Khi trung tâm dữ liệu lọt vào tầm ngắm

Theo CNBC, trong những năm gần đây, các tập đoàn công nghệ lớn đã đổ hàng tỷ USD vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) ở vùng Vịnh, nơi có giá năng lượng tương đối rẻ và diện tích đất đai rộng lớn cùng sự hỗ trợ của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, vấn đề an ninh liên quan đến trung tâm dữ liệu trong khu vực đã trở thành tâm điểm chú ý sau các cuộc tấn công của Iran.

Khói bốc lên sau cuộc tấn công của Iran tại thành phố Dubai, UAE. Ảnh: Getty Images

Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran leo thang căng thẳng, Tehran đã thực hiện các cuộc tấn công nhắm vào trung tâm dữ liệu của AWS tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Bahrain. Theo The Guardian, ngày 1-3, UAV Shahed-136 của Iran đã tấn công trung tâm dữ liệu của AWS tại UAE, gây ra một vụ hỏa hoạn và buộc phải cắt điện. Thiệt hại tiếp tục gia tăng khi tiến hành dập lửa bằng nước. Không lâu sau, trung tâm dữ liệu thứ hai của công ty này cũng bị tấn công. Tiếp đó, trung tâm thứ ba ở Bahrain cũng gặp sự cố sau khi một UAV cảm tử của Iran bốc cháy dữ dội khi rơi xuống khu vực gần đó. Amazon đã khuyến cáo khách hàng nhanh chóng sao lưu và di dời dữ liệu khỏi khu vực này. Đài truyền hình nhà nước Iran tuyên bố rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành cuộc tấn công “nhằm xác định vai trò của các trung tâm này trong việc hỗ trợ các hoạt động quân sự và tình báo của đối phương”.

Sau các cuộc tấn công vào trung tâm dữ liệu của AWS, nhiều dịch vụ kỹ thuật số tại UAE đã ghi nhận tình trạng gián đoạn từ dịch vụ ngân hàng, gọi xe và giao hàng, cũng như các nhà cung cấp phần mềm doanh nghiệp, gây ảnh hưởng lớn đến hàng triệu người tiêu dùng. Dù những sự cố này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, các chuyên gia cho rằng vụ việc đã cho thấy mức độ phụ thuộc rất lớn của nền kinh tế vào trung tâm dữ liệu.

Theo Anadolu, trung tâm dữ liệu là những cơ sở lớn chứa hàng nghìn máy chủ, hệ thống lưu trữ và thiết bị mạng dùng để lưu trữ và xử lý thông tin kỹ thuật số. Chúng tạo thành xương sống của điện toán đám mây, cho phép cá nhân, công ty, chính phủ truy cập dữ liệu và sử dụng các ứng dụng qua internet. Hãng McKinsey & Company dự báo, với sự gia tăng nhanh chóng của việc ứng dụng AI và kết nối kỹ thuật số trên toàn thế giới, nhu cầu toàn cầu về năng lực trung tâm dữ liệu có thể tăng hơn gấp 3 lần vào năm 2030. Tầm quan trọng ngày càng tăng của các trung tâm dữ liệu đồng nghĩa với việc ngay cả những sự cố ngắn hạn cũng có thể gây ra hậu quả trên diện rộng.

Khi cả công nghệ quốc phòng và các lĩnh vực kinh tế trọng yếu ngày càng phụ thuộc vào AI và các dịch vụ kỹ thuật số khác, các chuyên gia cho rằng, những cơ sở như trung tâm dữ liệu đang trở thành mục tiêu dễ bị nhắm tới trong xung đột. Ông Sam Winter-Levy, chuyên gia thuộc Chương trình Công nghệ và quan hệ quốc tế tại Quỹ Carnegie vì hòa bình quốc tế nhận định: “Khi các trung tâm dữ liệu ngày càng trở nên quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, chúng cũng sẽ ngày càng trở nên quan trọng đối với an ninh kinh tế cũng như an ninh quốc gia”.

Trong thời gian dài, các doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào nguy cơ tấn công mạng hoặc sự cố kỹ thuật số thay vì các mối đe dọa như tên lửa hoặc UAV nhằm vào trung tâm dữ liệu. Ông Lukasz Olejnik, nhà tư vấn độc lập và nghiên cứu viên cao cấp thỉnh giảng tại Khoa Nghiên cứu chiến tranh thuộc Đại học King's College London đánh giá, những cuộc tấn công của Iran vào các trung tâm dữ liệu làm nổi bật một rủi ro chiến lược mới đối với cơ sở hạ tầng điện toán đám mây. “Về mặt lý thuyết, cơ sở hạ tầng đám mây luôn dễ bị tổn thương trước xung đột, nhưng cho đến nay chưa ai tính đến rủi ro đó. Giờ thì điều đó phải thay đổi”, ông Olejnik lưu ý.

Khi trung tâm dữ liệu trở thành mục tiêu mới trong xung đột, ông Aalok Mehta, Giám đốc tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) nhận định, điều này sẽ làm thay đổi đáng kể cách các công ty nhìn nhận về vấn đề an ninh đối với trung tâm dữ liệu. Theo ông Mehta, các doanh nghiệp vận hành cơ sở hạ tầng AI có thể sẽ phải xây dựng các phương án dự phòng, bao gồm việc cân nhắc chuyển cơ sở sang những khu vực ít rủi ro hơn hoặc tăng cường bảo vệ trung tâm dữ liệu bằng các công nghệ phòng thủ tên lửa và chống UAV.