Khánh thành cây cầu đi bộ dài hàng đầu thế giới ở Phần Lan

Một lựa chọn khác cho tương lai giao thông

Với chiều dài ấn tượng 1.191m, công trình giữ kỷ lục là cây cầu dài nhất Phần Lan, mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới trong tư duy phát triển đô thị.

Nối liền khu trung tâm Helsinki với đảo Korkeasaari ngoài khơi, cây cầu trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông bền vững của thành phố.

Điểm đặc biệt của Kruunuvuorensilta nằm ở triết lý thiết kế: ưu tiên tuyệt đối cho người đi bộ, xe đạp và giao thông công cộng. Xe cá nhân không có chỗ trên cây cầu này.

Trong bối cảnh nhiều đô thị vẫn đang loay hoay với bài toán ùn tắc và ô nhiễm, Helsinki chọn một hướng đi rõ ràng hơn là giảm phụ thuộc vào ô tô, tăng cường khả năng tiếp cận bằng những phương tiện thân thiện môi trường.

Cây cầu vì thế vừa là công trình mang dấu ấn hạ tầng, vừa là tuyên bố về lối sống đô thị.

Khoảng cách từ trung tâm đến khu Kruunuvuorenranta - một khu vực đang phát triển nhanh, được rút ngắn từ 11km xuống còn 5,5km.

Sự thay đổi này không chỉ tiết kiệm thời gian di chuyển, mà còn tái định hình cảm nhận về không gian đô thị, đưa những khu vực ven biển trở nên gần gũi hơn với lõi trung tâm.

Công trình của những tiêu chuẩn vượt thời gian

Dự án bắt đầu từ năm 2012, khi Helsinki tổ chức cuộc thi thiết kế trong khuôn khổ chương trình Thủ đô Thiết kế Thế giới. Trong số 52 phương án, thiết kế “Gemma Regalis” của WSP Finland Ltd và Knight Architects Ltd được lựa chọn.

Điểm gây ấn tượng của phương án này nằm ở sự thanh thoát: một cây cầu quy mô lớn nhưng vẫn tạo cảm giác nhẹ nhàng, mở rộng tầm nhìn ra biển cho cả người đứng từ xa lẫn người di chuyển trên cầu.

Liệu Kruunuvuorensilta có thể trở thành biểu tượng mới của Helsinki, như cách cầu Brooklyn định danh New York hay Pont Neuf gắn với Paris? Thời gian sẽ trả lời. Nhưng ngay từ bây giờ, cây cầu đã góp phần định hình lại cấu trúc không gian của thành phố.

Một trong những yêu cầu đặc biệt nhất của dự án là tuổi thọ thiết kế lên tới 200 năm, gấp đôi tiêu chuẩn thông thường.

Điều này kéo theo hàng loạt thách thức kỹ thuật như: vật liệu bê tông phải chịu được điều kiện khắc nghiệt của nước biển và chu kỳ đóng băng - tan băng liên tục; kết cấu thép phải được tính toán để hạn chế tối đa hiện tượng mỏi; các chi tiết phải được thiết kế sao cho dễ bảo trì trong suốt vòng đời dài hạn.

Hơn 150 chuyên gia đã tham gia vào quá trình thiết kế kéo dài nhiều năm, với tổng thời gian lên tới khoảng 100.000 giờ. Toàn bộ dự án được triển khai dựa trên mô hình BIM - một bước tiến quan trọng trong quản lý và xây dựng công trình quy mô lớn.

Khi công nghệ và thiên nhiên được đặt lên cùng một “bàn cân”

Ngoài bài toán kỹ thuật, Kruunuvuorensilta còn là thử nghiệm về cách một công trình lớn có thể “chung sống” với hệ sinh thái.

Từ việc điều chỉnh thời gian nạo vét để tránh mùa sinh sản của cá, giữ khoảng cách với khu vực chim làm tổ, đến kiểm soát độ đục của nước trong thi công, mọi chi tiết đều được tính toán nhằm giảm thiểu tác động môi trường.

Ngay cả những yếu tố tưởng như nhỏ nhất cũng được xem xét kỹ lưỡng: hệ thống giám sát băng trên dây cáp, thiết kế bề mặt cáp giúp băng tự rơi, hay lan can chắn gió để bảo vệ người đi bộ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Kruunuvuorensilta mở ra cách nhìn mới về hạ tầng đô thị, nơi giao thông, môi trường, thẩm mỹ và chất lượng sống cùng được đặt lên một mặt phẳng.

Trong một thế giới đang dịch chuyển theo hướng phát triển bền vững, những công trình như vậy cho thấy hạ tầng không còn là câu chuyện của kỹ thuật thuần túy.

Nó trở thành công cụ định hình hành vi, dẫn dắt lựa chọn và ở một tầng sâu hơn, tái cấu trúc cách con người sống trong thành phố.

Và đôi khi, một cây cầu nối hai bờ còn nối những ý tưởng về tương lai.