Khơi dậy sức sống di sản qua không gian âm nhạc truyền thống

Chương trình nghệ thuật truyền thống "Âm nhạc và Di sản" tôn vinh những giá trị đặc sắc của nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam.

Khi âm nhạc hòa cùng dòng chảy di sản

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động của Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 với chủ đề "Hà Nội - Dòng chảy di sản", chiều 18/9, Bảo tàng Hà Nội tổ chức chương trình nghệ thuật truyền thống "Âm nhạc và Di sản" nhằm tôn vinh những giá trị đặc sắc của nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam, góp phần lan tỏa tình yêu di sản đến đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Chương trình biểu diễn nghệ thuật với ba loại hình Chèo, Tuồng và Ca trù.

Chương trình gồm hai hoạt động chính: Diễu hành nghệ thuật và chương trình biểu diễn nghệ thuật. "Âm nhạc và Di sản" quy tụ 6 câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tiêu biểu của Hà Nội, đại diện cho ba loại hình nghệ thuật Chèo, Tuồng và Ca trù đang được gìn giữ, thực hành tại các địa phương của Thủ đô, gồm Câu lạc bộ Chèo xã Phúc Thịnh, Câu lạc bộ Tuồng thôn Dương Cốc xã Hưng Đạo, Câu lạc bộ Ca trù thôn Lỗ Khê xã Thư Lâm, Câu lạc bộ Tuồng thôn Đồng Bảng xã Vật Lại, Câu lạc bộ Chèo xã Đông Anh và Câu lạc bộ Tuồng Lương Quy xã Thư Lâm.

Đây đều là những câu lạc bộ có nhiều đóng góp trong việc bảo tồn, truyền dạy và thực hành nghệ thuật truyền thống tại cộng đồng. Không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa lâu đời, các nghệ nhân và nghệ sĩ của các câu lạc bộ còn là những người trực tiếp truyền lửa đam mê cho thế hệ kế cận, góp phần bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể của Thăng Long - Hà Nội trong đời sống đương đại.

Sự kiện diễu hành nghệ thuật quy tụ 6 câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tiêu biểu của Hà Nội.

Không gian chương trình được thiết kế theo hướng mở, kết hợp giữa trình diễn nghệ thuật và trải nghiệm tương tác, giúp công chúng tiếp cận di sản một cách trực quan và sinh động. Mở đầu là màn diễu hành nghệ thuật với sự tham gia của các nghệ nhân, nghệ sĩ trong trang phục truyền thống đặc trưng của Chèo, Tuồng và Ca trù, tạo nên một bức tranh lễ hội rực rỡ ngay giữa không gian Bảo tàng Hà Nội.

Bên cạnh hoạt động biểu diễn, khán giả sẽ có cơ hội trực tiếp tham gia nhiều trải nghiệm hấp dẫn như hóa trang nhân vật sân khấu, mặc trang phục truyền thống, tìm hiểu về đạo cụ, nhạc cụ, kỹ thuật hóa trang và biểu diễn của từng loại hình nghệ thuật với các câu lạc bộ. Đặc biệt, chương trình mở ra không gian giao lưu gần gũi giữa công chúng với các nghệ nhân để cùng lắng nghe những câu chuyện về lịch sử hình thành, đặc trưng nghệ thuật, giá trị văn hóa cũng như hành trình gìn giữ các loại hình sân khấu truyền thống trong đời sống hiện đại.

Trích đoạn chèo cổ "Thị Mầu lên chùa" nổi tiếng nằm trong vở chèo kinh điển "Quan Âm Thị Kính".

Điểm nhấn của đêm diễn là chuỗi trích đoạn kinh điển được dàn dựng công phu, giới thiệu những giá trị nghệ thuật tiêu biểu của sân khấu truyền thống Việt Nam. Khán giả sẽ được thưởng thức các trích đoạn Chèo nổi tiếng như "Quan Âm Thị Kính", "Tấm Cám"; các trích đoạn Tuồng đặc sắc gồm "Ngọn lửa Hồng Sơn", "Trưng Nữ Vương đề cờ", "Ngô Quyền định đô" cùng những làn điệu Ca trù cổ đặc sắc được thể hiện bởi các nghệ nhân giàu kinh nghiệm. Mỗi tiết mục đều mang giá trị nghệ thuật, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết, Hà Nội đang lưu giữ gần 1.800 di sản văn hóa phi vật thể với nhiều loại hình phong phú đa dạng. Việc bảo tồn di sản văn hóa bắt nguồn từ mỗi người dân và cộng đồng dân cư là vô cùng quan trọng.

Chương trình hướng tới xây dựng một không gian văn hóa nơi công chúng được thưởng thức nghệ thuật mà còn trực tiếp khám phá, cảm nhận và kết nối với di sản.

Đến với sân khấu cộng đồng Bảo tàng Hà Nội, nơi các nhóm cộng đồng được trình diễn những làn điệu được truyền dạy, nơi khán giả đến và mang theo sự tôn trọng, nơi người trình diễn kể câu chuyện văn hóa một cách giản dị, mộc mạc… Đây cũng chính là thông điệp lớn nhất mà Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 với chủ đề "Hà Nội - Dòng chảy di sản" muốn truyền tải đến du khách và bạn bè quốc tế: Di sản sản không phải những hiện vật hay giá trị đóng băng trong quá khứ mà là dòng chảy sống động, liên tục vận động, thích nghe và được bồi đắp qua từng thế hệ.

Thông qua việc kết hợp giữa biểu diễn, trải nghiệm và tương tác, chương trình hướng tới xây dựng một không gian văn hóa nơi công chúng được thưởng thức nghệ thuật mà còn trực tiếp khám phá, cảm nhận và kết nối với di sản. Đây cũng là cách tiếp cận mới nhằm đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với đời sống đương đại, tạo điều kiện để thế hệ trẻ hiểu, yêu và chủ động tham gia gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc.

Cách tiếp cận mới đã đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng đương đại.

Đưa di sản đến gần hơn với công chúng

Bên cạnh sự kiện "Âm nhạc và Di sản", chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026 tiếp tục được tổ chức đến 20/9.

Tối 19/9, tại sân khấu chính Bảo tàng Hà Nội, chương trình nghệ thuật đương đại "Kết nối di sản – Kiến tạo tương lai" sẽ được tổ chức. Sự kiện kết nối các thế hệ nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo trẻ thông qua hành trình âm nhạc kể câu chuyện phát triển của Hà Nội từ truyền thống đến hiện đại.

6 câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống tiêu biểu của Hà Nội cùng quy tụ về chương trình "Âm nhạc và Di sản".

Các tiết mục được trình diễn luân phiên trên sân khấu mở, tạo nên không gian giao lưu sôi động, đa sắc màu, phản ánh sức sáng tạo, tinh thần hội nhập và góc nhìn của thế hệ trẻ đối với di sản văn hóa Thăng Long – Hà Nội. Điểm nhấn của đêm Gala là chương trình nghệ thuật "Kết nối di sản – Kiến tạo tương lai" được dàn dựng theo dòng chảy lịch sử của âm nhạc Hà Nội qua năm chương nghệ thuật liên hoàn.

Tối 20/9, trưng bày, tọa đàm và chương trình nghệ thuật "Mạch nguồn di sản" sẽ diễn ra tại không gian trưng bày "Chiến tranh và Hòa bình" và khu sân vườn Bảo tàng Hà Nội. Chương trình mở đầu bằng hoạt động tham quan triển lãm tranh "Bông bầu, bông bí" của họa sĩ Thu Trần cùng tọa đàm về chủ đề kết nối di sản, ký ức chiến tranh và giá trị gia đình. Tiếp đó là chương trình nghệ thuật đặc biệt "Một cõi quê hương" với sự tham gia của nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn, nghệ sĩ guitar Lê Hùng Phong cùng các ca sĩ Tây Phong và Quỳnh Phạm.

Mỗi tiết mục đều mang giá trị nghệ thuật, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Diễn ra đến hết 30/9, trưng bày "Hướng về thành phố xa xưa: Hai thập niên tân nhạc Hà Nội (1934–1954)” giới thiệu 102 tư liệu, hiện vật quý giá lần đầu được tuyển chọn và giới thiệu tới công chúng, bao gồm các bản nhạc gốc, tờ nhạc, đĩa hát, hình ảnh tư liệu về các nhạc sĩ, ca sĩ cùng những dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của nền tân nhạc Hà Nội trong giai đoạn 1934–1954. Thông qua hệ thống tư liệu phong phú, triển lãm tái hiện một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử văn hóa Thủ đô – thời kỳ Hà Nội trở thành một trong những trung tâm quan trọng của đời sống âm nhạc hiện đại Việt Nam.

Chương tình tạo nên không gian giao lưu sôi động, đa sắc màu.

Thông qua chuỗi hoạt động tại Festival Thăng Long - Hà Nội 2026, Bảo tàng Hà Nội mong muốn tạo nên một không gian văn hóa mở, nơi di sản không chỉ được trưng bày mà còn được thực hành, đối thoại và sáng tạo cùng cộng đồng.

Một không gian văn hóa mở đã được tạo ra, nơi di sản không chỉ được trưng bày mà còn được thực hành, đối thoại và sáng tạo cùng cộng đồng.