nguyên vẹn diễn biến ngày hôm đó khiến khách tham quan có cảm giác như đang sống trong bầu không khí của buổi trưa tang tóc ấy: lộ trình đoàn xe tổng thống đi qua Dealey Plaza, đồng hồ thời gian từng phút, hình ảnh người dân đứng chào đoàn xe, các bản tin phát thanh và truyền hình trực tiếp… Điểm được nhiều người quan tâm nhất chính là góc cửa sổ phía Đông Nam tầng 6 nổi tiếng. Nơi này theo kết luận chính thức là vị trí của Oswald bắn những phát súng vào đoàn xe Tổng thống. Phía sau ngăn kính bảo vệ, bảo tàng giữ nguyên vị trí các thùng sách, cửa sổ góc phía đông nam, cách bài trí gần giống thời điểm năm 1963.