Khẳng định giá trị của chữ Braille giúp người khiếm thị tiếp cận tri thức số

Quang cảnh sự kiện. Ảnh: Vi Giáng

Chìa khóa mở cánh cửa tri thức cho người khiếm thị

Sự kiện là hoạt động hưởng ứng Chiến dịch xóa mù chữ Braille toàn cầu với thông điệp “Thêm chữ Braille - Thêm sự trao quyền” do Hiệp hội Người mù Thế giới và Hội đồng Quốc tế về Giáo dục cho người khiếm thị phát động; góp phần vận động UNESCO công nhận chữ Braille là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Thông qua chương trình, khẳng định giá trị của chữ Braille và vai trò của công nghệ số trong hỗ trợ người khiếm thị học tập, tiếp cận tri thức, phát triển bản thân và hòa nhập xã hội.

Phát biểu tại lễ phát động, bà Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam cho biết, chuyển đổi số mở ra cơ hội lớn cho người khiếm thị tiếp cận tri thức, song cũng đặt ra yêu cầu trang bị kỹ năng nền tảng, trong đó chữ Braille tiếp tục giữ vai trò thiết yếu trong giáo dục hòa nhập.

Bà Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Vi Giáng

Cuộc vận động “Chữ Braille và chuyển đổi số: Vững bước tiến vào kỷ nguyên tri thức” đặt mục tiêu 100% tỉnh, thành Hội triển khai; 100% cán bộ chủ chốt sử dụng được chữ Braille và kỹ năng số cơ bản; tăng 20% lượt hội viên tham gia đào tạo sau mỗi nhiệm kỳ. Các mô hình như câu lạc bộ học tập suốt đời, thư viện Braille, không gian đọc thông minh… sẽ được phát triển phù hợp thực tiễn, góp phần lan tỏa văn hóa đọc và cơ hội học tập bình đẳng cho người khiếm thị.

Các đại biểu thực hiện nghi thức phát động Cuộc vận động “Chữ Braille và chuyển đổi số: Vững bước tiến vào kỷ nguyên tri thức”. Ảnh: Vi Giáng

Tăng tốc số hóa học liệu, nâng cao cơ hội học tập cho người khiếm thị

Trong khuôn khổ sự kiện, tọa đàm với chủ đề: “Kết hợp Braille và công nghệ số: Hành trình để không ai bị bỏ lại phía sau” đã ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết từ cơ quan quản lý, đơn vị xuất bản, tổ chức hội, đối tác quốc tế, xoay quanh các giải pháp phát huy giá trị của chữ Braille và ứng dụng công nghệ số trong hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận tri thức.

Ông Tạ Ngọc Trí, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Giáo dục trẻ khuyết tật và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn (Bộ Giáo dục và Đào tạo) trao đổi tại tạo đàm. Ảnh: Vi Giáng

Từ góc độ quản lý, ông Tạ Ngọc Trí, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Giáo dục trẻ khuyết tật và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho sách chữ nổi Braille và học liệu điện tử đang được tích cực triển khai. Thông tư 22/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về quy định tiêu chuẩn, quy trình chuyển thể, chỉnh sửa cập nhật sách giáo khoa bản in sang sách giáo khoa điện tử; tổ chức thẩm định sách giáo khoa điện tử, với các quy định tại Điều 2 và Điều 5 đã bước đầu đặt nền tảng cho việc chuyển đổi từ sách in sang định dạng số, bảo đảm khả năng tiếp cận cho người khuyết tật chữ in. Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy trình, tiêu chí cụ thể đối với sách chữ nổi Braille, có sự tham gia của Hội Người mù Việt Nam trong quá trình soạn thảo, hướng tới tính khả thi và phù hợp thực tiễn.

Ở góc độ đơn vị xuất bản, TS Phạm Vĩnh Thái, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm và lâu dài. Với lợi thế từ thị phần lớn thị trường sách giáo khoa, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đang chủ động phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ để xây dựng hệ sinh thái dữ liệu lớn, từng bước chuyển đổi sách giáo khoa sang định dạng điện tử.

Đặc biệt, việc chuyển đổi này hướng tới phục vụ người khuyết tật chữ in, bảo đảm học liệu được cung cấp miễn phí, đồng hành cùng lộ trình đến năm 2029 - 2030 cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh cả nước. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra không ít thách thức, nhất là về nguồn lực, cơ chế tài chính và nhu cầu sớm hoàn thiện quy định pháp lý cho chuyển đổi sách Braille.

Tọa đàm đưa ra giải pháp phát huy giá trị của chữ Braille và ứng dụng công nghệ số trong hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận tri thức. Ảnh: Vi Giáng

Từ phía Hội Người mù Việt Nam, bà Đinh Việt Anh cho biết, để sách giáo khoa điện tử đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp cận tri thức, Hội đề xuất tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, trọng tâm là triển khai hiệu quả Thông tư 22 và xây dựng quy định riêng cho sách Braille; đồng thời có cơ chế bảo đảm kinh phí từ ngân sách nhà nước, khắc phục tình trạng phụ thuộc vào xã hội hóa khiến tiến độ còn chậm. Cùng với đó, cần tiếp cận xu hướng quốc tế, thiết kế học liệu ngay từ đầu theo hướng dễ tiếp cận, bảo đảm cơ hội học tập công bằng cho người khuyết tật chữ in.

Tại chương trình, Ban Tổ chức đã trao tặng thiết bị cho Thư viện Hội Người mù Việt Nam và kinh phí khen thưởng Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc năm 2026 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động.

Trao tặng thiết bị xây dựng thư viện số cho Thư viện Hội Người mù Việt Nam. Ảnh: Vi Giáng

Ban Tổ chức trao giải cuộc thi thuyết trình với chủ đề “Hành trình chinh phục tri thức, vươn tới tương lai”. Ảnh: T.H

Trong khuôn khổ hoạt động hưởng ứng, Hội Người mù Việt Nam phát động cuộc thi thuyết trình với chủ đề “Hành trình chinh phục tri thức, vươn tới tương lai”. Cuộc thi gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 4 giải Ba và 4 giải Khuyến khích, với tổng giá trị giải thưởng 7,9 triệu đồng.