Khơi dậy đam mê từ phòng học STEM

Trao đổi kỹ năng, kinh nghiệm giữa giáo viên nhà trường và các thầy cô giáo tỉnh bạn.

Từ tập huấn giáo viên đến đổi mới giờ học

Ở Trường THCS Lê Quý Đôn, chuyển đổi số không được hiểu đơn thuần là đưa thêm thiết bị công nghệ vào lớp học. Nhà trường xác định, muốn công nghệ phát huy hiệu quả, trước hết giáo viên phải biết sử dụng, khai thác và biến công nghệ thành công cụ phục vụ dạy học.

Bởi vậy, công tác tập huấn, bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ được nhà trường triển khai thường xuyên, gắn với nhu cầu thực tế của giáo viên.

Các giáo viên liên tục được tập huấn.

Giáo viên được tiếp cận các công cụ công nghệ mới, học cách khai thác học liệu số, ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động học tập, kiểm tra và đánh giá.

Điểm đáng chú ý là việc tập huấn không dừng ở một vài buổi hướng dẫn. Giáo viên được thực hành, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và tiếp tục tự học để từng bước làm chủ công nghệ.

Theo bà Đặng Thị Bích Ngọc, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Lê Quý Đôn, quá trình đưa công nghệ vào trường học cần được thực hiện từng bước, phù hợp với năng lực của giáo viên và điều kiện thực tế.

Chương trình học trực tuyến.

Khi giáo viên làm chủ công nghệ, thiết bị mới thực sự trở thành công cụ hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học. Ngược lại, nếu chỉ có thiết bị mà thiếu năng lực khai thác, hiệu quả đầu tư sẽ khó đạt như mong muốn.

Tư duy này được thể hiện khá rõ trong cách nhà trường xây dựng và vận hành phòng thực hành STEM.

Trước khi phòng STEM được đưa vào sử dụng, 10 giáo viên cốt cán của trường được tập huấn trực tiếp tại Hà Nội. Sau đó, đội ngũ tiếp tục tham gia các buổi tập huấn trực tuyến hằng tuần.

Từ cách vận hành thiết bị, thiết kế hoạt động đến tổ chức cho học sinh trải nghiệm, giáo viên được hướng dẫn và thực hành từng bước. Qua đó, đội ngũ không chỉ biết “sử dụng thiết bị” mà quan trọng hơn là biết tổ chức một giờ học để học sinh thực sự được làm, được thử và được sửa.

Từ nền tảng đó, chuyển đổi số và STEM bắt đầu gặp nhau trong từng hoạt động giáo dục.

Nếu chuyển đổi số giúp giáo viên có thêm công cụ, học liệu và phương pháp, thì STEM - Robotics tạo môi trường để học sinh trực tiếp vận dụng kiến thức, công nghệ vào giải quyết vấn đề.

Hoạt động STEM - Robotics của nhà trường tiếp tục được mở rộng thông qua việc kết nối với Ban Tổ chức cuộc thi VEX Robotics và giao lưu với Trường THPT Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ để trao đổi kinh nghiệm khai thác phòng STEM.

Trong buổi học trực tuyến qua Zoom, giáo viên và học sinh có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về Giải vô địch Quốc gia Việt Nam VEX Robotics 2027, dự kiến diễn ra vào tháng 10/2026.

Những hoạt động kết nối như vậy vừa mở rộng cơ hội học tập cho học sinh, vừa giúp giáo viên cập nhật cách tổ chức hoạt động STEM, tiếp cận những yêu cầu mới của các sân chơi Robotics.

Từ những con robot nhỏ đến năng lực lớn

Một trong những điều thú vị của STEM - Robotics là học sinh không chỉ “học về công nghệ” mà được trực tiếp làm việc với công nghệ.

Thành quả của nhà trường là những học sinh có năng lực tốt.

Một con robot không chạy đúng sẽ đặt ra câu hỏi: Vì sao? Một đoạn mã bị lỗi đòi hỏi các em tìm nguyên nhân. Một thiết kế chưa phù hợp buộc cả nhóm phải bàn bạc, điều chỉnh và thử lại.

Có khi sản phẩm chưa thành công ngay trong lần đầu. Nhưng chính những lần thử - sai - sửa ấy lại trở thành một phần quan trọng của bài học.

Qua đó, học sinh được rèn tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác và sự kiên trì.

Học sinh Phạm Bình Minh, lớp 6A, chia sẻ trải nghiệm với STEM giúp em nhận ra tầm quan trọng của tư duy logic. Những kỹ năng có được khi thực hành robot cũng hỗ trợ em trong cách trình bày và diễn đạt khi học tập.

Từ góc nhìn của giáo viên, những kỹ năng này không chỉ phục vụ một môn học. Khả năng phân tích vấn đề, tìm nguyên nhân, đưa ra phương án rồi kiểm chứng kết quả có thể trở thành phương pháp học tập hữu ích trong nhiều lĩnh vực.

Bởi vậy, nhà trường không đặt mục tiêu tất cả học sinh đều trở thành kỹ sư hay lập trình viên. Điều quan trọng là các em có cơ hội hình thành năng lực cần thiết trong môi trường công nghệ ngày càng phát triển.

Với Trường THCS Lê Quý Đôn, STEM - Robotics được xác định là một trong 15 nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027, gắn với chuyển đổi số và đổi mới phương pháp dạy học.

Những kết quả bước đầu từ các sân chơi Robotics cho thấy sự đầu tư cho đội ngũ và cách tổ chức hoạt động đang tạo ra những cơ hội mới cho học sinh.

Tháng 6/2026, đội Gold Horse của trường tham dự vòng chung kết toàn quốc Robocon ORC 2026 tại TPHCM, lọt Top 8 toàn quốc và giành Giải Điều khiển Robot Xuất sắc ở bảng Explorer dành cho học sinh THCS và THPT.

Phía sau thành tích ấy là những giờ học, giờ luyện tập và cả quá trình giáo viên không ngừng học hỏi.

Từ những buổi tập huấn chuyển đổi số, giáo viên từng bước thay đổi cách tiếp cận công nghệ. Từ những buổi tập huấn STEM, đội ngũ học cách biến thiết bị thành hoạt động học tập. Từ đó, học sinh có thêm cơ hội được thực hành, sáng tạo và giải quyết vấn đề.

Có thể nói, hành trình chuyển đổi số ở Trường THCS Lê Quý Đôn không bắt đầu từ màn hình máy tính hay những thiết bị hiện đại, mà bắt đầu từ sự thay đổi của người thầy.

Khi giáo viên sẵn sàng học cái mới, làm chủ công nghệ và mạnh dạn đổi mới phương pháp, công nghệ mới thực sự bước vào lớp học.

Và khi công nghệ được đặt đúng chỗ, những con robot nhỏ không chỉ chuyển động bằng những dòng lệnh. Chúng còn góp phần giúp học sinh học cách suy nghĩ, hợp tác, thử nghiệm và kiên trì đi tìm lời giải. Đó có lẽ mới là giá trị lâu dài nhất của một phòng STEM.