Khơi dậy sức sống của những thiết chế văn hóa cơ sở

Từ mô hình điểm Nhà văn hóa – Khu thể thao Kim Quan

Nhà văn hóa – Khu Thể thao thôn Kim Quan, xã Phù Đổng từ lâu đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của người dân trên địa bàn. Không chỉ được đầu tư cơ sở vật chất, nơi đây còn phát huy hiệu quả nhờ cách tổ chức hoạt động bài bản, khoa học, lấy cộng đồng làm trung tâm.

Từ nguồn lực đóng góp của nhân dân, bức tranh bích họa bên ngoài Nhà văn hóa Kim Quan vừa được hoàn thành, tạo cảnh quan đẹp mắt cho không gian công cộng. Ảnh: Nguyễn Thủy

Ông Thái Hà, Bí thư thôn Kim Quan, cho biết, nhà văn hóa được xây dựng từ hơn 10 năm trước. Trước đây, cơ sở vật chất đã cũ, trang thiết bị còn thiếu. Để đáp ứng nhu cầu vui chơi, tập luyện thể dục, thể thao của người dân, thôn đã vận động, huy động nguồn lực xã hội hóa được 350 triệu đồng để xây dựng thêm nhà thi đấu cầu lông. Mới đây, từ nguồn đóng góp của nhân dân, địa phương tiếp tục hoàn thành công trình tường bích họa nhà văn hóa với kinh phí 30 triệu đồng. Cùng với đó, được sự đầu tư của xã, khu thể thao ngoài trời đã hoàn thành, đồng thời có thêm tủ sách phục vụ nhu cầu đọc, học tập của người dân.

Theo ông Thái Hà, sau khi nhà thi đấu hoàn thành, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đã góp ý để Ban Chủ nhiệm hoàn thiện quy chế quản lý, sử dụng; xây dựng lịch hoạt động cụ thể, hướng dẫn các câu lạc bộ, đội, nhóm duy trì sinh hoạt nền nếp.

Hiện nay, tại Nhà văn hóa – Khu Thể thao Kim Quan duy trì hoạt động của 6 câu lạc bộ, như dưỡng sinh, cầu lông, bóng bàn, dân vũ, trống hội…, , thu hút đông đảo người dân tham gia. Đồng thời, nhiều hoạt động của các tổ chức đoàn thể, cộng đồng cư dân địa phương như các buổi hướng dẫn kĩ năng chuyển đổi số, sinh hoạt chi bộ, tuyên truyền, phổ biến pháp luật… đều diễn ra tại đây.

Đáng chú ý, việc người dân trực tiếp đóng góp xây dựng công trình cũng góp phần nâng cao ý thức bảo quản tài sản, giữ gìn vệ sinh môi trường và phát huy tinh thần tự quản, tăng cường sự gắn bó trong cộng đồng.

Nhà thi đấu cầu lông nằm trong khuôn viên Nhà văn hóa - Khu Thể thao Kim Quan. Ảnh: Nguyễn Thủy

Thường xuyên tập luyện tại đây, em Nguyễn Trường Duy, học sinh Trường THPT Yên Viên, thành viên Câu lạc bộ Cầu lông thôn Kim Quan, chia sẻ: “Mỗi tối, em dành 2 tiếng tập luyện. Cứ cuối tuần, các thành viên của câu lạc bộ hẹn nhau thi đấu, giao lưu. Câu lạc bộ cầu lông có đủ mọi lứa tuổi. Việc tập luyện thể thao đã xóa nhòa khoảng cách thế hệ, giúp chúng em có thêm những người bạn cùng chung sở thích”.

Tháo gỡ khó khăn, nhân rộng mô hình hiệu quả

Theo ông Khúc Mạnh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phù Đổng, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn gồm 4 trung tâm văn hóa – thể thao và 31/31 thôn có nhà văn hóa. Một số thiết chế đã được khai thác với nhiều công năng, đáp ứng nhu cầu học tập, rèn luyện và sinh hoạt cộng đồng. Tiêu biểu là Trung tâm Văn hóa Phù Đổng được bố trí không gian thư viện, học tập cộng đồng. Trung tâm Văn hóa Ninh Hiệp có đầy đủ hạng mục phục vụ hoạt động đấu vật, cầu lông, bóng chuyền hơi, phục vụ các phong trào thi đấu quy mô toàn xã. Riêng Nhà văn hóa – Khu Thể thao thôn Kim Quan là mô hình điểm về đổi mới phương thức tổ chức, khai thác và sử dụng thiết chế văn hóa, thể thao.

Theo ông Khúc Mạnh Tuấn, điểm đáng chú ý ở mô hình này là công trình được hình thành từ nhu cầu thực tế, có sự đồng thuận và đóng góp của người dân; các nguồn lực huy động được công khai, minh bạch và tổ chức hoạt động quy củ, bài bản; có sự phân công rõ người, rõ trách nhiệm trong Ban chủ nhiệm; có sự chủ động tham gia giám sát, chung tay giữ gìn, bảo quản của người dân.

Ra mắt mô hình điểm thiết chế văn hóa - Khu thể thao thôn Kim Quan. Ảnh: Nguyễn Thủy

“Tính từ đầu năm đến nay, địa phương đã tổ chức 45 chương trình ca múa nhạc, liên hoan văn nghệ quần chúng và 40 chương trình biểu diễn nghệ thuật. Các phong trào, hoạt động như Hội khỏe người cao tuổi Phù Đổng, Giải chạy Báo Hànộimới cũng thu hút đông đảo người dân tham gia. Thành tích phong trào văn hóa thể thao cơ sở đó của địa phương có được là nhờ các thôn đã phát huy tốt vai trò của những nhà văn hóa”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang cho biết, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác quản lý thiết chế văn hóa tại địa phương được điều chỉnh theo hướng tăng tính chủ động của cấp xã, giảm khâu trung gian, từng bước xác định rõ trách nhiệm quản lý, vận hành. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp trực tiếp tham gia quản lý, khai thác các thiết chế văn hóa, thể thao cấp xã; cùng các thôn xây dựng quy chế quản lý nhà văn hóa - khu thể thao thôn và kiện toàn ban chủ nhiệm.

Không gian Khu thể thao ngoài trời vừa được hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí của người dân. Ảnh: Nguyễn Thủy

Thời gian tới, để phát huy hơn nữa vai trò của các thiết chế văn hóa trong xây dựng nếp sống văn minh, thanh lịch, xã Phù Đổng sẽ rà soát toàn bộ hệ thống trên địa bàn; đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu của nhân dân, tần suất sử dụng, chất lượng hoạt động, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực quản lý và khả năng huy động nguồn lực xã hội hóa. Trên cơ sở đó, địa phương xác định những thiết chế cần đầu tư, sửa chữa hoặc đổi mới phương thức khai thác.

Cùng với việc hoàn thiện cơ sở vật chất, xã chú trọng phát triển các câu lạc bộ và hoạt động văn nghệ quần chúng, duy trì những mô hình phù hợp với nhu cầu của từng nhóm tuổi; quan tâm đến các câu lạc bộ văn nghệ, dân ca, truyền thống, đọc sách, nhiếp ảnh, nghệ thuật dân gian…

Đối với mô hình thí điểm Nhà văn hóa – Khu Thể thao thôn Kim Quan, địa phương sẽ đánh giá toàn diện để xác định những nội dung phát huy hiệu quả, làm cơ sở nghiên cứu nhân rộng.

“Mục tiêu là để người dân thụ hưởng lợi ích lớn nhất từ những thiết chế văn hóa cơ sở”, ông Nguyễn Đình Quang khẳng định.

Câu lạc bộ dưỡng sinh tập luyện. Ảnh: Nguyễn Thủy

Bên cạnh đổi mới phương thức quản lý, việc đầu tư, hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa cũng được địa phương quan tâm. Tại buổi đối thoại với nhân dân mới đây, Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Đào Đức Minh cho biết, địa phương đang rà soát, chỉ đạo các thôn sau sáp nhập xác định địa điểm xây dựng nhà văn hóa phù hợp với quy hoạch. Việc đầu tư sẽ bảo đảm đồng bộ, bao gồm cả địa điểm, cơ sở vật chất và trang thiết bị.

Từ những tín hiệu vui tại Nhà văn hóa - Khu Thể thao thôn Kim Quan đến các không gian sinh hoạt, vui chơi, rèn luyện thể thao ở khu dân cư, thực tiễn tại xã Phù Đổng cho thấy, giá trị của thiết chế văn hóa không chỉ nằm ở cơ sở vật chất được đầu tư, mà còn ở khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân. Khi hoạt động được tổ chức thiết thực, phù hợp với cộng đồng, những công trình ấy sẽ trở thành điểm kết nối, góp phần xây dựng nếp sống văn minh từ cơ sở.