Việc các công cụ Trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng công nghệ khai thác dữ liệu (Data Mining) để quét sạch thông tin, hình ảnh, bí quyết bản quyền trên internet đang đặt ra một 'vùng xám' pháp lý hóc búa. Khu vực kinh tế tập thể, HTX cần làm gì để vừa ứng dụng AI nâng cao năng lực cạnh tranh, vừa không bị chiếm dụng tài sản trí tuệ?
Không thừa nhận AI là tác giả nhưng vẫn bảo hộ các sản phẩm có sự tham gia sáng tạo đáng kể của con người, Nghị định 100/2026/NĐ-CP đang tạo nền tảng pháp lý quan trọng để HTX khai thác công nghệ số mà vẫn bảo vệ được tài sản sở hữu trí tuệ.
Khi AI có thể tái tạo ý tưởng chỉ trong vài giây, những tài sản vô hình của HTX như thương hiệu, hoa văn, công thức hay dữ liệu sản xuất đứng trước nhiều rủi ro hơn bao giờ hết. Bảo hộ sở hữu trí tuệ đang trở thành yêu cầu sống còn.
Thực tiễn chuyển biến mạnh mẽ tại xã Tân Hưng (tỉnh Hưng Yên) với hai sản phẩm chủ lực - nhãn lồng và long nhãn, là một minh chứng sống động, khẳng định vai trò cốt lõi của sở hữu trí tuệ trong việc định hình diện mạo mới cho các HTX.
Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, cả nước có khoảng 45.000 hợp tác xã, 140.000 tổ hợp tác và 340 liên hiệp hợp tác xã, nhằm nâng cao vai trò của kinh tế tập thể trong sản xuất, kinh doanh và an sinh xã hội.
Việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể 'Làng Phú Sơn Đà Nẵng' không chỉ đơn thuần là câu chuyện hoàn thiện một bộ hồ sơ pháp lý cho vài món đặc sản. Nhìn từ góc độ kinh tế vi mô, đây là bước ngoặt dịch chuyển tư duy từ sản xuất manh mún, bán cái mình có sang bán cái thị trường cần của những người tham gia mô hình HTX kiểu mới.