Khai mạc Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 18

Sự kiện được tổ chức quy tụ gần 50 diễn giả cùng khoảng 300 đại biểu là các nhà hoạch định chính sách, nhà ngoại giao, chuyên gia và học giả uy tín từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao nhấn mạnh, trong bối cảnh an ninh hàng hải đang biến đổi nhanh chóng trước nguy cơ đứt gãy tuyến vận tải, biến đổi khí hậu cùng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và hạ tầng cáp ngầm, 3 khái niệm chủ đề của hội thảo có sự gắn kết nội hàm sâu sắc. Theo đó, cạnh tranh phản ánh các lợi ích đối lập về chủ quyền, tài phán và hiện diện chiến lược; kết nối khẳng định vai trò của vùng biển trong gắn kết các quốc gia với nhau cũng như tuyến hàng hải, cảng, mạng lưới hậu cần, hạ tầng cáp ngầm và năng lượng ngoài khơi là nền tảng cho sự thịnh vượng khu vực; trong khi hợp tác là yêu cầu bắt buộc để quản trị rủi ro, ngăn ngừa sự cố và bảo vệ hạ tầng thiết yếu, giữ gìn môi trường biển và xây dựng một tương lai hàng hải có khả năng chống chịu tốt hơn.

 Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Báo Thế giới và Việt Nam

Phát biểu dẫn đề tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thị Hoàng Vân khẳng định, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) tiếp tục là khuôn khổ pháp lý toàn diện điều chỉnh mọi hoạt động trên biển, đồng thời nhấn mạnh cam kết của các bên liên quan trong việc thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy đàm phán sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu quả, thực chất, phù hợp với UNCLOS 1982.

Cho biết, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28-7-2026 về định hướng xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hoàng Vân nhấn mạnh, đây là tầm nhìn về phát triển bền vững, tự lực, tự cường và hợp tác quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nêu rõ 4 ưu tiên hàng đầu gồm: Duy trì UNCLOS 1982 làm nền tảng giải quyết hòa bình các tranh chấp; bảo vệ các tuyến huyết mạch hàng hải quốc tế; tăng cường khả năng chống chịu của hạ tầng hàng hải trọng yếu; quản trị rủi ro đi đôi với mở rộng không gian hợp tác tại các lĩnh vực có lợi ích song trùng.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thị Hoàng Vân phát biểu đề dẫn tại hội thảo. Ảnh: Báo Thế giới và Việt Nam

Tại các phiên thảo luận, các diễn giả ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tiến trình xây dựng COC hiệu quả, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982; đồng thời nhấn mạnh tôn trọng quyền và lợi ích của các bên thứ ba. Những lĩnh vực hợp tác được các diễn giả đề cập gồm: An toàn hàng hải, bảo vệ môi trường, sử dụng bền vững tài nguyên, khoa học biển và nâng cao năng lực.

Thứ trưởng Ngoại giao, Trưởng SOM ASEAN của Philippines Leo M. Herrera-Lim nhấn mạnh, hợp tác Việt Nam-Philippines về cảnh sát biển, đường dây nóng, trao đổi đoàn, thăm cảng, nghiên cứu khoa học và cứu hộ ngư dân, thuyền viên là minh chứng cho mối liên hệ giữa an ninh biển và an ninh con người.

Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia Michelle Chan chia sẻ các hoạt động hỗ trợ ASEAN, trong đó có Việt Nam, về an ninh biển và khoa học biển.

 Các đại biểu tham dự Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 18. Ảnh: Báo Thế giới và Việt Nam

Trong hai ngày làm việc (7 và 8-10), hội thảo gồm 8 phiên thảo luận về: Bối cảnh chiến lược; quản lý cạnh tranh; an ninh năng lượng, vận tải và mạng hàng hải; hạ tầng dưới biển; UNCLOS, ASEAN và COC; Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển ở vùng biển ngoài phạm vi tài phán quốc gia (BBNJ); khả năng chống chịu của cảng biển và cộng đồng ven biển.

Bên lề hội thảo cũng diễn ra Đối thoại Đông Nam Á, Đối thoại Đông Nam Á - Thái Bình Dương, Chương trình Lãnh đạo trẻ và công bố Báo cáo Biển Đông thường niên.