Khi MV và phim Việt chọn 'kể' chuyện cùng di sản

Di sản hòa cùng âm nhạc

Hình ảnh bối cảnh chùa Dâu xuất hiện ấn tượng trong MV "Bắc Bling" của Hòa Minzy

Đầu tháng 3-2025, MV “Bắc Bling” của ca sĩ Hòa Minzy gây chú ý khi đưa những nét đẹp văn hóa đặc trưng của miền quê Kinh Bắc vào một sản phẩm âm nhạc hiện đại. Không dừng ở việc sử dụng trang phục truyền thống hay chất liệu dân gian, êkíp đã lựa chọn nhiều địa danh, di tích và không gian văn hóa của Bắc Ninh làm bối cảnh quay như: chùa Dâu, đền Đô, nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh, làng gốm Phù Lãng, hội Lim…cùng những hình ảnh gắn với đời sống lễ hội tạo nên một “tour” khám phá di sản bằng âm nhạc.

Với “Bắc Bling”, việc lựa chọn bối cảnh không chỉ nhằm tạo sự khác biệt về thị giác. Đạo diễn Nhu Đặng cho biết êkíp đã nghiên cứu các di tích, danh thắng và di sản Bắc Ninh để đưa vào MV những hình ảnh chân thực, tôn vinh nét đẹp văn hóa Việt Nam.

Quần thể di tích Tràng An xuất hiện trong MV "Com my way" của Sơn Tùng M-TP

Sự kết hợp này cũng được thể hiện ấn tượng qua những sản phẩm gần đây của Sơn Tùng M-TP và em trai Mono (Nguyễn Việt Hoàng). Ra mắt cuối tháng 5-2026, MV “Come my way” của Sơn Tùng M-TP kết hợp cùng Rapper Tyga gây chú ý với những khung hình được thực hiện tại quần thể danh thắng Tràng An, Ninh Bình.

Trong đó, không gian núi đá vôi, sông nước và hang động của di sản thế giới được đặt cạnh các biểu tượng văn hóa Việt Nam như chim Lạc, họa tiết rồng thời Lý hay mặt nạ lấy cảm hứng từ trò chơi dân gian Xuân Phả. Trong một sản phẩm “made in Việt Nam” nhưng mang màu sắc âm nhạc quốc tế, những chất liệu này tạo nên sự đan xen giữa truyền thống và hiện đại đã góp phần quảng bá di sản, địa danh và những nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam đến với bạn bè thế giới.

Mono đưa không gian kiến trúc cung đình Huế vào MV “Công tử văn thơ”

Không lâu sau, em trai của Sơn Tùng M-TP là Mono cũng đưa không gian kiến trúc cung đình Huế vào MV “Công tử văn thơ”, trong đó có Ngọ Môn và Đại nội Huế tạo nên màu sắc đậm chất hoài cổ, hoài niệm trong một sản phẩm âm nhạc mang hơi thở đương đại.

Cùng chọn lối đi này nhưng thay vì ấn định một địa danh, địa phương nhất định, ca sĩ Duyên Quỳnh lại mở rộng hành trình qua nhiều vùng miền khác nhau trải dọc chiều dài đất nước. MV mới được cô ra mắt dịp Quốc Khánh vừa qua được thực hiện với mong muốn giới thiệu cảnh sắc và đời sống đặc trưng của đất nước từ Cột cờ Hà Nội đến vịnh Hạ Long, cầu Trường Tiền, vùng núi Tây Bắc, Tây Nguyên và chợ nổi Đồng bằng sông Cửu Long, tạo nên bức tranh đa sắc màu về không gian địa lý cũng như nét đẹp văn hóa Việt Nam.

Điểm đáng chú ý ở những sản phẩm như vậy là địa danh không đứng riêng lẻ hay đơn điệu. Thay vào đó, một cây cầu, ngôi chùa, dòng sông hay khu chợ trở nên sống động, có sức gợi hơn khi được đặt trong mạch hình ảnh và cảm xúc của ca khúc, không chỉ để minh họa cho ca từ mà còn góp phần tạo nên màu sắc riêng cho sản phẩm.

Bối cảnh trở thành ngôn ngữ điện ảnh

Nếu trong âm nhạc, vài năm trở lại đây việc đưa di sản và địa danh nổi tiếng vào MV mới trở thành “trend” được nhiều nghệ sĩ khai thác sử dụng, thì điều này thật ra đã được điện ảnh đưa vào từ trước đó lâu rồi. Trên thực tế, nhiều bộ phim không chỉ kể câu chuyện qua nhân vật và tình huống, mà còn để cảnh quan, kiến trúc và không khí của vùng đất trở thành một phần của ngôn ngữ điện ảnh. Nhờ đó, các địa danh xuất hiện trên màn ảnh có thể để lại dấu ấn riêng trong lòng khán giả, đồng thời cũng gợi mở nhu cầu tìm hiểu về nơi chốn đã góp phần tạo nên thế giới của tác phẩm.

Một trong những bối cảnh quay phim "Hẹn em ngày nhật thực" gây sốt sau khi phim ra rạp

Trong số này, gần nhất có bộ phim điện ảnh “Hẹn em ngày nhật thực”. Phim ra mắt cuối tháng 3-2026, có những phân cảnh được ghi hình tại Tiểu chủng viện Làng Sông và biển Làng Lò, những địa điểm thuộc khu vực miền Trung. Trong đó, Tiểu chủng viện Làng Sông được sử dụng để tạo không khí yên bình cho một số cảnh phim. Sau khi phim ra rạp và tạo được dấu mốc ấn tượng về doanh thu, hình ảnh về các địa danh này cũng nhận được sự quan tâm của không ít khán giả, nhiều từ khóa liên quan đến bối cảnh phim có lượt tìm kiếm cao trên mạng xã hội.

Hiệu ứng này cho thấy một tác phẩm điện ảnh hoàn toàn có thể mở ra cách tiếp cận mới với di sản và văn hóa. Thay vì xuất hiện trong các bài giới thiệu du lịch, những nơi này có thể được giới thiệu và được mọi người biết đến qua đời sống của nhân vật trên phim ảnh. Sự gắn kết giữa cảnh quan và nhân vật khiến địa điểm trở nên có ký ức, có cảm xúc, từ đó dễ để lại ấn tượng với người xem hơn.

Thác Bản Giốc là một trong những bối cảnh quay trong phim "Đèn âm hồn"

Ở một hướng khác, “Đèn âm hồn” của đạo diễn Hoàng Nam cũng khai thác cảnh sắc Cao Bằng trong bộ phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu dân gian. Những thước phim được quay tại nhiều địa danh của huyện Trùng Khánh như thác Bản Giốc, Mắt Thần Núi, thác Cò Là, rừng dẻ cổ thụ, rừng trúc…Những không gian này không chỉ tạo nên vẻ đẹp hoang sơ tự nhiên mà còn góp phần hình thành bầu không khí huyền bí, phù hợp với câu chuyện mà bộ phim muốn kể.

Đặc biệt, việc đưa cảnh quan thật vào phim kinh dị cũng đặt ra những yêu cầu riêng, ví dụ bối cảnh cần có khả năng gợi cảm xúc, hỗ trợ tâm lý nhân vật và tạo ra sự thuyết phục cho thế giới của tác phẩm. Với “Đèn âm hồn”, quá trình quay tại Cao Bằng theo chia sẻ từ êkip sản xuất là cũng gặp nhiều khó khăn do thời tiết, trong đó phim trường nhiều lần bị ngập vì mưa bão. Những trở ngại này cũng là minh chứng cho thấy việc lựa chọn bối cảnh thực tế không đơn giản là đưa máy quay đến một nơi đẹp, mà còn liên quan đến điều kiện tổ chức sản xuất, bảo đảm an toàn và khả năng kiểm soát không gian bối cảnh quay.

Một hướng khai thác khác là sử dụng địa danh, cảnh quan có thật để phục vụ những câu chuyện lịch sử, đồng thời kết hợp với việc xây dựng phim trường. Trong đó, phim điện ảnh “Đất rừng phương Nam” là trường hợp đáng chú ý khi êkíp sản xuất quyết định dựng lại không gian chợ nổi miền Tây đầu thế kỷ 20 tại khu rừng tràm Trà Sư, An Giang. Sau khi phim ra mắt, bối cảnh chợ nổi này cũng được giữ lại để phục vụ du khách, trở thành một điểm tham quan gắn với tác phẩm. Cách làm này cho thấy mối quan hệ tương hỗ hai chiều giữa điện ảnh và du lịch. Một địa danh có thể trở thành bối cảnh quan trọng cho bộ phim và ngược lại, phim ảnh cũng sẽ trở thành cầu nối quan trọng để đưa khán giả tìm đến địa điểm ấy.

Bên cạnh những tác phẩm điện ảnh trong nước đã phát hành, một số dự án điện ảnh quốc tế cũng đang tìm đến Việt Nam để khai thác bối cảnh quay tại các cảnh quan và địa danh văn hóa nổi tiếng. Trong đó, bộ phim Ấn Độ “Silaa” dự kiến ghi hình tại hang Sơn Đoòng, các hang động thuộc khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng và nhiều địa điểm khác ở Việt Nam. Dự án này cho thấy sức hấp dẫn của cảnh quan Việt Nam không chỉ nằm trong phạm vi thị trường nội địa, mà còn có khả năng trở thành chất liệu cho những câu chuyện điện ảnh quốc tế. Và rõ ràng, sự xuất hiện ngày càng nhiều của di sản, địa danh nổi tiếng của Việt Nam trong MV và phim điện ảnh đã mở ra cơ hội quảng bá hình ảnh đất nước một cách rất hiệu quả.