Khả năng đọc của học sinh Hàn Quốc giảm mạnh, do mạng xã hội?

Khả năng đọc của học sinh Hàn Quốc giảm trong 3 năm. Ảnh minh họa: Zen Chung/Pexels.

Theo kết quả Chương trình Đánh giá học sinh quốc tế (PISA) 2025 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) công bố ngày 8/9, điểm đọc trung bình của học sinh Hàn Quốc 15 tuổi đạt 501, giảm 14 điểm so với mức 515 của năm 2022. Đây là mức điểm đọc thấp nhất của Hàn Quốc kể từ khi nước này lần đầu tham gia PISA vào năm 2000. Điểm số cũng tiếp tục xu hướng giảm kể từ mức đỉnh 556 điểm vào năm 2006.

PISA được thực hiện 3 năm một lần nhằm đánh giá và so sánh năng lực đọc, toán học và khoa học của học sinh 15 tuổi trên toàn thế giới. Kỳ đánh giá năm 2025 có khoảng 760.000 học sinh tại 91 quốc gia và nền kinh tế tham gia, trong đó có toàn bộ 38 thành viên OECD.

Tại Hàn Quốc, 6.859 học sinh tại 196 trường tham gia đánh giá. Ở môn đọc, Hàn Quốc đứng trong khoảng thứ 3-13 trên tổng số 91 quốc gia và nền kinh tế. Năm 2022, nước này đứng trong khoảng thứ 2-12.

Dù điểm đọc giảm, Hàn Quốc vẫn nằm trong nhóm có thành tích cao của OECD ở cả 3 môn. Nước này đứng trong khoảng thứ 1-9 ở môn đọc với 501 điểm, thứ 1-2 ở toán với 522 điểm và thứ 1-3 ở khoa học với 526 điểm.

Tuy nhiên, nếu tính trên toàn bộ 91 quốc gia và nền kinh tế tham gia, Hàn Quốc đứng sau Trung Quốc, Singapore và Đài Loan (Trung Quốc), theo Yonhap.

Điểm đọc giảm mạnh nhất

Mức giảm đáng chú ý nhất của Hàn Quốc trong PISA 2025 nằm ở môn đọc. Tỷ lệ học sinh đạt Level 1 hoặc thấp hơn, nhóm thấp nhất trong thang đánh giá gồm 7 cấp độ của PISA, tăng từ 26,3% năm 2022 lên 31% năm 2025, tương đương tăng 4,7 điểm phần trăm. Trong khi đó, tỷ lệ học sinh đạt Level 5 trở lên giảm từ 13,3% xuống 10,3%.

Điểm đọc ở Hàn Quốc giảm, dấy lên lo ngại về khả năng đọc hiểu thông tin ở thanh thiếu niên nước này. Ảnh minh họa: İrem Çilingir/Pexels.

Một quan chức Bộ Giáo dục Hàn Quốc chia sẻ với Korea Joongang Daily rằng khó xác định một nguyên nhân duy nhất cho sự suy giảm điểm đọc trên toàn cầu. Ngay cả Singapore, quốc gia đứng đầu về đọc trong cả 2 kỳ PISA 2022 và 2025, cũng giảm điểm từ 543 xuống 535. Nhật Bản giảm từ 516 xuống 503.

Theo quan chức này, động lực và thái độ của học sinh đối với việc đọc có thể bị tác động bởi mức độ sử dụng ngày càng cao của các nội dung số và mạng xã hội. Lee Deok-nan, Giám đốc Nhóm Văn hóa Giáo dục thuộc Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Hàn Quốc, cho rằng sự phổ biến của nội dung số và mức độ phụ thuộc vào smartphone khiến học sinh quen với việc tiếp nhận thông tin thiên lệch thay vì đặt câu hỏi về những gì mình đọc.

Ông nhận định sự suy giảm năng lực đọc mà giới giáo dục từng lo ngại nay đã thể hiện rõ trong dữ liệu quốc tế, đồng thời kêu gọi sớm đưa giáo dục năng lực đọc hiểu thông tin số vào trường học. Theo Lee Deok-nan, học sinh cần được hướng dẫn cách hiểu và diễn giải một cách có đánh giá những thông tin tiếp nhận trên môi trường số.

Điều này càng quan trọng trong bối cảnh AI có thể nhanh chóng đưa ra câu trả lời và thực hiện việc tìm kiếm. Khả năng quan trọng không chỉ là lấy được câu trả lời từ các công cụ số, mà còn phải biết so sánh, đánh giá và kiểm chứng thông tin.

Ở Hàn Quốc, điểm số về khả năng học tập trong thế giới số đạt 538, cao hơn đáng kể mức trung bình 500 của OECD. Hàn Quốc đứng trong khoảng thứ 2-5 trong số các thành viên OECD và đứng thứ 8 nếu tính cả 91 quốc gia và nền kinh tế tham gia. Macao (Trung Quốc) đứng đầu ở lĩnh vực mới này.

Kết quả trên được đặt cạnh sự suy giảm về khả năng đọc của học sinh. Điều này làm dấy lên lo ngại về một thế hệ có thể sử dụng thành thạo các công cụ số nhưng gặp khó khăn trong việc đọc, hiểu và đánh giá thông tin.

Ở các môn còn lại, điểm số của học sinh Hàn Quốc cũng giảm nhưng mức giảm được đánh giá là không đáng kể về mặt thống kê. Điểm toán giảm từ 527 xuống 522, trong khi khoa học giảm từ 528 xuống 526.

Hàn Quốc lên kế hoạch tăng cường dạy đọc

Ngoài thành tích học tập, PISA 2025 cũng đánh giá mối liên hệ giữa hoàn cảnh kinh tế, xã hội và văn hóa của học sinh với kết quả học tập.

Nâng cao kỹ năng đọc là yêu cầu cấp thiết tại Hàn Quốc. Ảnh minh họa: Usman AbdulrasheedGambo/Pexels.

Chỉ số kinh tế, xã hội và văn hóa (ESCS) của Hàn Quốc đạt 0,17, cao hơn mức trung bình 0,01 của OECD. Tuy nhiên, sự khác biệt về ESCS chỉ giải thích 7,7% biến động về thành tích khoa học, 7,3% ở môn đọc và 10,6% ở toán. Tất cả đều thấp hơn mức trung bình của OECD.

Chỉ số ESCS được tính dựa trên nhiều yếu tố, gồm nghề nghiệp, trình độ học vấn của cha mẹ và tài sản hộ gia đình. Chỉ số càng cao cho thấy điều kiện kinh tế, xã hội và văn hóa càng thuận lợi. Tỷ lệ biến động kết quả học tập được giải thích bởi ESCS càng lớn, đồng nghĩa với việc hoàn cảnh gia đình có ảnh hưởng càng nhiều đến thành tích của học sinh.

Đại diện Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết một số quốc gia như Singapore và Trung Quốc có thành tích học tập cao hơn Hàn Quốc nhưng kết quả của học sinh cũng chịu ảnh hưởng lớn hơn từ điều kiện kinh tế và xã hội của cha mẹ.

Theo người đại diện này, kết quả PISA cho thấy Hàn Quốc có môi trường giáo dục tương đối công bằng so với những quốc gia trên. Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết sẽ sử dụng kết quả PISA 2025 để điều chỉnh cách tiếp cận giáo dục.

Cơ quan này dự kiến tăng cường giáo dục đọc gắn với chương trình học, nhằm cải thiện năng lực đọc cơ bản của học sinh. Các lớp học tập trung vào đặt câu hỏi và thảo luận cũng sẽ được mở rộng.

Kết quả PISA 2025 đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực đọc hiểu và đọc hiểu số, trong bối cảnh học sinh ngày càng tiếp xúc nhiều hơn với nội dung số và các công cụ AI.