Thành phố Trung Quốc biến mỏ than cũ thành 'điều hòa' cho cả khu phố

Người dân dắt trẻ em đi dạo trên đường phố ở tỉnh Giang Tô, miền Đông Trung Quốc trong bối cảnh nhiệt độ cao kéo dài tại thành phố. Ảnh: VCG.

Giữa mùa hè nắng nóng với nhiệt độ ngoài trời vượt 35 độ C, gần 100 hộ dân tại thành phố Từ Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc có thể duy trì nhiệt độ trong nhà dưới 26 độ C mà không cần sử dụng điều hòa thông thường.

Tại mỏ than Ngọa Long Sơn đã đóng cửa, những đường hầm khai thác cũ vẫn tích tụ nguồn nước ngầm có nhiệt độ khoảng 19 độ C quanh năm. Thay vì để nguồn nước này bị bỏ phí, một doanh nghiệp địa phương đã biến nó thành nguồn làm mát tự nhiên cho các khu dân cư.

Nước lạnh từ mỏ được dẫn tới một trạm trao đổi nhiệt. Tại đây, dòng nước khoảng 20 độ C được đưa vào hệ thống đường ống vốn được sử dụng để cung cấp nước nóng sưởi ấm cho các căn hộ vào mùa đông. Khi mùa hè đến, chính mạng lưới này được tận dụng để đưa nước mát tới từng căn nhà.

Sau khi hấp thụ nhiệt từ không gian bên trong, nước được đưa trở lại lòng đất thông qua hệ thống tuần hoàn khép kín. Quy trình này không cần chất làm lạnh hay máy nén như điều hòa truyền thống, đồng thời không tiêu hao nguồn nước ngầm.

Với gia đình bà Wang, giải pháp này mang lại sự thay đổi rõ rệt. Những mùa hè trước, bà và chồng phải trả hơn 400 nhân dân tệ (55 USD) tiền điện mỗi tháng khi sử dụng điều hòa. Việc bật điều hòa trong thời gian dài khiến chồng bà khó chịu ở vùng cổ, trong khi tắt máy lại khiến hai người khó ngủ vì nóng, theo Global Times.

Nay, cả gia đình chỉ phải trả 410 nhân dân tệ cho toàn bộ 4 tháng của mùa làm mát. Nhiệt độ trong nhà được duy trì ổn định suốt ngày đêm, không còn tiếng ồn của máy nén hay cảm giác khó chịu do luồng khí lạnh thổi trực tiếp.

Gần 100 hộ dân ở Từ Châu được làm mát bằng nước ngầm từ mỏ than cũ, giúp giảm khoảng 50% năng lượng mà không cần chất làm lạnh. Ảnh: CCTV.

Theo số liệu của dự án thí điểm, hệ thống giúp giảm khoảng 50% mức tiêu thụ năng lượng so với điều hòa truyền thống. Với nhu cầu làm mát của gần 100 hộ dân, mô hình dự kiến cắt giảm khoảng 50 tấn khí CO2 mỗi năm.

Cơ quan chức năng Từ Châu cho biết nếu mô hình thí điểm hoạt động hiệu quả, phương án này sẽ được mở rộng. Tại khu dân cư thí điểm, chi phí làm mát được tính theo quý với mức 4 nhân dân tệ/m2.

Hệ thống nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc. Một số người dùng Weibo cho rằng việc chỉ cần đưa nước lạnh qua đường ống để làm mát cả căn nhà là một giải pháp “rất hấp dẫn” trong bối cảnh mùa hè ngày càng nóng.

Tuy nhiên, mô hình cũng đặt ra câu hỏi về khả năng nhân rộng. Không phải thành phố nào cũng có những mỏ than cũ chứa nguồn nước lạnh ổn định, lại nằm ở vị trí thuận lợi để kết nối với khu dân cư.

Giáo sư Lin Boqiang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách Năng lượng thuộc Đại học Hạ Môn, cho rằng hệ thống làm mát bằng nguồn nước tự nhiên như ở Từ Châu đòi hỏi những điều kiện đặc thù và trong phần lớn trường hợp chỉ phù hợp với quy mô nhỏ.

Theo ông, nếu tận dụng được những nguồn tài nguyên tự nhiên sẵn có, mô hình chắc chắn có thể giúp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Tuy nhiên, đây vẫn là một trường hợp khá đặc biệt bởi những điều kiện cần thiết không phổ biến.

Ông Lin cũng lưu ý làm mát tập trung không phải lúc nào cũng tiết kiệm năng lượng hơn điều hòa riêng lẻ. Ngay cả hệ thống điều hòa trung tâm tại các trung tâm thương mại cũng chưa chắc hiệu quả hơn các thiết bị điều hòa cá nhân trong từng hộ gia đình.