Khánh Hòa: Di tích đình Đồng Nhơn vẫn 'kêu cứu'

Hiện trạng di tích Đình Đồng Nhơn tháng 4/2026.

Chờ đến bao giờ?

Tháng 4, chúng tôi trở lại di tích lịch sử văn hóa đình Đồng Nhơn.Nằm lặng lẽ bên dòng chảy thời gian, ngôi đình từng là biểu tượng kiêu hãnh của vùng đất này giờ đây hiện lên như một phế tích cô liêu. Bước vào khuôn viên đình, cảm giác u tịch, tiếng lá khô xào xạc dưới chân như thanh âm của một di tích đã mỏi mệt sau bao thăng trầm.

Thật xót xa khi biết rằng, đằng sau những mảng tường loang lổ kia là một lịch sử huy hoàng từ cuối thế kỷ XVIII. Nơi thờ Thành Hoàng làng và phối thờ Thiên Y Thánh Mẫu, Ngũ Hành Thần Nữ, cũng là nơi từng được các vua triều Nguyễn ban tặng 6 đạo sắc phong.

Ngôi đình ấy cũng từng là '"trái tim" của làng, là mái nhà chở che, nuôi giấu cán bộ qua những mùa kháng chiến gian khổ. Nơi đây đã bao bọc lấy ý chí của những người con yêu nước, là điểm tựa gắn kết bền chặt lòng dân qua bao đời. Vậy mà giờ đây, di sản ấy đang "chết" dần trong sự im lặng.

Việc thờ tự, lễ bái của người dân giờ đây không còn diễn ra trong sự an yên vốn có mà luôn đi kèm nhiều nỗi lo. Mỗi mùa lễ hội, khi tiếng trống đình vang lên gọi dân làng hội tụ, không gian vốn linh thiêng ấy lại đặt ra những trăn trở về sự xuống cấp của di tích.

Người dân về đình giờ không còn thong dong như trước. Họ vội vã thắp nén nhang, khấn vội vài lời rồi nhanh chóng lui ra sân, vì luôn lo ngại kết cấu đã mục nát, những vết nứt âm thầm chạy dài trên tường có nguy cơ đổ sập.

"Chúng tôi không thể không ra đình lễ vì đó là nhu cầu tín ngưỡng tâm linh từ đời cha ông xưa truyền lại. Mỗi lần đến đây lại nơm nớp lo gạch rơi, tường đổ bất chợt. Chỉ mong di tích sớm được tu sửa, kêu cứu mãi rồi mà vẫn cứ phải chờ…", ông Văn Thành (phường Tây Nha Trang) thở dài.

Đáng buồn hơn là sự xa cách giữa các thế hệ ngày càng rõ rệt. Lớp trẻ cần một di sản để nhìn ngắm, để tìm hiểu, để nuôi dưỡng niềm tự hào và để kết nối với cội nguồn.

Khi những di tích dần xuống cấp, điều mất đi không chỉ là một công trình, mà còn là ký ức, là lịch sử và những giá trị tinh thần được vun đắp qua bao thế hệ. Nơi thờ tự không còn giữ được vẻ tôn nghiêm, sự kết nối của cộng đồng cũng dần mờ nhạt theo từng viên ngói vỡ.

"Nghe kể về một thời hào hùng gắn với di tích này, tôi rất muốn hiểu rõ hơn về quá khứ, về những câu chuyện từng diễn ra nơi đây. Trước cảnh xuống cấp hiện tại, thật khó để cảm nhận trọn vẹn giá trị ấy….", bạn Thùy Linh (26 tuổi), bày tỏ.

Một di sản được gìn giữ sẽ trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp thế hệ trẻ không chỉ "nghe kể" mà còn có thể "chạm vào" lịch sử.

Thế nhưng, di tích là tài sản, là báu vật của ai? Câu hỏi tưởng đơn giản mà lại khó trả lời dứt khoát. Di tích là của ai mà lại không ai đứng ra gìn giữ? Có lẽ vì là của chung nên trách nhiệm cũng trở nên mờ nhạt, để rồi việc tu bổ di tích đôi khi rơi vào chậm trễ, thiếu một điểm tựa rõ ràng.

Địa phương nói gì?

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Đình Anh Minh - Chủ tịch UBND phường Tây Nha Trang - cho biết, UBND phường đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan để triển khai tu bổ di tích.

"Phường đang tổ chức rà soát, lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết trong phạm vi ranh giới quản lý. Dự kiến, các nội dung này sẽ hoàn tất trong tháng 4/2026", ông Minh khẳng định.

Trước đó vào ngày 3/10/2025, Báo Phụ nữ Việt Nam có bài viết Nhiều di tích ở Khánh Hòa "kêu cứu", phản ánh tình trạng xuống cấp trầm trọng tại đình Bích Đầm và đình Đồng Nhơn. Dù cả hai di tích này đều đã được HĐND tỉnh phê duyệt chủ trương tu bổ nhưng tiến độ thực hiện tại hai nơi có sự khác biệt.

Cụ thể, sau phản ánh của báo, UBND phường Nha Trang đã triển khai nhanh công tác tu bổ tại đình Bích Đầm. Trong khi đó, dự án tại đình Đồng Nhơn do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là chủ đầu tư vẫn chưa được thực hiện.

Liên quan đến sự chậm trễ, phía Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã cung cấp thông tin văn bản về việc đang điều chỉnh các quy hoạch liên quan đến di tích đình Đồng Nhơn.

Theo nội dung, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang triển khai thực hiện lập hồ sơ Báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng dự án Tu bổ di tích đình Đồng Nhơn (đã được HĐND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 147/NQ-HĐND ngày 02/12/2024) nên đề nghị điều chỉnh quy hoạch phân khu để đồng bộ khi triển khai các thủ tục liên quan của dự án.

Nội dung đề xuất nêu trên cũng đã được sở, ngành tham gia có ý kiến thống nhất. Sở Xây dựng đã có văn bản kiến nghị UBND tỉnh thống nhất chủ trương cho phép điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu (tỷ lệ 1/2000) Khu vực phía Tây thành phố Nha Trang.

Phạm vi dự kiến điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu (tỷ lệ 1/2000) Khu vực phía Tây thành phố Nha Trang thuộc hoàn toàn địa giới hành chính của phường Tây Nha Trang. Do đó, giao UBND phường Tây Nha Trang tổ chức lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch nêu trên, gửi Sở Xây dựng thẩm định, trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt, đảm bảo tính độc lập, khách quan giữa việc lập và thẩm định quy hoạch theo thẩm quyền quy định.

Đồng thời, UBND phường Tây Nha Trang có trách nhiệm thực hiện nội dung hướng dẫn của Sở Xây dựng rà soát quy hoạch chi tiết tại khu vực trong phạm vi ranh giới do mình quản lý (trong đó có Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Trục nối Nha Trang - Diên Khánh) để đề xuất điều chỉnh, đảm bảo sự đồng bộ giữa các cấp độ quy hoạch theo quy định.

Sau hơn nửa năm từ ngày Sở Xây dựng có văn bản kiến nghị đến UBND tỉnh, việc thực hiện tu bổ di tích Đình Đồng Nhơn giữa các đơn vị liên quan vẫn chưa thể phối hợp thực hiện.