Khẩn trương khắc phục sự cố, nâng cấp hệ thống xử lý môi trường

Công nhân nhà máy Luyện thép Lưu Xá đang thực hiện công đoạn xả thép đã được nấu luyện vào khuôn để ra thành phẩm.

Giữa tháng 5-2026, người dân sinh sống quanh khu vực Công ty CP Gang thép Thái Nguyên phản ánh tình trạng khói bụi phát sinh trong quá trình sản xuất, ảnh hưởng đến môi trường và đời sống. Qua kiểm tra thực tế, phản ánh của người dân là có cơ sở. Ngay sau đó, Nhà máy Luyện thép Lưu Xá đã báo cáo nguyên nhân, xây dựng phương án và triển khai các giải pháp khắc phục.

Theo báo cáo của Nhà máy, sự cố xuất phát từ lỗi biến tần của hệ thống lọc bụi số 2 - thiết bị có nhiệm vụ thu gom, xử lý bụi phát sinh từ lò điện hồ quang số 1. Khi hệ thống gặp trục trặc, hiệu quả thu hồi bụi suy giảm, dẫn đến phát sinh khói bụi trong quá trình vận hành.

Thay vì chỉ sửa chữa phần hư hỏng, Nhà máy lựa chọn phương án xử lý tổng thể. Đơn vị đã mời nhà cung cấp thiết bị cùng các chuyên gia kỹ thuật của Công ty TNHH SIMO (Trung Quốc) trực tiếp kiểm tra, đánh giá nguyên nhân, sửa chữa và lắp đặt lại hệ thống. Việc huy động chính đơn vị thiết kế, cung cấp thiết bị tham gia khắc phục nhằm bảo đảm tính đồng bộ về kỹ thuật, rút ngắn thời gian sửa chữa và hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh sự cố trong quá trình vận hành.

Theo các chuyên gia, hệ thống lọc bụi của Nhà máy Luyện thép Lưu Xá đã vận hành liên tục hơn một thập kỷ, riêng hệ thống lọc bụi số 2 được đưa vào sử dụng từ năm 2009. Sau thời gian dài khai thác, nhiều thiết bị và kết cấu đã xuống cấp, hiệu suất hút bụi giảm dần. Trong khi đó, công nghệ sản xuất thay đổi và các quy chuẩn về môi trường ngày càng được siết chặt, đòi hỏi hệ thống xử lý khí thải phải có năng lực lớn hơn.

Bên cạnh yêu cầu sản xuất, áp lực còn đến từ các quy định pháp luật. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp sản xuất thép (QCVN 51:2017) đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với việc xử lý khí thải. Để duy trì hoạt động ổn định và đáp ứng quy định về môi trường, doanh nghiệp buộc phải tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cấp các công trình xử lý chất thải.

Từ yêu cầu đó, Nhà máy Luyện thép Lưu Xá đang triển khai nâng công suất quạt hút của hệ thống lọc bụi số 2. Sau khi hoàn thành, đơn vị sẽ tiếp tục cải tạo hệ thống lọc bụi còn lại nhằm đồng bộ năng lực xử lý tại cả hai dây chuyền sản xuất.

Ông Cao Tiểu Phong (Áo sẫm), chuyên gia xử lý môi trường, Công ty TNHH SIMO (Trung Quốc) đang trực triếp kiểm tra thông số kỹ thuật sau khi sửa chữa, khắc phục, lắp đặt lại thiết bị.

Thực tế này đã được Nhà máy nhận diện từ trước. Tháng 11-2023, đơn vị đã đầu tư gần 14 tỷ đồng cải tạo, nâng công suất quạt hút của hệ thống lọc bụi số 2. Tuy nhiên, cùng với việc điều chỉnh công nghệ luyện thép nhằm tăng năng suất, nâng tỷ lệ gang lỏng trong phối liệu và giảm tiêu hao nguyên liệu, lượng khí bụi phát sinh cũng thay đổi, khiến hệ thống hiện hữu tiếp tục bộc lộ những hạn chế.

Theo lãnh đạo Nhà máy, việc nâng cấp không chỉ nhằm khắc phục sự cố vừa xảy ra mà còn giải quyết căn bản những hạn chế của hệ thống sau nhiều năm vận hành. Khi công suất hút bụi được nâng lên, khả năng thu gom và xử lý khí thải sẽ được cải thiện, đáp ứng yêu cầu sản xuất cũng như các tiêu chuẩn môi trường hiện hành.

Song song với việc nâng cấp thiết bị, Nhà máy đã lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động tại các ống khói từ nhiều năm nay. Đây là yêu cầu bắt buộc trong quá trình hoàn thiện hồ sơ cấp giấy phép môi trường, đồng thời là công cụ giám sát liên tục chất lượng khí thải trong quá trình sản xuất.

Khác với phương thức kiểm tra định kỳ trước đây, hệ thống quan trắc tự động cho phép theo dõi liên tục các thông số môi trường, kịp thời phát hiện bất thường để xử lý ngay từ đầu. Đồng thời, dữ liệu được truyền trực tiếp về cơ quan quản lý, góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp trong công tác bảo vệ môi trường.

Sau khi hoàn thành việc xử lý lỗi biến tần của hệ thống lọc bụi số 2, Nhà máy sẽ tiếp tục phối hợp với các chuyên gia kỹ thuật vận hành thử nghiệm, hiệu chỉnh và đánh giá toàn bộ hệ thống trước khi đưa vào hoạt động chính thức. Mục tiêu là bảo đảm thiết bị vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và các quy chuẩn môi trường hiện hành.

Sự cố môi trường tại Nhà máy Luyện thép Lưu Xá cũng là lời nhắc về yêu cầu thường xuyên rà soát, nâng cấp các công trình bảo vệ môi trường tại những cơ sở sản xuất đã vận hành nhiều năm. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng được nâng cao, đầu tư cho công nghệ xử lý chất thải không còn là giải pháp tình thế mà trở thành điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp phát triển bền vững.