Khi nông dân Khmer ở An Giang bắt tay mở hướng 'làm ăn lớn'

Lễ ra mắt Tổ hội nông dân nghề nghiệp sản xuất lúa chất lượng cao xã Ô Lâm (tỉnh An Giang).

Từ bỏ phương thức canh tác nhỏ lẻ, manh mún, 37 nông dân Khmer tại xã Ô Lâm (An Giang) đã cùng tham gia trong các Chi, Tổ hội nghề nghiệp để liên kết sản xuất lúa chất lượng cao.

Đây được xem là cú hích quan trọng giúp vùng đồng bào dân tộc thiểu số thay đổi tư duy, giảm chi phí đầu vào và nâng cao giá trị hạt lúa.

Trao Quyết định cho các thành viên tổ hội nông dân.

Đổi tư duy trên những cánh đồng

Lâu nay, lúa vẫn là cây trồng chủ lực của đồng bào Khmer xã miền núi Ô Lâm.

Thế nhưng, cái khó bó cái tay, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, trình độ áp dụng khoa học - kỹ thuật chưa đồng đều khiến hiệu quả kinh tế chưa tương xứng.

Việc dùng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hay lịch thời vụ hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm riêng của từng hộ, “mạnh ai nấy làm” vô hình trung làm tăng chi phí và khó tạo ra lượng nông sản hàng hóa lớn.

Trước thực trạng đó, Hội Nông dân xã Ô Lâm đã vận động, thành lập và ra mắt Tổ hội nghề nghiệp sản xuất lúa chất lượng cao ấp Ninh Thuận và Chi hội nghề nghiệp sản xuất lúa chất lượng cao ấp Phước Thọ.

Điểm đáng chú ý, hai tổ hội này đã quy tụ được 37thành viên là nông dân Khmer trên địa bàn tham gia.

Trong đó, riêng ấp Ninh Thuận bước đầu thu hút 22 hộ nòng cốt với 24,3ha; ấp Phước Thọ có 15 hộ với 15,5ha chủ yếu trên vùng đất ruộng.

Nông dân Khmer Ô Lâm tham gia tổ hội.

Tham gia tổ hội, nông dân Khmer cùng chung nguyện vọng: Sản xuất lúa an toàn, giảm tối đa chi phí sản xuất, cùng chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất quy trình và tương trợ lẫn nhau từ khâu làm đất đến thu hoạch.

Chia sẻ tại buổi ra mắt, ông Châu Siên (hội viên Chi hội ấp Phước Thọ), hào hứng nói: "Trước đây từng nhà tự lo vật tư, giống, kỹ thuật, vật lộn với sâu bệnh.

Giờ vào tổ hội, bà con ngồi lại trao đổi, cùng làm một quy trình. Khi hạt lúa đạt chất lượng đồng đều, việc tìm doanh nghiệp thu mua và bán được giá cao chắc chắn sẽ thuận lợi hơn”.

Liên kết để “cùng thắng”

Bước đầu tập hợp được 37 nông dân Khmer vào Chi, Tổ hội nghề nghiệp không chỉ là câu chuyện con số, mà là sự thay đổi lớn về nhận thức: Chuyển từ tư duy “sản xuất những gì mình có” sang “sản xuất những gì thị trường cần”.

Theo ông Chau Ône, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân ấp Phước Thọ, việc thành lập tổ hội nghề nghiệp là bước tiến trong việc tập hợp nông dân. Đồng thời giúp cán bộ Hội nắm sát thực tế, gỡ khó kịp thời cho người dân.

“Chúng tôi mong muốn bà con sản xuất đồng bộ từ khâu chọn giống, xuống giống tập trung đến chăm sóc. Khi có vùng sản xuất quy mô lớn, chất lượng ổn định, nông dân mới đủ thế và lực để đàm phán, liên kết tiêu thụ với các doanh nghiệp, hợp tác xã lớn”, ông Chau Ône nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý tổ hội, ông Chau Sene Ha, Tổ trưởng Tổ nghề nghiệp ấp Ninh Thuận cho biết xuất phát từ nhu cầu thực tế của nông dân, trong quá trình vận động hội viên tham gia, Tổ hội tập trung tuyên truyền để người dân hiểu liên kết không có nghĩa là mất đi tính chủ động của từng hộ, mà ngược lại giúp nông dân có thêm điều kiện hỗ trợ nhau và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Khi cùng sản xuất một giống lúa, cùng thời vụ và áp dụng những quy trình kỹ thuật phù hợp, nông dân sẽ thuận lợi hơn trong chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch. Chi hội sẽ tiếp tục làm cầu nối, nắm bắt những khó khăn của hội viên để phản ánh với Hội Nông dân xã và các ngành liên quan.

Các hộ dân Khmer mua bán cỏ chăn nuôi bò.

Từ góc độ tổ chức Hội Nông dân, đây chính là sự chuyển dịch thực chất: Từ vai trò tuyên truyền, vận động suông sang hỗ trợ nông dân tổ chức lại sản xuất, liên kết ngành nghề và phát triển kinh tế tập thể.

Trong vùng đồng bào Khmer, mô hình này càng phát huy hiệu quả khi công tác chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đưa cơ giới hóa và các chính sách ưu đãi của Nhà nước đến thẳng tay người dân nhanh chóng, chính xác hơn.

Khơi thông vùng nguyên liệu chất lượng cao

Đánh giá về mô hình mới, ông Nguyễn Khắc Hoài, Chủ tịch Hội Nông dân xã Ô Lâm khẳng định: Việc ra mắt các Chi, Tổ hội nghề nghiệp sản xuất lúa chất lượng cao tại Ninh Thuận và Phước Thọ là bước khởi đầu để xây dựng lực lượng nông dân nòng cốt trong sản xuất lúa hàng hóa tập trung.

“Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là phải duy trì hoạt động thực chất, tránh hình thức. Các thành viên cần cùng nhau xây dựng quy chế hoạt động minh bạch, thường xuyên trao đổi về giá cả vật tư, kỹ thuật, tình hình sâu bệnh. Hội Nông dân xã sẽ đóng vai trò cầu nối, đồng hành cùng người dân tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, chuyển giao kỹ thuật tiên tiến, liên kết với doanh nghiệp để hình thành chuỗi giá trị bền vững”, ông Nguyễn Khắc Hoài thông tin.

Điều đáng ghi nhận là từ những cánh đồng sản xuất còn phân tán, nông dân Ô Lâm đã bắt đầu có thêm một cách làm mới: Cùng ngành nghề thì cùng tập hợp, cùng sản xuất và cùng hướng đến một mục tiêu chung là nâng cao chất lượng sản phẩm.

Chặng đường phía trước đối với 37 nông dân Khmer xã Ô Lâm vẫn còn không ít thách thức. Để duy trì nếp làm ăn tập thể, thống nhất 100% quy trình sản xuất và bảo đảm đầu ra ổn định đòi hỏi sự kiên trì đồng hành của chính quyền, ngành chuyên môn và nỗ lực của chính người dân.

Nông dân Khmer đưa cơ giới vào đồng ruộng.

Tuy nhiên, làn gió mới đã thực sự thổi qua những cánh đồng Ô Lâm. Thay cho những bờ thửa manh mún, nông dân Khmer nơi đây đã bắt đầu nghĩ lớn, làm chung, cùng gom sức để nâng tầm hạt lúa quê hương. Sự chủ động liên kết này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trực tiếp, giúp nâng cao thu nhập mà còn thắt chặt tình đoàn kết xóm giềng.

Đối với vùng đồng bào Khmer, mỗi mô hình liên kết sản xuất được hình thành không chỉ mang ý nghĩa về kinh tế mà còn góp phần củng cố tinh thần đoàn kết, hỗ trợ nhau phát triển sản xuất.

Khi người nông dân chủ động liên kết và từng bước làm chủ quy trình sản xuất, những hạt lúa chất lượng cao từ vùng đất Ô Lâm sẽ có thêm cơ hội nâng cao giá trị, góp phần tạo sinh kế ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.