Khi tình thân 'nâng bước' hoàn lương

Hội thi “Gói bánh chưng mừng Xuân Bính Ngọ 2026”, tổ chức ngày 30/01 tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Sơn La, không đơn thuần là một hoạt động văn hóa truyền thống. Với nhiều thân nhân học viên, đó là khoảnh khắc hiếm hoi để họ cảm nhận rõ rằng con mình, chồng mình vẫn đang được sống trong môi trường nhân văn, được quan tâm, được giáo dục và trên hành trình ấy, chưa bao giờ bị bỏ lại phía sau.

Hội thi "Gói bánh chưng mừng xuân mới" là truyền thống tại Cơ sở cai nghiện tỉnh Sơn La.

Trong không gian rực rỡ cờ hoa, lời phát biểu khai mạc của đồng chí Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Sơn La đã chạm tới những tầng cảm xúc sâu kín nhất. Khi nhắc đến truyền thuyết Lang Liêu, đến chiếc bánh chưng vuông tượng trưng cho Đất, bánh giầy tròn tượng trưng cho Trời, người đứng đầu đơn vị không chỉ nói về giá trị văn hóa, mà còn gửi gắm một thông điệp rất đời: ai cũng có cội nguồn, ai cũng có con đường để quay về.

“Trong những ngày giáp Tết, khi ngoài kia hoa đào đã nở, gia đình sum họp, chắc chắn trong lòng các em sẽ có những phút chạnh lòng. Nhưng hôm nay, tại đây, các em không đơn độc…”. Và có lẽ, lời nhắn nhủ ấy khiến nhiều học viên cúi đầu lặng đi giữa hội trường. Và ở khu vực thăm gặp sau đó, không ít người mẹ, người vợ đã không kìm được nước mắt.

Kiểm tra tại khu vực thăm thân những ngày giáp Tết Nguyên đán.

Bà H., một người mẹ ngoài 60 tuổi, từ huyện vùng cao vượt hàng trăm cây số đến thăm con, lặng lẽ đứng nhìn những chiếc bánh chưng đang được gói. Bà bảo, đã nhiều năm rồi, Tết trong nhà bà chưa từng trọn vẹn. “Nó nghiện, cả nhà không còn Tết. Hôm nay nhìn con ngồi gói bánh, tự dưng tôi thấy lòng nhẹ đi. Ít nhất, nó vẫn còn cơ hội làm lại”.

Những người mẹ như bà H. có lẽ hiểu rõ hơn ai hết, ma túy không chỉ hủy hoại một con người, mà còn bào mòn cả gia đình. Thế nhưng, tình mẫu tử chưa bao giờ cạn. Dù đau đớn, xấu hổ, dù có lúc tưởng như tuyệt vọng, họ vẫn kiên nhẫn chờ đợi một ngày con mình thực sự quay đầu.

Không chỉ có bà H. mà mỗi năm có hàng trăm người mẹ, người vợ đều chung cảm xúc như thế. Với những người vợ, nỗi chờ đợi ấy còn mang theo cả gánh nặng mưu sinh và trách nhiệm làm mẹ. Chị M., bế theo con nhỏ trong ngày thăm gặp, cầm trên tay chiếc bánh chưng được trao tặng mà nước mắt lăn dài. “Tôi không cần quà to. Chỉ cần thấy chồng mình được quan tâm như thế này, tôi có thêm niềm tin để chờ”.

Người mẹ bế con nhỏ nhận món quà nhỏ từ người chồng đang cai nghiện tại cơ sở này.

Và rằng, đó là chiếc bánh của sự hối lỗi, của quyết tâm và của lời hứa thầm lặng, "sẽ không quay lại con đường cũ". Nó cũng là lời cam kết của Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Sơn La, rằng: Trong cuộc chiến chống ma túy, yếu tố con người và tình người luôn được đặt ở vị trí trung tâm.

Tại hội thi "Gói bánh chưng, mừng xuân Bính Ngọ 2026" hình ảnh đồng chí Thượng tá Nguyễn Thành Nam - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và đồng chí Trung tá Đào Duy Huấn, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy trực tiếp ngồi gói bánh cùng học viên, đã để lại ấn tượng sâu sắc.

Chấm điểm cho các đội tham gia.

Tặng quà cho những học viên tại hội thi.

Không khí cười nói, hô vang khiến cả khán phòng như không còn khoảng cách giữa người quản lý và người lầm lỗi, chỉ còn những con người đang cùng nhau vun đắp cho một sự khởi đầu mới... khi một mùa xuân mới đang về nơi vùng Tây Bắc.

Phát biểu của đồng chí Trung tá Đào Duy Huấn - Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy: “Mỗi chiếc bánh gói hôm nay cũng giống như quá trình các em rèn luyện kỷ luật, kiềm chế bản thân trước cám dỗ”. Và lời nói giản dị ấy đã trở thành thông điệp xuyên suốt của hội thi. Từng hạt gạo được nâng niu, từng góc bánh được nắn chỉnh cẩn thận, như cách mỗi học viên đang học lại từ đầu những giá trị căn bản nhất của cuộc sống.

Những chiếc bánh chưng gói đẹp tượng trưng cho sự rèn luyện của học viên.

Tại phần thi giã bánh giầy, với tiếng chày nhịp nhàng, khỏe khoắn, càng làm nổi bật tinh thần của năm Bính Ngọ mạnh mẽ, bền bỉ và không khuất phục. Đó cũng chính là tinh thần mà công tác cai nghiện đang hướng tới "giúp người nghiện đủ sức đối diện với chính mình, vượt qua bản thân để làm lại cuộc đời".

Ý nghĩa nhân văn của chương trình không dừng lại ở hội thi, đội nào bánh đẹp, đội nào gói nhanh mà việc trích 50 chiếc bánh chưng đẹp nhất, để trao tặng cho thân nhân học viên có hoàn cảnh khó khăn trong ngày thăm gặp, như chạm đến trái tim của nhiều gia đình. Đối với họ, đó là minh chứng rõ ràng rằng con em mình không bị bỏ rơi, không bị đối xử lạnh lùng, mà đang được cảm hóa bằng tình người và trách nhiệm.

Phần thi giã bánh giầy tại hội thi.

Kết thúc hội thi và ngày thăm thân, một cán bộ tại Cơ sở trực tiếp đưa một học viên dân tộc Mông, cao tuổi, sức khỏe yếu, về tận bến xe càng khắc họa rõ nét hơn tinh thần ấy.

Sự quan tâm không dừng lại ở thời hạn cai nghiện, mà tiếp tục theo chân người học viên trên hành trình trở về cộng đồng. Đó là cách làm thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an về việc quản lý chặt chẽ nhưng không vô cảm, nghiêm khắc nhưng đầy nhân văn.

Cán bộ Cơ sở cai nghiện đưa học viên ra bến xe để về quê trước Tết Nguyên đán.

Những ngày này tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Sơn La, chúng tôi cảm nhận được tình cảm ấm áp của tình người, tình thân. Đối với những người mẹ, người vợ không dấu được những giọt nước mắt khi được gặp người thân, sau bao tháng ngày xa cách... Tại đây, họ dành những lời động viên cho nhau phải "cố gắng" để sớm cai nghiện về với gia đình.

Hơn ai hết, họ hiểu rằng, con đường hoàn lương sẽ còn rất dài, rất khó khăn, nhưng sẽ không thể đi trọn nếu thiếu sự đồng hành của gia đình và xã hội. Và luôn hi vọng, người thân của mình sẽ sớm cai nghiện thành công và không bao giờ lầm lỡ thêm một lần nào nữa.

Hội thi nhằm truyền tải thông điệp về tác hại của ma túy.

Xuân Bính Ngọ 2026 ở Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Sơn La vì thế không chỉ là mùa xuân của đất trời, còn là mùa xuân của niềm tin. Niềm tin rằng, với sự nghiêm minh của pháp luật, sự tận tâm của lực lượng chức năng, sự bao dung của cộng đồng, những người từng lầm lỡ hoàn toàn có thể đứng dậy, trở về làm người có ích.

Hội thi khép lại, nhưng dư âm của nó thì còn lan tỏa mãi, không chỉ dừng lại ở niềm vui chiến thắng hay những phần thưởng nhất, nhì, ba. Những thành quả lao động của thầy và trò Cơ sở cai nghiện ma túy Sơn La đã được chuyển hóa thành những món quà "vô giá" gửi đến người thân học viên. Đó cũng là minh chứng rõ nét cho phương châm giáo dục "Lấy tình thương xóa bỏ mặc cảm, dùng kỷ luật rèn giũa thói quen" tại đây.

Văn Lịnh - Xuân Lâm