Khánh Hòa: Nguồn nước hồ chứa nước Sông Biêu đổi màu, người dân lo lắng cho mùa màng, vật nuôi

Một góc hồ chứa nước Sông Biêu, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Tuy nhiên, nguồn nước có thật sự ảnh hưởng đến sản xuất, chăn nuôi hay không vẫn cần được cơ quan chuyên môn lấy mẫu, phân tích và đánh giá khách quan.

Nguồn nước đổi màu, mùa màng giảm năng suất

Những ngày đầu tháng 8, cái nắng gay gắt phủ xuống vùng đất phía nam Khánh Hòa. Dưới lòng hồ chứa nước Sông Biêu, thay cho màu nước như người dân từng biết, tại một số khu vực xuất hiện những mảng nước màu xám đục, lẫn bùn đất.

Tại vị trí được người dân phản ánh, một doanh nghiệp mang tên T.H PR đang hoạt động liên quan khai thác đất, cát. Theo ghi nhận của phóng viên, phía dưới khu vực doanh nghiệp hoạt động, có một dòng nước màu xám đục chảy ra, mang theo bùn đất rồi theo địa hình đổ về lòng hồ.

Phía dưới khu vực doanh nghiệp mang tên T.H PR đang hoạt động liên quan khai thác đất, cát, có một dòng nước màu xám đục chảy ra, mang theo bùn đất rồi theo địa hình đổ về lòng hồ chứa nước Sông Biêu.

Dòng nước không lớn nhưng màu xám đục nổi bật giữa không gian lòng hồ. Với người dân đang trông chờ vào từng mùa táo, từng luống cây và đàn gia súc, sự thay đổi của nguồn nước không còn đơn thuần là câu chuyện về màu sắc. Đằng sau đó là nỗi lo về năng suất, chi phí sản xuất và sinh kế.

Theo phản ánh của người dân thôn Nhị Hà 3, xã Phước Hà, tình trạng nguồn nước đục đã xuất hiện gần một năm. Trong quá trình sản xuất, một số hộ nhận thấy cây trồng sinh trưởng kém hơn trước, năng suất vì thế cũng ảnh hưởng.

Gia đình anh Nguyễn Văn Sinh có 5 sào (5.000m²) đất trồng táo và chuối. Anh cho biết, trước đây nguồn nước trong, cây cối phát triển tốt. Khoảng một năm trở lại đây, khi nguồn nước thay đổi màu khác, vườn táo cùng một số cây trồng khác có dấu hiệu kém phát triển, thậm chí héo úa.

Vườn táo của hộ anh Nguyễn Văn Sinh có dấu hiệu kém phát triển, năng suất kém hơn trước.

“Điều chúng tôi lo lắng nhất là năng suất giảm rõ rệt. Những năm trước, 5 sào táo có thể cho thu nhập vài chục triệu đồng mỗi vụ. Nhưng từ đầu năm 2026 đến nay, gia đình thu chưa tới 10 triệu đồng. Nếu tình trạng nguồn nước kéo dài, người dân rất khó yên tâm đầu tư sản xuất", anh Sinh chia sẻ.

Để duy trì vườn cây, anh Sinh phải xoay xở bằng nhiều cách. Khi cần phun thuốc bảo vệ thực vật, gia đình phải mua thêm nước sạch để pha. Còn nguồn nước lấy từ hồ Sông Biêu được bơm vào bể chứa, chờ lắng, lọc rồi mới sử dụng tưới cho vườn táo, mãng cầu.

Anh Nguyễn Văn Sinh phải mua thêm nước sạch để pha với thuốc bảo vệ thực vật phun cho cây trồng sinh trưởng vào những thời điểm cần thiết.

Những cách làm ấy phần nào giúp người dân duy trì sản xuất, nhưng đồng thời cũng khiến chi phí tăng lên trong bối cảnh hiệu quả mùa vụ đang giảm.

Nỗi lo theo dòng nước đến đàn gia súc

Không chỉ cây trồng, nguồn nước hồ chứa nước Sông Biêu còn gắn trực tiếp với hoạt động chăn nuôi của nhiều hộ dân trong khu vực. Một số hộ dân phản ánh tình trạng vật nuôi có biểu hiện bất thường sau khi dùng nguồn nước hồ Sông Biêu.

Hộ ông Huỳnh Văn Nhớ trồng hơn 3ha cây táo và nuôi đàn cừu 100 con. Theo ông Nhớ, một số cây trồng đã hơn 2 năm nhưng phát triển còi cọc, thậm chí chết dần. Trước những dấu hiệu bất thường, gia đình không còn mạnh dạn mở rộng đầu tư như trước vì lo bỏ vốn nhưng cây trồng không sinh trưởng.

Ông Huỳnh Văn Nhớ cho biết, trong vườn trồng một số cây đã hơn 2 năm nhưng phát triển còi cọc, thậm chí chết dần.

Đáng lo hơn, theo phản ánh của ông Nhớ, từng có cừu chết sau khi uống nước lấy từ hồ chứa nước Sông Biêu. Ông và một số hộ dân nghi ngờ sự việc có thể liên quan chất lượng nguồn nước, song nguyên nhân cụ thể vẫn cần cơ quan chuyên môn kiểm tra, xét nghiệm mới có thể xác định.

“Hiện, tôi phải chở nước giếng từ nhà lên rẫy để phục vụ sinh hoạt và cho đàn cừu uống”, ông Nhớ nói.

Tương tự, ông Võ Tấn Đức, người có hơn 10 năm gắn bó với nghề chăn nuôi bò tại khu vực cho hay, trước đây đàn bò thường xuyên sử dụng nước từ hồ chứa nước Sông Biêu. Tuy nhiên, thời gian gần đây, sau khi uống nước hồ, bò có biểu hiện bất thường về đường ruột. Dù gia đình có dùng thuốc điều trị nhưng tình trạng vẫn chưa cải thiện rõ rệt. Mong cơ quan chức năng sớm kiểm tra, xác định nguyên nhân để người dân biết cách bảo vệ đàn vật nuôi cũng như chủ động nguồn nước phục vụ chăn nuôi.

Ông Võ Tấn Đức, người có hơn 10 năm gắn bó với nghề chăn nuôi bò dùng thuốc điều trị đàn bò có biểu hiện bất thường về đường ruột sau khi uống nước từ nguồn hồ chứa nước Sông Biêu nhưng tình trạng vẫn chưa cải thiện rõ rệt.

Những phản ánh của người dân cho thấy mối lo lắng đang ngày càng lớn, bởi nguồn nước hồ không chỉ phục vụ tưới tiêu, mà còn liên quan trực tiếp đến sinh hoạt, sản xuất và chăn nuôi. Tuy nhiên, đây mới là những ghi nhận, nghi vấn từ thực tế sản xuất của người dân. Chưa thể khẳng định nguồn nước là nguyên nhân gây suy giảm năng suất cây trồng hay ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi nếu chưa có kết quả kiểm nghiệm khoa học.

Cần sớm làm rõ nguyên nhân

Ông Kiều Tấn Đạt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phước Hà cho biết, địa phương đã nắm được thông tin người dân phản ánh về tình trạng nguồn nước tại khu vực hồ chứa nước Sông Biêu.

Theo ông Đạt, nguồn nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi. Vì vậy, bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về nguồn nước cũng cần được kiểm tra, đánh giá kịp thời.

“Địa phương sẽ tổ chức kiểm tra thực tế, đồng thời lấy mẫu nước để làm rõ nguyên nhân. Kết quả kiểm tra sẽ là cơ sở để xác định nguồn nước có bị ảnh hưởng hay không và trách nhiệm thuộc về đơn vị nào. Nếu doanh nghiệp có vi phạm về ô nhiễm môi trường, địa phương sẽ xử lý theo quy định của pháp luật và yêu cầu khắc phục ngay”, ông Đạt khẳng định.

Một dòng nước màu xám đục có thể chỉ là dấu hiệu của bùn đất phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất. Nhưng khi dòng nước ấy chảy về hồ, nơi người dân trông cậy tưới cây, nuôi gia súc thì màu nước bất thường cũng đủ gieo vào lòng họ một dấu hỏi lớn. Đó là dấu hỏi cần sớm có câu trả lời bằng những con số, kết quả xét nghiệm và đánh giá khoa học, thay vì chỉ dừng lại ở những phỏng đoán.

Người dân sản xuất gần khu vực hồ chứa nước Sông Biêu bơm nước từ hồ vào những bể chứa tự đào, chờ lắng, lọc rồi mới sử dụng tưới cho vườn táo, mãng cầu.

Từ thực tế người dân phản ánh, cần thiết đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa sớm kiểm tra, lấy mẫu và đánh giá toàn diện chất lượng nguồn nước hồ chứa nước Sông Biêu; đồng thời xác định nguồn phát sinh dòng nước đục, mức độ ảnh hưởng và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Một nguồn nước an toàn không chỉ bảo đảm cho những cánh đồng xanh, vườn cây trĩu quả hay đàn gia súc khỏe mạnh, mà còn là nền tảng để người dân yên tâm đầu tư sản xuất, ổn định cuộc sống. Nếu phát hiện hành vi gây ô nhiễm, cần xử lý nghiêm theo quy định; đồng thời có giải pháp khắc phục, bảo vệ nguồn nước lâu dài, để nỗi lo của người dân không còn phải tiếp tục theo dòng nước chảy về hồ chứa nước Sông Biêu.