Khơi dậy tinh thần cống hiến cho quê hương

Hiến kế từ thực tiễn phát triển

Là vùng đất có truyền thống khoa bảng, Bắc Ninh - Kinh Bắc từ lâu đã đề cao việc học và trọng dụng hiền tài. Truyền thống ấy tiếp tục được bồi đắp trong thời kỳ mới. Bắc Ninh hiện có hơn 122 nghìn trí thức đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội; gần 1.000 giáo sư, phó giáo sư, chuyên gia, nhà quản lý cao cấp là những người con quê hương đang làm việc tại các cơ quan Trung ương, trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức lớn trong cả nước. Đây chính là nguồn lực lớn tham gia vào việc hoạch định chính sách, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Các trí thức trao đổi bên lề Lễ tôn vinh trí thức Bắc Ninh tiêu biểu lần thứ Nhất.

Nhiều công trình, giải pháp của đội ngũ trí thức đã góp phần mở ra công nghệ mới, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng, bảo vệ môi trường, giải quyết những bài toán đặt ra từ đời sống, sản xuất. Các ý kiến tư vấn, phản biện được cơ quan chủ trì soạn thảo của Bắc Ninh nghiêm túc tiếp thu, góp phần nâng cao tính khoa học, khả thi của các quyết sách, cơ chế phát triển địa phương. Trong đó có những nội dung quan trọng như Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I…

Bắc Ninh có hơn 122 nghìn trí thức đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Hiện có gần 1.000 giáo sư, phó giáo sư, chuyên gia, nhà quản lý cao cấp là những người con quê hương Bắc Ninh đang làm việc tại các cơ quan Trung ương, trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức lớn trong cả nước.

Là một trong những trí thức gắn bó với quê hương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Công Giang, chuyên gia cao cấp của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chia sẻ: “Mỗi lần trở về, tôi rất vui mừng khi nhìn thấy quê hương phát triển, đặc biệt sau sáp nhập, tỉnh Bắc Ninh đã phát huy nguồn lực, bứt phá để trở thành thành phố. Chúng tôi kỳ vọng thành phố sẽ phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, môi trường và chất lượng sống của người dân”. Từ góc độ chuyên môn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Công Giang cùng các cộng sự đề nghị ứng dụng công nghệ viễn thám và trí tuệ nhân tạo để quản lý quy hoạch đô thị; sử dụng công nghệ GIS, BIM để xây dựng bản đồ địa chất công trình, thủy văn 3D và số hóa dữ liệu địa chất, phục vụ quy hoạch không gian ngầm đô thị Bắc Ninh trong tương lai.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Đông, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ nhận định: “Trong hơn một thập niên qua, Bắc Ninh đã nổi lên như một trong những địa phương có tốc độ công nghiệp hóa và hội nhập kinh tế quốc tế nhanh nhất cả nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, Bắc Ninh cần chuyển trọng tâm tăng trưởng sang nâng cao năng lực nội sinh, năng lực công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực”.

Tại Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ, nhà trường đang nỗ lực đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tập trung vào các ngành thuộc nhóm công nghiệp mũi nhọn như: Công nghệ kỹ thuật cơ khí, chế tạo khuôn mẫu, điện công nghiệp, điện tử công nghiệp, bán dẫn, công nghệ kỹ thuật và điều khiển tự động hóa (robot công nghiệp), thương mại điện tử và logistics. Với việc chú trọng về đào tạo gắn với thực hành, khoảng 95% sinh viên của trường sau khi tốt nghiệp có việc làm, đáp ứng yêu cầu về nhân lực chất lượng cho nhiều doanh nghiệp sản xuất.

Trao cơ hội cho đội ngũ trí thức

Thời gian qua, Bắc Ninh luôn chú trọng tôn vinh trí thức tiêu biểu của địa phương; động viên, khích lệ tinh thần dấn thân, cống hiến của những người làm khoa học. Với vai trò là ngôi nhà chung của đội ngũ trí thức, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Bắc Ninh đã và đang phối hợp với Hội các nhà khoa học Bắc Ninh tại Hà Nội đẩy mạnh hoạt động của Câu lạc bộ Trí thức; tổ chức diễn đàn “Trí thức Bắc Ninh hiến kế xây dựng quê hương”... Hiện nay, Liên hiệp Hội đang tập trung tạo dựng cơ sở dữ liệu trí thức, ngân hàng chuyên gia để có thể nhanh chóng tìm kiếm được nhà khoa học phù hợp khi có những dự án cần tham vấn, phản biện.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Đông (đứng trước) tích cực kết nối doanh nghiệp trong đào tạo sinh viên tại Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ.

Theo ông Ngô Chí Vinh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Bắc Ninh, để huy động được nguồn lực trí thức, Bắc Ninh cần thay đổi cách tiếp cận với đội ngũ trí thức từ “quản lý” sang “tương tác”, từ “kêu gọi” sang “đồng hành”, từ “ghi nhận” sang “tiếp thu”. Đồng thời chủ động công bố những bài toán lớn về quy hoạch, hạ tầng, môi trường, chuyển đổi số, công nghiệp, đô thị, nguồn nhân lực… để các chuyên gia, nhà khoa học nghiên cứu, đề xuất giải pháp. Quá trình tiếp nhận ý kiến cần có phản hồi cụ thể và cơ chế đánh giá khả năng triển khai. Bên cạnh cơ chế trọng dụng, cần triển khai cơ chế đặt hàng, tạo điều kiện về môi trường nghiên cứu, thử nghiệm khoa học kỹ thuật. Đối với trí thức trẻ, việc có không gian sáng tạo và cơ hội được tham gia giải quyết những bài toán thực tế của quê hương cũng là yếu tố quan trọng để thu hút họ trở về.

Từng được vinh danh Trí thức Việt Nam tiêu biểu năm 2024, Thạc sĩ, Bác sĩ Chuyên khoa II Đoàn Tiến Dương, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ tỉnh, Trưởng Khoa Ngoại Thận - Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 cho biết: “Khoa học công nghệ đang thực sự là động lực phát triển, chúng tôi luôn mong muốn được tạo môi trường nghiên cứu sáng tạo và ứng dụng vào thực tiễn. Từ kinh nghiệm là chủ nhiệm 9 đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, nhiều năm tham gia các hoạt động sáng tạo khoa học kỹ thuật, tôi kỳ vọng chính quyền sẽ tiếp tục tạo điều kiện để chúng tôi triển khai các kỹ thuật cao trong y tế, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh cho người dân ngay tại địa phương”.

Bước vào giai đoạn phát triển mới với vị thế của thành phố, nguồn lực trí thức càng cần được kết nối, trọng dụng và trao cơ hội để tham gia sâu hơn vào việc giải những bài toán lớn của địa phương. Phát huy tốt nguồn lực ấy không chỉ là sự ghi nhận đối với những người con quê hương mà còn là cách Bắc Ninh chuyển hóa sức mạnh, tạo nền tảng xây dựng một đô thị hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững.