Khi con không còn muốn nói với ba mẹ

Hãy đi cùng con bằng ý nghĩ của một người bạn, bằng trái tim của một người cha và vòng tay của một người mẹ. Ảnh: Tư liệu

Rõ ràng cha mẹ yêu con hơn cả bản thân mình, cớ sao lại có thể dẫn đến những khoảng cách đau lòng đến vậy? Bất giác tôi tự hỏi vì sao tình yêu thương lại không gặp được yêu thương, không đâm hoa nở trái? Có khi nào chúng ta không biết cách làm cha làm mẹ rồi không?

Hơn 20 năm dạy học, tiếp xúc với các em độ tuổi 15 đến 18 tôi nhận ra một điều: Hầu như rất ít em chia sẻ suy nghĩ cảm xúc, những rung động với người khác giới, chuyện bạn bè, những uẩn ức thầm lặng của mình với cha mẹ.

Ví như chuyện tình cảm của trẻ - điều phổ biến ở tuổi này - cha mẹ luôn là người biết sau cùng. Và cũng chỉ qua loa kiểu như là “bạn bè giúp nhau học tập” chứ không nghĩ đó là tình yêu đầu đời có hẳn những nụ hôn thậm chí là qua cả giới hạn tuổi học trò. Trong mắt cha mẹ con mình hãy vẫn là trẻ con, họ coi thường chuyện cảm xúc của con, cho đó là “bày đặt”, “là nhảm nhí”, “là hư đốn”, phàn nàn dai dẳng nếu biết được, thậm chí là đánh đòn, là làm lớn chuyện với “nhà bên kia”! Tôi nhớ cô bé học sinh lớp chủ nhiệm đã khóc tức tưởi khi kể: “Mẹ con thấy bạn ấy đưa con về sau giờ học thêm. Không hỏi không nói một lời, mẹ cầm nón bảo hiểm phang vào bạn ấy, tát vào mặt con. Lôi con xềnh xệch về nhà. Và từ đó đến giờ con không được xài điện thoại, không được đi đâu một mình. Con không muốn gì nữa đâu cô. Học để làm gì? Ngày mai là gì? Khi bây giờ con đang không sống?”.

Tôi đã hoảng sợ khi nghe em ấy nói như thế. Ở cái tuổi chưa đủ trải nghiệm để hiểu mình hiểu người lại rất nhạy cảm dễ kích động nên chăng cần lắm sự thấu hiểu và tôn trọng. Hiểu con, ngày nay cũng có nhiều cha mẹ hiểu, nhưng thật sự tôn trọng con thì không nhiều. Chúng ta nghĩ mình có tình thương, mình có trải nghiệm, nhân danh việc “muốn tốt cho con” mình có quyền ép buộc con theo mình. Có nhiều điều trẻ có thể nghe cha mẹ, nhưng cảm xúc về tình yêu là điều khó có thể nghe lời người khác. Từ bỏ hay nắm giữ là do chính người trong cuộc tự nhận ra đâu là cái cần nắm, đâu là cái cần buông. Cấm đoán ép buộc chỉ có thể dẫn đến những bi kịch đau lòng. Đó không phải là chuyện của hôm nay mà hàng nghìn năm trước đã như thế.

Còn một điều nữa tôi cũng cứ băn khoăn mãi, phải chăng có một cái gì đó tựa hồ như dòng nham thạch nóng hổi đang sục sôi trong lòng các bậc làm cha làm mẹ. Dòng nham thạch của sự ham muốn quá độ. Chúng ta muốn vơ tay lấy những vì sao mặt trăng cả mặt trời gom hết cho con mình. Chúng ta che chắn, dập tắt mọi con đường có thể khiến trẻ “không có tương lai” theo ý chúng ta. Mà quên mất rằng, mọi người trước sau ít nhiều rồi cũng sẽ trải nghiệm những nỗi niềm hạnh phúc khổ đau, thành công thất bại, nụ cười nước mắt, không thể nào tránh khỏi. Làm sao ta có thể lấy tay che mặt trời? Chính những trải nghiệm ấy là đời. Và cũng chính những trải nghiệm ấy mới khiến người ta trưởng thành, không còn thứ khác.

Như vậy, có lẽ đã đến lúc cha mẹ cùng con trải nghiệm cảm xúc hạnh phúc hay nỗi khổ đau của tình yêu đầu đời, tình cảm rất đẹp của đời con người - như ngày nhỏ mình vẫn nắm tay con khi con tập đi, rồi khi vững con sẽ tự đi một mình. Cùng con chấp nhận đi qua những thất bại. Hãy đi cùng con bằng ý nghĩ của một người bạn, bằng trái tim của một người cha và vòng tay của một người mẹ.

Đừng để đến một ngày con có rất nhiều điều muốn nói nhưng người đầu tiên con nghĩ đến lại không phải là cha mẹ. Bởi đi cùng con từ những bước chân đầu tiên cho đến những bước đi dài hơn của cuộc đời, có lẽ đó chính là cách cha mẹ yêu con lâu bền nhất.