Khẳng định vị thế và niềm tin: Câu trả lời thực chất từ sự phát triển của Việt Nam

Việt Nam đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới. (Ảnh: Hồng Đạt/TTXVN)

Trong một thế giới đang biến động sâu sắc, nơi cạnh tranh chiến lược, xung đột và những thách thức xuyên biên giới ngày càng đan xen, hợp tác quốc tế đã trở thành yêu cầu khách quan đối với sự phát triển của mỗi quốc gia.

Việc lãnh đạo cấp cao Việt Nam thường xuyên thăm, làm việc với các nước và đối tác quốc tế vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ những hoạt động ngoại giao thông thường. Đó là dịp để củng cố lòng tin, tăng cường hiểu biết, mở rộng các lĩnh vực hợp tác và cùng tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề chung, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và lợi ích chính đáng của nhau.

Tuy nhiên, cùng với những hoạt động thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác, vẫn xuất hiện những tiếng nói trái chiều, thậm chí những hoạt động có chủ đích nhằm gây sức ép, cản trở quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác.

Đáng chú ý, một số cá nhân, tổ chức ở nước ngoài sử dụng danh nghĩa “tự do”, “dân chủ”, “nhân quyền” để đưa ra những nhận định phiến diện, khai thác một số vấn đề riêng lẻ, từ đó vận động các chính phủ và cơ quan có thẩm quyền xem xét lại hoặc không thúc đẩy những thỏa thuận hợp tác với Việt Nam.

Thực tế trong các hoạt động đối ngoại với châu Âu gần đây cho thấy, bên cạnh những cuộc tiếp xúc, trao đổi và quyết định hợp tác được tiến hành thông qua các kênh chính thức, đã xuất hiện những hoạt động biểu tình, gửi thư, kiến nghị và vận động gây sức ép. Một số nhóm người tập trung tại các địa điểm công cộng ở Đan Mạch và Brussels, đưa ra thông điệp phản đối, đồng thời kêu gọi các cơ quan sở tại không thúc đẩy những thỏa thuận kinh tế, đầu tư giữa Việt Nam với đối tác. Đáng chú ý, trong số đó có lời kêu gọi không phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-Liên minh châu Âu (EVIPA).

Sự xuất hiện của những ý kiến khác biệt trong đời sống quốc tế tự thân không phải điều bất thường. Quyền tự do biểu đạt, hội họp và kiến nghị cần được tôn trọng theo quy định của pháp luật. Nhưng cần phân biệt rõ việc thực hiện các quyền đó với hành vi cố tình sử dụng thông tin thiếu căn cứ, bóp méo sự thật hoặc vận động gây phương hại đến những mối quan hệ hợp tác chính đáng. Việc nhân danh các giá trị phổ quát không thể mặc nhiên biến mọi cáo buộc thành sự thật, cũng không thể khiến những lời kêu gọi gây sức ép trở thành tiếng nói đại diện cho toàn thể cộng đồng.

Hợp tác trên cơ sở lợi ích chung

Trong quan hệ quốc tế, việc mở rộng hợp tác giữa Việt Nam với các quốc gia và tổ chức quốc tế không đơn thuần là kết quả của những hoạt động ngoại giao, mà trước hết xuất phát từ nhu cầu phát triển và lợi ích thiết thực của mỗi bên. Việt Nam đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp bà Ngozi Okonjo-Iweala, Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Trong khi đó, các đối tác cũng nhìn thấy ở Việt Nam một thị trường năng động, một nền kinh tế có nhiều tiềm năng và một đối tác ngày càng có vai trò quan trọng trong khu vực. Sự gặp gỡ về lợi ích, cùng với nền tảng tin cậy và tôn trọng lẫn nhau, tạo cơ sở để hai bên mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Đối với Việt Nam, hợp tác quốc tế giúp tranh thủ nguồn lực về vốn, công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản trị và các mô hình phát triển tiên tiến. Còn với các đối tác, đây cũng là cơ hội mở rộng thị trường, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường hiện diện kinh tế và tham gia vào những lĩnh vực đang có nhiều dư địa phát triển tại Việt Nam.

Từ thương mại, đầu tư đến chuyển đổi xanh, năng lượng sạch, khoa học-công nghệ, giáo dục và y tế, lợi ích của quan hệ hợp tác luôn mang tính hai chiều. Vì vậy, những kết quả đạt được không thể chỉ được nhìn nhận như thành công riêng của Việt Nam, mà còn là thành quả của sự lựa chọn và nỗ lực chung, phản ánh sự ghi nhận, tin cậy và mong muốn cùng phát triển của các bên.

Chính từ thực tế đó, những lời kêu gọi gây sức ép, cản trở hoặc phủ nhận các thỏa thuận hợp tác cần được nhìn nhận một cách thận trọng. Việc vận động chống lại các hiệp định kinh tế, thương mại và đầu tư có thể gây tổn hại đến lợi ích phát triển của Việt Nam, đồng thời thu hẹp cơ hội kinh doanh, đầu tư và việc làm tại các quốc gia đối tác.

Khi những lợi ích chung bị chi phối bởi các chiến dịch thông tin phiến diện, những bên chịu tác động sẽ là cả Việt Nam, các đối tác quốc tế, cùng cộng đồng doanh nghiệp và người lao động đang kỳ vọng vào những cơ hội hợp tác mới. Những hành động như vậy đi ngược lại tinh thần đối thoại, cởi mở và hợp tác cùng có lợi - những nền tảng quan trọng của quan hệ quốc tế hiện đại.

Thành tựu phát triển và quyền con người

Một trong những cơ sở quan trọng tạo nên sự tin cậy của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam là những thành tựu phát triển và nỗ lực không ngừng trong bảo đảm quyền con người, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Phát triển văn hóa, con người và xã hội đạt kết quả rất quan trọng, nhiều mặt tiến bộ; an sinh xã hội và đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao. Trong ảnh: Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim”Với thông điệp “Tổ quốc chẳng ở đâu xa - Tổ quốc là ở trong tim mỗi người” (Hà Nội, 10/8/2025). (Ảnh: TTXVN)

Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã có bước chuyển mình sâu sắc. Theo Tổng cục Thống kê, GDP năm 2025 tăng 8,02%, quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD, GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD.

Đáng chú ý, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với mức tăng GDP ước đạt 9,01% so với cùng kỳ năm trước; riêng quý III tăng 9,95%. Đây là những kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều yếu tố bất định, cho thấy năng lực thích ứng và sức bật của nền kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên, ý nghĩa của phát triển không chỉ nằm ở quy mô GDP hay tốc độ tăng trưởng. Điều quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa nguồn lực kinh tế thành những cải thiện cụ thể trong đời sống nhân dân. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm còn khoảng 1,3%, thấp hơn 1 điểm phần trăm so với năm 2024. Những kết quả này phản ánh nỗ lực gắn tăng trưởng kinh tế với cải thiện thu nhập, mở rộng cơ hội và bảo đảm an sinh xã hội.

Ở góc độ phát triển con người, Báo cáo phát triển con người năm 2025 của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) ghi nhận chỉ số HDI của Việt Nam đạt 0,766 trong năm 2023, xếp thứ 93 trong tổng số 193 quốc gia và vùng lãnh thổ, thuộc nhóm các nước có mức phát triển con người cao.

Đáng chú ý, từ năm 1990 đến năm 2023, HDI của Việt Nam tăng 53,5%. Đây là chỉ số tổng hợp phản ánh những tiến bộ đồng thời về sức khỏe, giáo dục và mức sống, qua đó cho thấy thành quả phát triển của Việt Nam được thể hiện qua cả tăng trưởng kinh tế lẫn những cải thiện về cơ hội và chất lượng sống của người dân.

Trong lĩnh vực y tế, tuổi thọ bình quân của người dân Việt Nam năm 2025 đạt 74,7 tuổi. Đến hết tháng 9/2026, cả nước có 98,64 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, tăng 1,4 triệu người so với năm 2025.

Cùng với việc mở rộng diện bao phủ, chính sách y tế đang được điều chỉnh theo hướng tăng cường phòng bệnh, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu và giảm chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ giữa các vùng miền.

Khám sức khỏe tổng quát miễn phí cho người cao tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN)

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã xác định rõ định hướng chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, nâng cao sức khỏe và phát triển y tế cơ sở. Mục tiêu đặt ra là để mọi người dân có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế tốt hơn, không bị hạn chế cơ hội chăm sóc sức khỏe bởi hoàn cảnh kinh tế hay nơi cư trú.

Giáo dục cũng là lĩnh vực thể hiện rõ quan điểm lấy con người làm trung tâm của phát triển. Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt ra yêu cầu đổi mới căn bản, nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm cơ hội học tập trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Bên cạnh đó, chính sách miễn học phí cho học sinh trường công lập từ mầm non đến phổ thông được triển khai từ năm học 2025-2026. Quốc hội cũng ban hành Nghị quyết số 218/2025/QH15 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi. Những chính sách này góp phần giảm gánh nặng chi phí cho các gia đình đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, nhất là đối với trẻ em ở những địa bàn còn khó khăn.

Trong lĩnh vực an sinh xã hội, cách tiếp cận giảm nghèo của Việt Nam ngày càng toàn diện hơn. Thay vì chỉ căn cứ vào thu nhập, chuẩn nghèo đa chiều còn xem xét khả năng tiếp cận các dịch vụ cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin và việc làm.

Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội trong giai đoạn mới đặt mục tiêu xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, bao trùm và bền vững. Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, mở rộng đối tượng tham gia, bổ sung một số chế độ và tạo thêm cơ hội tiếp cận bảo hiểm xã hội cho người lao động, trong đó có những người làm việc trong khu vực phi chính thức.

Ở phương diện pháp lý, Hiến pháp năm 2013 dành Chương II quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, khẳng định trách nhiệm công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm các quyền đó. Cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, Việt Nam tiếp tục tham gia các điều ước quốc tế về quyền con người, thực hiện các khuyến nghị phù hợp trong khuôn khổ Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát (UPR) của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc và duy trì đối thoại nhân quyền với các đối tác.

Những hoạt động này thể hiện chủ trương chủ động trao đổi, hợp tác và tiếp thu kinh nghiệm quốc tế trên cơ sở tôn trọng điều kiện thực tiễn, pháp luật và các cam kết của đất nước.

Từ những kết quả trên cho thấy bảo đảm quyền con người ở Việt Nam không phải nhiệm vụ tách rời khỏi phát triển kinh tế-xã hội, mà là mục tiêu xuyên suốt và động lực của quá trình phát triển. Tăng trưởng tạo thêm nguồn lực cho giáo dục, y tế và an sinh.

Học sinh đến khai giảng tại điểm trường Trường liên cấp Tiểu học-Trung học cơ sở Gia Quất (Hà Nội). (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)

Ngược lại, người dân được học tập, chăm sóc sức khỏe, có việc làm và được bảo đảm các quyền lợi cơ bản sẽ tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Những thành tựu có thể kiểm chứng trong thực tiễn, cùng việc thẳng thắn nhận diện các hạn chế để tiếp tục khắc phục, là căn cứ quan trọng để bạn bè quốc tế đánh giá khách quan về Việt Nam.

Đối thoại, tôn trọng và hợp tác vì lợi ích chung

Trong quan hệ quốc tế, khác biệt về thể chế, quan điểm và cách tiếp cận chính sách là điều khó tránh khỏi. Ngay cả giữa những đối tác có quan hệ hữu nghị và hợp tác lâu năm vẫn có thể tồn tại những vấn đề cần trao đổi, điều chỉnh và tìm kiếm tiếng nói chung. Điều quan trọng không phải là loại bỏ mọi khác biệt, mà là cách các bên ứng xử với những khác biệt đó. Đối thoại trên tinh thần bình đẳng, thiện chí và tôn trọng lẫn nhau có thể giúp thu hẹp khoảng cách. Ngược lại, định kiến, áp đặt và kích động đối đầu chỉ làm suy giảm lòng tin, gây tổn hại đến lợi ích chung.

Việt Nam luôn coi trọng đối thoại về quyền con người trong quan hệ với các đối tác quốc tế. Những ý kiến khác biệt cần được lắng nghe, xem xét trên cơ sở thông tin đầy đủ, bằng chứng xác thực và các chuẩn mực quốc tế mà Việt Nam có nghĩa vụ thực hiện.

Cũng cần nhìn nhận rằng những hoạt động biểu tình, kiến nghị hay vận động của một nhóm cá nhân ở nước ngoài không thể mặc nhiên được coi là tiếng nói đại diện cho toàn thể cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Cộng đồng người Việt Nam tại các quốc gia có sự đa dạng về quan điểm, hoàn cảnh và nguyện vọng, nhưng có một điểm chung quan trọng là mong muốn quê hương phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện và quan hệ giữa Việt Nam với các nước sở tại ngày càng tốt đẹp.

Nhiều người Việt Nam ở nước ngoài đang đóng góp thiết thực cho hoạt động kinh tế, khoa học, giáo dục, văn hóa và kết nối cộng đồng. Những đóng góp ấy cho thấy cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài còn là cầu nối quan trọng thúc đẩy tình hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với các quốc gia.

Cộng đồng doanh nghiệp kiều bào Việt Nam tại Lào góp phần duy trì sự gắn bó cộng đồng và vun đắp mối quan hệ đặc biệt giữa hai quốc gia. (Ảnh: Đỗ Bá Thành/TTXVN)

Đối với Việt Nam, câu trả lời thuyết phục nhất trước những thông tin thiếu khách quan chính là những kết quả phát triển thực chất. Đó là việc không ngừng nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế. Cùng với đó, Việt Nam cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, minh bạch về tình hình đất nước.

Trong một thế giới ngày càng gắn kết, không quốc gia nào có thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài các dòng chảy hợp tác. Cũng không đối tác nào có thể đạt được lợi ích lâu dài bằng cách ngăn cản cơ hội phát triển chính đáng của quốc gia khác.

Những hành vi cố tình khai thác khác biệt để gây chia rẽ, cản trở các thỏa thuận kinh tế và làm suy giảm lòng tin đều gây tổn hại đến lợi ích của Việt Nam, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp, người dân và triển vọng hợp tác của các nước đối tác. Những hành động ấy đi ngược yêu cầu tăng cường liên kết, chia sẻ trách nhiệm và cùng giải quyết các thách thức chung của nhân loại.

Uy tín quốc tế của một quốc gia không thể được quyết định bởi những khẩu hiệu hay lời cáo buộc thiếu căn cứ mà được tạo dựng từ chính sách nhất quán, trách nhiệm trong thực hiện cam kết, năng lực phát triển và những thành quả có thể kiểm chứng trong đời sống nhân dân.

Đối với Việt Nam, con đường củng cố lòng tin quốc tế chính là tiếp tục kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; lấy con người làm trung tâm, mục tiêu và động lực của phát triển; chủ động hội nhập và sẵn sàng hợp tác bình đẳng với tất cả các đối tác trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.

Từ những tiếng nói trái chiều đến lựa chọn hợp tác, thực tiễn cho thấy đối thoại, tôn trọng và cùng phát triển vẫn là con đường có ý nghĩa lâu dài. Đó vừa là lựa chọn nhất quán của Việt Nam, vừa đáp ứng lợi ích chung của các quốc gia, góp phần xây dựng một môi trường quốc tế hòa bình, ổn định, công bằng và tiến bộ./.