Khởi động bình chọn Doanh nghiệp niêm yết 2026

Ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch HOSE phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Bnews phát

Cuộc bình chọn Doanh nghiệp niêm yết 2026 (Vietnam Listed Company Awards – VLCA 2026) chính thức được khởi động sáng 10/4, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi, kéo theo yêu cầu ngày càng cao về minh bạch thông tin và chuẩn hóa quản trị doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo khởi động, ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) nhấn mạnh, VLCA 2026 diễn ra trong một thời điểm đặc biệt, khi tổ chức xếp hạng quốc tế FTSE Russell vừa đưa ra đánh giá, Việt Nam đang đi đúng lộ trình để được nâng hạng vào tháng 9/2026. Triển vọng này được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn ngoại quy mô lớn; đồng thời là bước tiến để Việt Nam tham gia sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu.

“Trong bối cảnh đó, minh bạch thông tin và chất lượng quản trị không còn là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết. Các doanh nghiệp niêm yết không chỉ là chủ thể kinh doanh, mà còn là “đại sứ” đại diện cho hình ảnh và sức khỏe của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế”, ông Hồng cho biết.

Theo Ban tổ chức, chất lượng các báo cáo của doanh nghiệp niêm yết thời gian qua đã có sự cải thiện rõ rệt, đặc biệt ở ba hạng mục cốt lõi gồm báo cáo thường niên, quản trị công ty và báo cáo phát triển bền vững; trong đó, báo cáo phát triển bền vững nổi lên như một xu thế quan trọng, phản ánh yêu cầu ngày càng cao của nhà đầu tư đối với thông tin phi tài chính và yếu tố ESG.

Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực mà nhiều doanh nghiệp còn gặp không ít khó khăn trong quá trình triển khai. Các thách thức chủ yếu bao gồm việc xác định các chỉ tiêu trọng yếu, thu thập và xử lý dữ liệu, chuẩn hóa phương pháp trình bày cũng như đảm bảo sự gắn kết giữa nội dung báo cáo với chiến lược phát triển dài hạn.

Số liệu từ mùa giải VLCA 2025 cho thấy có 38 báo cáo phát triển bền vững riêng biệt được công bố, tăng 15% so với năm 2024. Điều này cho thấy mức độ quan tâm ngày càng gia tăng của doanh nghiệp đối với lĩnh vực này, đồng thời phản ánh sự cải thiện về nhận thức và thực hành ESG.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Bnews phát

Ông Nguyễn Viết Thịnh, Tổng Giám đốc Công ty tư vấn quản trị CGS Việt Nam, đại diện Hội đồng bình chọn hạng mục phát triển bền vững cho biết, hạng mục này được đưa vào từ năm 2013 và đã có sự phát triển mạnh mẽ qua từng năm, không chỉ về số lượng mà cả chất lượng báo cáo. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc lập báo cáo mà hướng tới thúc đẩy phát triển bền vững thực chất trong doanh nghiệp.

Theo ông Thịnh, các báo cáo phát triển bền vững hiện nay đang dần tiệm cận các chuẩn mực quốc tế như IFRS S1 và S2, với bốn trụ cột chính gồm quản trị, chiến lược, quản trị rủi ro và các chỉ số, mục tiêu; trong đó, yếu tố chiến lược tập trung vào cách doanh nghiệp nhận diện và ứng phó với các rủi ro, cơ hội liên quan đến phát triển bền vững, còn hệ thống chỉ số, mục tiêu giúp đo lường hiệu quả thực thi và mức độ hoàn thành các cam kết.

Dù vậy, chất lượng báo cáo vẫn còn chưa đồng đều. Một số doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ các chuẩn công bố như GRI, ISSB hoặc tương đương; thiếu lượng hóa các chỉ tiêu hoạt động; mức độ đảm bảo độc lập còn hạn chế. Ngoài ra, vẫn tồn tại tình trạng thiếu liên kết và logic trong công bố thông tin, khi chiến lược, mục tiêu và hành động chưa được thể hiện nhất quán, thậm chí chưa phù hợp với đánh giá trọng yếu.

Ở các hạng mục khác, VLCA 2025 ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Có 122 doanh nghiệp tham gia bình chọn báo cáo thường niên, tăng 27% so với năm trước, cho thấy mức độ quan tâm và cam kết cải thiện công bố thông tin ngày càng cao. Trong lĩnh vực quản trị công ty, bộ tiêu chí đánh giá đã được cập nhật theo hướng khuyến khích áp dụng các thông lệ mới nhất, bao gồm Bộ nguyên tắc quản trị công ty của OECD ban hành tháng 10/2023.

Đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp công bố thông tin bằng tiếng Anh đã tăng mạnh từ 49% trong năm 2024 lên 81% trong năm 2025, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Hạng mục báo cáo phát triển bền vững cũng được nâng cấp theo hướng chuyên sâu hơn, với việc phân nhóm giữa doanh nghiệp tài chính và phi tài chính nhằm phản ánh đúng đặc thù từng lĩnh vực.

Bước sang mùa giải thứ 19, VLCA 2026 sẽ tiếp tục tập trung vào ba hạng mục chính: báo cáo thường niên, quản trị công ty và báo cáo phát triển bền vững. Ban tổ chức cho biết cuộc bình chọn năm nay sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, nâng cao chất lượng công bố thông tin và sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường mới nổi.

Trong đó, nâng cao chất lượng báo cáo phát triển bền vững được xác định là trọng tâm, không chỉ nhằm đáp ứng tiêu chí bình chọn mà còn giúp doanh nghiệp hoàn thiện năng lực quản trị ESG, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

VLCA là sự mở rộng từ Cuộc bình chọn Báo cáo thường niên, do HOSE, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Quỹ Dragon Capital và Báo Tài chính – Đầu tư phối hợp tổ chức, với sự đồng hành của các tổ chức chuyên môn như Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA), Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD), Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và các công ty kiểm toán hàng đầu là PwC, Deloitte, KPMG, EY...