Khơi dậy đam mê khoa học, phát triển tư duy sáng tạo từ STEM: Cách làm sáng tạo từ một trường THCS

Không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức, nhà trường còn chú trọng rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề, tư duy liên ngành và khả năng thích ứng cho học sinh. Chính những đổi mới này đang góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời mở rộng cánh cửa hội nhập cho thế hệ trẻ trong bối cảnh mới.

Học sinh Trường THCS Kiến Hưng tham gia thiết kế sáng tạo. Ảnh: P.T

Trường THCS Kiến Hưng vừa tổ chức Ngày hội STEM với chủ đề “Sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam”, thu hút đông đảo cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh tham gia. Không chỉ là hoạt động trải nghiệm thường niên, Ngày hội được xác định là điểm nhấn trong định hướng giáo dục của nhà trường - nơi học sinh được trực tiếp khám phá những giá trị của khoa học, công nghệ, đồng thời thỏa sức sáng tạo và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Trong không khí sôi nổi của Ngày hội, học sinh như bước vào một “không gian học tập mở”, nơi mỗi hoạt động đều trở thành cơ hội để các em thể hiện năng lực và cá tính. Từ những ý tưởng ban đầu, các em cùng nhau thảo luận, thử nghiệm, điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm, qua đó từng bước hình thành tư duy khoa học và kỹ năng làm việc nhóm.

Nhà giáo Nguyễn Thị Bạch Loan (Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường) cho biết, trong bối cảnh thế giới không ngừng biến đổi, tri thức khoa học là chìa khóa để hội nhập, nhưng chính nền tảng văn hóa mới là điểm tựa giúp các em phát triển bền vững. Vì vậy, Ngày hội không chỉ dừng lại ở việc trưng bày sản phẩm, mà hướng tới tạo dựng một sân chơi giáo dục toàn diện.

Nhà giáo Nguyễn Thị Bạch Loan (Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường) phát biểu tại Ngày hội. Ảnh: P.T

Tại đây, học sinh được rèn luyện tư duy giải quyết vấn đề thông qua những câu hỏi gắn với thực tiễn như: Làm thế nào để mô hình nhà sàn có thể chịu lực tốt, cách giữ màu nhuộm vải bền đẹp hay tạo màu tự nhiên từ hoa lá cho ẩm thực. Đồng thời, các em học cách phối hợp, chia sẻ trong quá trình làm việc nhóm, từ đó thắt chặt tinh thần đoàn kết. Trên hết, mỗi sản phẩm đều góp phần khơi dậy niềm tự hào về dải đất hình chữ S với 54 dân tộc anh em giàu bản sắc.

Quan trọng hơn, theo nhà giáo Nguyễn Thị Bạch Loan, nhà trường đã từng bước xây dựng được môi trường để học sinh tự tin khẳng định STEM không phải là những khái niệm khô cứng, mà chính là “hơi thở” của đời sống, là công cụ để gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Gắn với chủ đề văn hóa các dân tộc, học sinh đã vận dụng linh hoạt kiến thức liên môn từ Toán học, Vật lý, Hóa học đến Mỹ thuật, Công nghệ để tạo nên những sản phẩm sáng tạo, giàu tính ứng dụng.

Từ những mô hình nhà sàn, nhà rông được thiết kế công phu, đảm bảo tính kết cấu và thẩm mỹ; những bộ trang phục dân tộc tinh xảo làm từ vật liệu tái chế; đến việc nghiên cứu quy trình lên men, tạo màu tự nhiên từ thảo mộc để chế biến các món ăn truyền thống… tất cả đã cho thấy khả năng kết nối tri thức với thực tiễn của học sinh. Qua đó, STEM không còn là những bài học trên trang sách, mà trở thành hành trình trải nghiệm sống động, nuôi dưỡng đam mê khoa học và khơi mở tư duy sáng tạo cho các em.

Từ các phần thi thiết kế sáng tạo, trang trí không gian văn hóa, ẩm thực, thời trang đến những trò chơi dân gian như kéo co, nhảy sạp, ném vòng cổ chai…, tất cả đã tạo nên một bức tranh tổng thể vừa hiện đại, vừa đậm đà bản sắc. Ảnh: P.T

Có thể thấy, với sự kết hợp hài hòa giữa khoa học, công nghệ và các giá trị văn hóa truyền thống, Ngày hội STEM của Trường THCS Kiến Hưng không chỉ dừng lại ở một hoạt động trải nghiệm, mà đã trở thành không gian giáo dục sinh động, đa sắc màu. Từ các phần thi thiết kế sáng tạo, trang trí không gian văn hóa, ẩm thực, thời trang đến những trò chơi dân gian như kéo co, nhảy sạp, ném vòng cổ chai…, tất cả đã tạo nên một bức tranh tổng thể vừa hiện đại, vừa đậm đà bản sắc.

Qua đó, học sinh không chỉ được rèn luyện tư duy khoa học, khả năng sáng tạo mà còn thêm hiểu, thêm yêu những giá trị truyền thống của dân tộc. Đây cũng chính là hướng đi giàu ý nghĩa, góp phần đưa giáo dục STEM trở nên gần gũi, thiết thực hơn, đồng thời bồi đắp nền tảng để học sinh tự tin hội nhập mà vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam.

Thảo Nguyên