Khơi dậy sức hút của du lịch về nguồn

"Mỏ vàng" phát triển du lịch

Những ngày hè, lượng du khách đổ về Điện Biên đông hơn. Trong dòng người ấy có những cựu chiến binh đến thăm chiến trường xưa, những gia đình đưa con đi tìm hiểu lịch sử và cả những bạn trẻ mong muốn một lần được đặt chân đến vùng đất đã đi vào sử sách.

Điện Biên sở hữu lợi thế riêng có, đó là hệ thống di tích lịch sử gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ với 46 điểm di tích thành phần là kho tàng lịch sử vô giá, nơi mỗi địa danh đều lưu giữ những câu chuyện và ký ức hào hùng của dân tộc.

Từ Đồi A1 - biểu tượng của ý chí quyết chiến, quyết thắng; Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ ở Mường Phăng, nơi đưa ra những quyết định lịch sử; đến cầu Mường Thanh, Hầm Đờ Cát hay Nghĩa trang liệt sĩ A1... tất cả đã tạo nên một "bảo tàng lịch sử ngoài trời" đặc biệt. Mỗi hiện vật, mỗi dấu tích trên chiến trường xưa như đưa du khách trở về quá khứ hào hùng, để cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, độc lập và sự hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh.

Du khách tham quan các điểm du lịch lịch sử tại Điện Biên.

Dịp hè này, gia đình chị Vũ Thị Hiên (Hà Nội) lựa chọn Điện Biên là điểm đến cho chuyến du lịch của cả nhà. Sau khi di chuyển bằng đường hàng không, gia đình chị dành trọn ba ngày để tham quan các di tích lịch sử nổi tiếng của tỉnh.

Đứng trên Đồi A1, tận mắt nhìn thấy hố bộc phá, chiếc xe tăng và những đoạn giao thông hào, hai người con của chị Hiên không giấu được sự tò mò và háo hức. Tại Hầm Đờ Cát, các em chăm chú lắng nghe câu chuyện về thời khắc quân ta bắt sống tướng De Castries, kết thúc 56 ngày đêm chiến đấu anh dũng.

"Trước đây các con chỉ biết về Chiến thắng Điện Biên Phủ qua sách giáo khoa. Khi được tận mắt chứng kiến những di tích lịch sử, các cháu hiểu hơn sự hy sinh của thế hệ cha ông và trân trọng hơn cuộc sống hòa bình hôm nay. Đây là một chuyến đi rất ý nghĩa đối với gia đình tôi." - chị Hiên chia sẻ.

Không chỉ các gia đình, ngày càng nhiều đoàn học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên lựa chọn Điện Biên làm điểm đến trong các chương trình trải nghiệm, giáo dục truyền thống. Những "địa chỉ đỏ" đang trở thành lớp học lịch sử trực quan, sinh động, giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về quá khứ hào hùng của dân tộc, từ đó bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần tự hào và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 6 tháng đầu năm 2026, Điện Biên đón khoảng 990.000 lượt khách du lịch, tăng 1,2 lần so với cùng kỳ năm trước; tổng doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 1.794 tỷ đồng. Trong đó, các điểm di tích lịch sử đón hơn 162.700 lượt khách tham quan, tiếp tục khẳng định vị thế của du lịch lịch sử; du lịch về nguồn là một trong những sản phẩm chủ lực, tạo nên dấu ấn và sức hấp dẫn riêng của điểm đến Điện Biên.

Để những "địa chỉ đỏ" hút khách

Dù đã có những điểm sáng nhưng du lịch về nguồn tại Điện Biên vẫn phát triển chưa xứng với tiềm năng. Các hoạt động tại nhiều điểm di tích chủ yếu dừng ở việc tham quan và nghe thuyết minh, trong khi nhu cầu của du khách ngày càng hướng đến những trải nghiệm trực quan và tương tác nhiều hơn. Một số điểm di tích cần được tiếp tục đầu tư, chỉnh trang; hạ tầng dịch vụ tại một số khu vực chưa đồng bộ; sản phẩm lưu niệm còn ít và chưa tạo được dấu ấn riêng.

Những năm gần đây, tỉnh Điện Biên đã dành nhiều nguồn lực để bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích lịch sử, nhất là các điểm thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Một điểm nhấn là Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đồi E2. Công trình được đầu tư với tổng kinh phí 35 tỷ đồng, gồm nhiều hạng mục đồng bộ, tạo nên không gian trang nghiêm và hài hòa với cảnh quan xung quanh. Từ khi đi vào hoạt động, Nhà tưởng niệm đã trở thành địa chỉ thu hút đông đảo nhân dân và du khách đến dâng hương, tham quan, tìm hiểu lịch sử, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch lịch sử của Điện Biên.

Các em học sinh tham quan Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đồi E2.

Xác định công tác thuyết minh, hướng dẫn tham quan là cầu nối quan trọng giúp gắn kết du khách với các di tích lịch sử cách mạng, những năm qua, Ban Quản lý Di tích tỉnh luôn chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ hướng dẫn viên, đổi mới nội dung và phương thức truyền tải thông tin để đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng.

Hiện nay, Ban Quản lý Di tích tỉnh có 11 hướng dẫn viên, thuyết minh viên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đón tiếp, hướng dẫn du khách tại các điểm di tích thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Mỗi năm, các thuyết minh viên thực hiện hàng nghìn lượt hướng dẫn, đưa du khách ngược dòng thời gian qua những câu chuyện về chiến dịch Điện Biên Phủ, về tinh thần quả cảm, ý chí quyết chiến, quyết thắng của quân và dân ta. Bằng lối kể chuyện gần gũi, giàu cảm xúc, nhiều thuyết minh viên đã góp phần biến những hiện vật, chứng tích trở thành những "nhân chứng sống", mang đến cho du khách những trải nghiệm sâu sắc và khó quên.

Ông Nguyễn Anh Đạo, Giám đốc Ban Quản lý Di tích tỉnh Điện Biên cho biết: Cùng với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, đơn vị đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng thuyết minh, tăng cường ứng dụng công nghệ số và đổi mới phương thức giới thiệu tại các điểm tham quan. Mục tiêu là để mỗi di tích không chỉ là nơi lưu giữ ký ức lịch sử mà còn trở thành không gian trải nghiệm, giúp du khách dễ dàng tiếp cận, cảm nhận và hiểu sâu hơn về giá trị của Chiến thắng Điện Biên Phủ cũng như truyền thống đấu tranh hào hùng của dân tộc.

Để tiếp tục phát huy giá trị của hệ thống di tích, trong thời gian tới, tỉnh đang triển khai nhiều dự án như: Khoanh vùng bảo vệ, cắm mốc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các điểm di tích; bảo tồn, tôn tạo khu trung tâm Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ và cải tạo cảnh quan tại các điểm di tích Đồi Him Lam, Đồi C1, Đồi C2, Đồi F...

Ông Trần Hải Hà, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên cho biết, việc đầu tư, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử sẽ gắn chặt với phát triển du lịch theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Mục tiêu là vừa gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt của Chiến trường Điện Biên Phủ, vừa đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm ngày càng đa dạng của du khách.

Với những định hướng đó, các "địa chỉ đỏ" của Điện Biên đang từng bước được khai thác hiệu quả hơn, trở thành những điểm đến giàu giá trị lịch sử và trải nghiệm. Khi lịch sử được kể bằng những sản phẩm du lịch sáng tạo và những câu chuyện giàu cảm xúc, Điện Biên sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến đặc biệt trên bản đồ du lịch Việt Nam