Khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất công để hình thành không gian phát triển mới

Ảnh minh họa được tạo bởi AI

Xử lý hàng nghìn nhà, đất dôi dư tại các địa phương

Thực hiện chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, các địa phương đã tiếp nhận, rà soát và xây dựng phương án quản lý, khai thác đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn.

Theo Trung tâm Quản lý nhà tỉnh Lâm Đồng, đơn vị hiện tiếp nhận và quản lý 139 cơ sở nhà, đất (gồm 117 cơ sở của tỉnh và 22 cơ sở do Trung ương chuyển giao). Trong đó, 53 cơ sở đã được tạm giao cho các đơn vị quản lý, sử dụng (Công an 24 cơ sở, Quân sự 25 cơ sở, Tòa án 4 cơ sở).

Đối với 86 cơ sở còn lại do Trung tâm trực tiếp quản lý, khai thác, có 2 cơ sở tại số 1 và số 3 đường Lữ Gia (phường Lâm Viên - Đà Lạt) được bố trí làm nhà công vụ phục vụ cán bộ, công chức với 48 phòng đã được sử dụng; 84 cơ sở còn lại được đề xuất cho thuê với thời hạn tối đa 10 năm theo Nghị quyết số 31 của Chính phủ.

Cùng với đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng đang quản lý 166 cơ sở nhà, đất và tiến hành xác định đơn giá cho thuê để gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định, trình Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh phê duyệt. Trung tâm triển khai theo các đợt: đợt 1 ưu tiên 23 cơ sở đã có đơn vị đăng ký thuê và hoàn thành xác định giá trước ngày 24/7; đợt 2 triển khai đối với 31 cơ sở có đầy đủ thông tin về năm sử dụng, nguyên giá và giá trị còn lại (dự kiến xong trước ngày 31/7); đối với 112 cơ sở còn lại, Trung tâm dự kiến thuê đơn vị tư vấn để xác định giá cho thuê.

Tại tỉnh Phú Thọ, theo Sở Tài chính, tính đến ngày 12/6/2026, toàn tỉnh có 1.542 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải sắp xếp, xử lý. Địa phương đã hoàn thành xử lý 1.004 cơ sở (đạt trên 65%), còn 538 cơ sở đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục. Toàn bộ 538 cơ sở này đã có quyết định chuyển giao để quản lý, xử lý theo hình thức giao đất hoặc cho thuê đất, trong đó, 433 cơ sở chuyển giao về UBND cấp xã quản lý và 105 cơ sở giao cho các Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực. Các đơn vị đang rà soát, đưa những khu đất đủ điều kiện vào kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 theo quy định.

Các vướng mắc, khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai

Quá trình xử lý nhà, đất dôi dư tại các địa phương ghi nhận một số khó khăn liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ và quy trình thủ tục xác định giá.

Tại Lâm Đồng, Trung tâm Quản lý nhà tỉnh cho biết khối lượng tài sản lớn và phân tán trên phạm vi rộng gây khó khăn cho công tác quản lý, bảo vệ. Các cơ sở tại các phường, xã xa trung tâm và khu vực vùng sâu tiềm ẩn nguy cơ bị lấn chiếm, chiếm dụng hoặc tháo dỡ các hạng mục phụ trợ nếu không có lực lượng bảo vệ thường xuyên. Đồng thời, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cho biết hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về phương pháp xác định đơn giá khởi điểm cho thuê. Nhiều cơ sở thiếu thông tin chi tiết về đất và tài sản trên đất, chưa có đầy đủ dữ liệu về nguyên giá, giá trị còn lại, tỷ lệ hao mòn hằng năm và cấp nhà, đòi hỏi thêm thời gian để rà soát, bổ sung.

Tại Phú Thọ, quá trình xử lý liên quan đến nhiều quy định pháp luật về đất đai, tài sản công, quy hoạch đô thị và quy hoạch nông thôn với trình tự, thủ tục kéo dài. Việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất phải bảo đảm tính đồng bộ với định hướng phát triển của địa phương, trong khi nhiều cơ sở chưa đủ điều kiện để đưa ngay vào đấu giá quyền sử dụng đất.

Đẩy nhanh tiến độ phê duyệt phương án cho thuê để tăng nguồn thu ngân sách

Để giải quyết các vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ xử lý, chính quyền các địa phương và Bộ Tài chính đã ban hành các chỉ đạo, đề xuất cụ thể.

Tại Lâm Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị thuộc tỉnh và UBND cấp xã khẩn trương triển khai chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Các đơn vị phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và Trung tâm Quản lý nhà tỉnh rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý từng cơ sở; tham mưu giải pháp về cơ chế xác định đơn giá cho thuê; đẩy nhanh tiến độ thẩm định, phê duyệt phương án cho thuê bảo đảm công khai, minh bạch, qua đó khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất hiện có, tăng nguồn thu cho ngân sách và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công trên địa bàn tỉnh.

Tại Phú Thọ, các Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực và UBND các xã, phường đã đề xuất UBND tỉnh cho phép khai thác quỹ đất theo hình thức cho thuê ngắn hạn đối với những khu đất đủ điều kiện trong thời gian chờ hoàn thiện thủ tục. Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông giao Sở Tài chính phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng các đơn vị liên quan làm việc trực tiếp với các xã, phường để hướng dẫn xử lý từng trường hợp; tham mưu ban hành bảng giá cho thuê nhà theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP theo phương châm "làm đến đâu ban hành đến đấy".

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ cũng giao Sở Xây dựng nghiên cứu giải pháp khai thác quỹ nhà, đất công theo hướng hình thành các không gian phát triển mới; Thanh tra tỉnh xây dựng kế hoạch kiểm tra, thanh tra chuyên đề; Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực xây dựng phương án khai thác; Chủ tịch UBND cấp xã chủ động đề xuất chuyển đổi công năng sang phục vụ văn hóa, giáo dục, y tế, sinh hoạt cộng đồng. Các đơn vị trên địa bàn chủ động áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP của Chính phủ về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính và cập nhật cơ sở dữ liệu tài sản công; không để tài sản hư hỏng, xuống cấp hoặc kéo dài gây lãng phí./.