Khi một bộ phận giới trẻ 'ảo giác tốc độ', xem thường luật giao thông

Nhóm thanh thiếu niên điều khiển xe mô tô chạy tốc độ cao, lạng lách, có biểu hiện tụ tập đua xe trái phép.

Khoảng 2h ngày 23/5, trên Quốc lộ 61C đoạn qua xã Vị Thanh 1, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Cần Thơ phát hiện một nhóm thanh thiếu niên điều khiển xe mô tô chạy tốc độ cao, lạng lách, có biểu hiện tụ tập đua xe trái phép. Lực lượng chức năng đã tổ chức ngăn chặn, mời làm việc 7 đối tượng liên quan và tạm giữ 6 xe mô tô để xác minh, xử lý.

Vụ việc tiếp tục gióng lên cảnh báo về tình trạng một bộ phận thanh thiếu niên tụ tập chạy xe tốc độ cao, lạng lách, đánh võng trên đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại địa phương.

Xu hướng tụ tập chạy xe tốc độ cao trong giới trẻ

Thời gian qua, tại một số địa phương, tình trạng thanh thiếu niên tụ tập chạy xe tốc độ cao, rú ga, đánh võng, thậm chí có biểu hiện đua xe trái phép vẫn xảy ra, chủ yếu vào ban đêm hoặc rạng sáng. Các tuyến quốc lộ, tuyến đường rộng, ít phương tiện lưu thông thường trở thành nơi tụ tập của các nhóm thanh thiếu niên.

Nhiều trường hợp tham gia với tâm lý muốn thể hiện bản thân hoặc bị tác động bởi tâm lý đám đông. Một số hành vi như “bốc đầu”, lạng lách, chạy xe tốc độ cao được quay video, đăng tải lên mạng xã hội nhằm thu hút lượt xem và tương tác.

Theo các chuyên gia về an toàn giao thông, việc tiếp xúc thường xuyên với các nội dung cổ súy hành vi chạy xe nguy hiểm trên mạng xã hội có thể tác động đến nhận thức của người trẻ, đặc biệt ở lứa tuổi chưa có đầy đủ kỹ năng kiểm soát hành vi và nhận diện rủi ro.

Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn giao thông xuất phát từ hành vi chạy xe tốc độ cao, lạng lách hoặc tụ tập đua xe trái phép. Chỉ cần một tình huống xử lý thiếu an toàn khi di chuyển với tốc độ cao cũng có thể dẫn tới va chạm nghiêm trọng, nhất là trên các tuyến đường có đông phương tiện lưu thông. Và không ít vụ việc đã gây hậu quả nghiêm trọng cho người điều khiển phương tiện và người tham gia giao thông khác.

Chế tài xử lý ngày càng nghiêm khắc

Trước thực trạng thanh thiếu niên tụ tập chạy xe tốc độ cao, lạng lách, có biểu hiện đua xe trái phép tại một số địa phương, lực lượng chức năng cho rằng việc tăng cường tuần tra, phát hiện sớm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và phòng ngừa tai nạn.

Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp vi phạm là thanh thiếu niên còn hạn chế nhận thức pháp luật, dễ bị tác động bởi tâm lý đám đông hoặc tham gia theo nhóm bạn. Một số người chưa nhận thức đầy đủ hậu quả pháp lý cũng như nguy cơ tai nạn từ hành vi điều khiển xe tốc độ cao, lạng lách, đánh võng trên đường.

Khoản 3 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2025 quy định nghiêm cấm hành vi đua xe, tổ chức đua xe, xúi giục, giúp sức, cổ vũ đua xe trái phép; điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ lạng lách, đánh võng, rú ga liên tục. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tại Điều 35 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi tụ tập để cổ vũ, giúp sức, xúi giục hành vi điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định, lạng lách, đánh võng, đuổi nhau trên đường hoặc đua xe trái phép bị phạt từ 1 - 2 triệu đồng.

Đối với hành vi tổ chức đua xe trái phép, mức phạt từ 40 - 50 triệu đồng đối với cá nhân và từ 80 - 100 triệu đồng đối với tổ chức. Người có hành vi đua xe trái phép còn bị tịch thu phương tiện; đối với phương tiện là ô tô, mô tô còn bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 - 24 tháng theo quy định.

Đáng chú ý, không chỉ người trực tiếp tham gia đua xe mà các hành vi cổ vũ, giúp sức hoặc tụ tập gây mất trật tự cũng thuộc diện bị xử lý. Theo lực lượng chức năng, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm không chỉ nhằm răn đe mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông trong giới trẻ.

Việc tuân thủ quy định về tốc độ, không tụ tập chạy xe gây mất trật tự và không tham gia các hội nhóm cổ súy hành vi nguy hiểm trên mạng xã hội được xem là giải pháp quan trọng để phòng ngừa vi phạm từ sớm.

Cần sự phối hợp từ gia đình, nhà trường và xã hội

Xây dựng văn hóa giao thông trong giới trẻ không chỉ dừng ở việc xử phạt vi phạm mà còn cần nâng cao nhận thức về trách nhiệm khi tham gia giao thông. Để hạn chế tình trạng thanh thiếu niên tụ tập chạy xe tốc độ cao, cần kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp từ gia đình, nhà trường đến cơ quan chức năng và cộng đồng.

Trong đó, gia đình được xem là môi trường đầu tiên hình thành ý thức chấp hành pháp luật cho người trẻ. Việc quản lý thời gian sinh hoạt, kiểm soát việc sử dụng phương tiện và nhắc nhở con em chấp hành quy định giao thông có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa vi phạm.

Cùng với đó, tác giáo dục an toàn giao thông tại nhà trường cần được triển khai theo hướng thực chất hơn, gắn với các tình huống thực tế, hậu quả của tai nạn giao thông và trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vi phạm.

Về phía lực lượng chức năng, cần tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các tuyến đường thường xảy ra tình trạng tụ tập chạy xe tốc độ cao, nhất là vào khung giờ đêm và rạng sáng. Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính răn đe.

Ngoài ra, người dân cần chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện các nhóm có biểu hiện tụ tập đua xe, gây rối trật tự công cộng hoặc điều khiển phương tiện nguy hiểm trên đường.

Bên cạnh vai trò của gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng, thì ý thức tự giác chấp hành pháp luật của thanh thiếu niên là yếu tố quan trọng để hạn chế tình trạng vi phạm.

Theo đó, mỗi người trẻ cần nhận thức rõ hành vi điều khiển phương tiện tốc độ cao, thể hiện trên đường phố hay cổ vũ đua xe trái phép không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cho chính mình và người tham gia giao thông khác.

Thanh thiếu niên cần chủ động xây dựng văn hóa tham gia giao thông văn minh, ứng xử có trách nhiệm khi điều khiển phương tiện. Thay vì xem tốc độ hay các hành vi mạo hiểm là cách thể hiện bản thân, người trẻ cần đề cao sự an toàn, ý thức chấp hành pháp luật và tôn trọng cộng đồng.