Khoảnh khắc tình yêu mang vinh quang về cho xiếc TPHCM

Chiến thắng chính mình để trở lại

Liên hoan Nghệ thuật Xiếc quốc tế Minsk lần thứ 4 diễn ra từ ngày 17 đến ngày 20-9 tại Rạp xiếc quốc gia Belarus, quy tụ nghệ sĩ đến từ 21 quốc gia với 31 tiết mục. Đại diện Việt Nam, nghệ sĩ Thanh Hoa (Nguyễn Thị Hoa) và Hiển Phước (Tchiu Hiển Phước) trình diễn tiết mục đu dây đôi Khoảnh khắc tình yêu (Moment of love) và giành Giải bạc của liên hoan.

Tiết mục đu dây đôi Khoảnh khắc tình yêu tại Liên hoan Nghệ thuật Xiếc quốc tế Minsk (Belarus) lần thứ 4. Ảnh: Trung tâm Nghệ thuật TPHCM cung cấp

Đu dây đôi là tiết mục đòi hỏi sức mạnh, độ dẻo và sự phối hợp chính xác tuyệt đối. Trên cao, mỗi lần buông tay, đón bắt hay chuyển thế đều là phép thử của lòng tin; một sai lệch nhỏ có thể ảnh hưởng toàn bộ phần trình diễn. Nghệ sĩ Thanh Hoa và Hiển Phước đã tập luyện tiết mục này từ năm 2016, từng đoạt nhiều giải thưởng trong và ngoài nước. Trong đó, nổi bật nhất là Huy chương vàng Almaty 2023 (Kazakhstan) và Grand Prix Yakutsk 2024 (Nga).

Lần đến Minsk năm nay mang ý nghĩa đặc biệt bởi đã gần 2 năm cả hai không biểu diễn tiết mục này thường xuyên. “Thanh Hoa tạm gián đoạn để sinh con và trở lại biểu diễn khi em bé mới 3 tháng tuổi. Đến thời điểm dự liên hoan, con của nữ nghệ sĩ mới 10 tháng tuổi. Vậy nên, khi cả hai dự thi, tôi lo lắng, hồi hộp đến mất ngủ”, NSND Lưu Thị Bích Liên, Phó Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật TPHCM, người trực tiếp huấn luyện 2 nghệ sĩ, tâm sự.

Nghệ sĩ Thanh Hoa chia sẻ: “Trước đây, tôi có thể chạy bài 2-3 lần mà vẫn thấy bình thường. Sau khi sinh, chỉ thực hiện một lần mà tôi đã cảm nhận rõ sự hụt hơi và mệt. Cơ thể thay đổi sau sinh khiến sức bền, độ mềm dẻo và khả năng kiểm soát hơi thở không còn như trước, trong khi đu dây đôi không cho phép nghệ sĩ mất tập trung”.

Thanh Hoa thừa nhận bản thân rất run trong buổi biểu diễn tại Minsk. Cô tự nhủ phải cố gắng hết sức, hoàn thành trọn vẹn tiết mục và bảo đảm an toàn. “Khi phần thi kết thúc, cảm xúc đầu tiên không phải là ngóng chờ kết quả mà là niềm vui khi đã chiến thắng chính mình. Tôi mừng vì đã vượt qua những khó khăn suốt một thời gian dài trước đó”, Thanh Hoa xúc động nhớ lại.

Tiếp đó, tại Nhà hát Thành phố (phường Sài Gòn), NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM, đã trao tặng hoa cùng phần thưởng đến 2 nghệ sĩ xiếc Thanh Hoa, Hiển Phước và NSND Lưu Thị Bích Liên, Phó Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật TPHCM, người trực tiếp huấn luyện 2 nghệ sĩ.

Với Hiển Phước, cuộc trở lại đặt lên vai anh trách nhiệm vừa bảo đảm độ chính xác kỹ thuật, vừa giúp người bạn diễn - đồng thời là người bạn đời tìm lại cảm giác sân khấu. Sự nâng đỡ không chỉ hiện hữu trong những động tác trên cao mà còn là sự sẻ chia giữa 2 nghệ sĩ trong một giai đoạn đặc biệt của đời sống và nghề nghiệp.

Từ kinh nghiệm nhiều năm tham gia các sân chơi quốc tế, Hiển Phước tâm sự: “Sau những lần đi biểu diễn ở các nước, tôi có thêm nhiều bạn bè quốc tế, nhiều người biết đến chúng tôi, biết đến Khoảnh khắc tình yêu của xiếc TPHCM, đó là niềm tự hào lớn trong trái tim chúng tôi”. Hiển Phước cho biết thêm, hành trình nghệ thuật của cả hai đã minh chứng, nếu được hỗ trợ tham gia những cuộc thi lớn, các nghệ sĩ trẻ của ngành xiếc TPHCM sẽ có thêm điều kiện học hỏi, từ đó tiến bộ, thành công và góp phần quảng bá hình ảnh TPHCM cũng như của nghệ thuật nước nhà.

“Tại Minsk, phần trình diễn của chúng tôi nhận được những tràng pháo tay nồng nhiệt, nhất là trong đêm gala có hơn 1.600 khán giả. Sau đêm gala, nhiều khán giả tìm gặp, xin chữ ký và mong được tiếp tục xem chúng tôi biểu diễn. Sự đón nhận ấy cho thấy nghệ thuật của Việt Nam đã vượt qua khác biệt ngôn ngữ để chạm đến cảm xúc công chúng”, nghệ sĩ Thanh Hoa nói.

Áp lực trên đường đến tấm huy chương

Nhắc lại hành trình đến với Liên hoan Nghệ thuật Xiếc quốc tế Minsk, NSND Bích Liên cho biết, áp lực xuất hiện ngay khi đoàn vừa đến Belarus. Máy bay hạ cánh khoảng 4 giờ sáng nhưng đến 9 giờ các nghệ sĩ đã phải có mặt tại sân khấu theo yêu cầu của ban tổ chức.

Điều kiện sân khấu ở Minsk cũng rất khác biệt. Trần rạp xiếc chỉ cao khoảng 21m, trong khi không gian tập luyện quen thuộc ở Việt Nam là 24m. 2 nghệ sĩ phải nhanh chóng thích nghi với sự khác biệt từ độ cao, điểm treo, đạo cụ đến ánh sáng và cảm giác không gian mới.

Rào cản ngôn ngữ càng khiến việc trao đổi kỹ thuật trong thời gian ráp sân khấu ngắn ngủi thêm khó khăn. “Tập luyện trong phòng và biểu diễn trên sân khấu quốc tế là hai trạng thái rất khác nhau. Các em có ít thời gian làm quen sân khấu, trong khi thể lực của Thanh Hoa sau khi sinh không còn như trước. Chúng tôi phải vừa xử lý chuyên môn, vừa làm chỗ dựa tinh thần để 2 nghệ sĩ vững tin hơn”, NSND Bích Liên chia sẻ.

Cũng theo NSND Bích Liên, những quốc gia có thế mạnh về xiếc như Nga, Belarus, Triều Tiên… đều mang đến những tiết mục được đầu tư rất công phu. Nước chủ nhà còn có tiết mục đôi nam nữ tương đồng với đại diện Việt Nam nên càng tạo thêm áp lực lên các nghệ sĩ. Phải đến khi hoàn tất lần chạy bài đầu tiên, Thanh Hoa và Hiển Phước mới dần lấy lại tự tin.

Được mời tham gia Ban Giám khảo liên hoan, ông Lê Hồng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật TPHCM, cho biết, giới chuyên môn đặc biệt coi trọng 3 yếu tố: ý tưởng và hình thức thể hiện mới mẻ; trình độ kỹ thuật; khả năng truyền tải cảm xúc.

“Tiết mục Khoảnh khắc tình yêu của Thanh Hoa và Hiển Phước đã đáp ứng tốt cả ba yếu tố khi không biến tiết mục thành sự phô diễn kỹ thuật đơn thuần. Các động tác khó được gắn kết đầy khéo léo với câu chuyện về tình yêu, niềm tin và sự nâng đỡ. Cũng vì vậy, cứ sau một động tác khó, khán phòng hơn 600 người đều đứng lên vỗ tay cổ vũ nồng nhiệt”, ông Lê Hồng Sơn kể.

Theo ông Lê Hồng Sơn, chuyến tham gia Liên hoan Nghệ thuật Xiếc quốc tế Minsk lần này mang nhiều ý nghĩa vượt qua một chuyến lưu diễn thông thường. Cũng tại liên hoan, Trung tâm Nghệ thuật TPHCM đã kết nối được với nhiều đơn vị xiếc của các nước. Các đơn vị bạn đều bày tỏ mong muốn được cùng giao lưu biểu diễn, tư vấn kỹ thuật, phối hợp tổ chức các chương trình nghệ thuật xiếc tại TPHCM và ngược lại.

Trước mắt, Trung tâm Nghệ thuật TPHCM đã trao đổi, đề xuất mời các chuyên gia bạn đến tập huấn, truyền nghề cho lực lượng diễn viên trẻ của trung tâm. Bên cạnh đó, trung tâm đang cùng Sở VH-TT TPHCM nghiên cứu tổ chức một liên hoan xiếc quốc tế tại TPHCM.

Trong bối cảnh TPHCM đang phát triển mạnh công nghiệp văn hóa, xiếc có lợi thế bởi ngôn ngữ hình thể dễ tiếp cận, tính giải trí cao và khả năng kết hợp nhiều loại hình. Nhưng lợi thế chỉ trở thành sức hút khi có tác phẩm chất lượng, thiết chế phù hợp, lịch diễn ổn định và nguồn nhân lực được đầu tư lâu dài.