Khơi dòng sinh kế, dựng nền tảng giảm nghèo bền vững

Chính quyền cùng người dân tìm hướng đi, phát triển kinh tế.

Từ cá Bỗng đến cây trồng mới

UBND xã Minh Tân thông tin, tại thôn Tân Sơn, có mô hình “Tổ hội nghề nghiệp sản xuất, chăn nuôi thủy sản” của Hội Nông dân xã. Mô hình hiện có 8 hội viên, cùng tham gia sản xuất, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong quá trình chăn nuôi thủy sản.

Qua việc kiểm tra thực tế, Ông Nguyễn Bá Thắng, Trưởng Ban Xây dựng Đảng xã cho rằng, các hộ dân đã chủ động ứng dụng kỹ thuật nuôi gối vụ, đồng thời kết hợp đa dạng các loại cá để nâng cao hiệu quả sử dụng diện tích mặt nước.

Trong đó, sản xuất giống cá Bỗng, loài cá đặc sản có giá trị kinh tế cao, được xác định là hướng đi mũi nhọn. Bên cạnh đó, các hộ kết hợp nuôi cá Trắm, cá Chép và cá Mỵ để tạo nguồn sản phẩm đa dạng.

Đưa người dân đi học hỏi các mô hình kinh tế của tỉnh bạn.

Từ cách làm riêng lẻ, việc hình thành tổ hội nghề nghiệp tạo thêm không gian để các hộ cùng trao đổi kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong sản xuất. Đây cũng là tiền đề để từng bước hình thành liên kết sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm thủy sản địa phương.

Qua thực tế, Ban Xây dựng Đảng xã yêu cầu các thành viên tiếp tục tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật nuôi trồng an toàn, chú trọng bảo vệ môi trường sinh thái và nguồn nước.

Đặc biệt, các hộ cần chủ động tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ, nhất là sản phẩm cá Bỗng giống và cá Bỗng thương phẩm. Khi sản phẩm có đầu ra ổn định, hiệu quả của mô hình mới có thể được duy trì lâu dài.

Cùng với củng cố 8 hộ thành viên, địa phương định hướng nghiên cứu nhân rộng mô hình ra các hộ khác trong thôn, qua đó tạo thêm sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Không chỉ tìm cách nâng giá trị trên mặt nước, Minh Tân còn chủ động tìm kiếm những hướng đi mới trên đất sản xuất.

UBND xã Minh Tân cũng đã tổ chức đoàn công tác học tập kinh nghiệm mô hình trồng cây Tầm gửi Gạo tại xã Hiền Quan, tỉnh Phú Thọ. Ông Thượng Duy Phó Chủ tịch UBND xã Minh Tân làm Trưởng đoàn, cùng lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ công, lãnh đạo các thôn và các hộ dân.

Tại Hiền Quan, đoàn trực tiếp tham quan, khảo sát mô hình tại Hợp tác xã Dịch vụ Thủy lợi Hiền Quan và hộ gia đình ông Nguyễn Văn Thống, hộ tiêu biểu với diện tích trồng khoảng 1.800m², cho thu nhập khoảng 500 - 700 triệu đồng/năm.

Các thành viên đoàn được chia sẻ kinh nghiệm về kỹ thuật trồng, chăm sóc, nguồn giống, thu hoạch, chế biến và thị trường tiêu thụ.

Hiệu quả kinh tế từ mô hình là thông tin được Minh Tân đặc biệt quan tâm trong quá trình nghiên cứu chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Qua khảo sát thực tế, địa phương nhận thấy cây Tầm gửi Gạo có tiềm năng phát triển, có thể góp phần tăng thu nhập, tạo sinh kế và hỗ trợ mục tiêu giảm nghèo.

Thời gian tới, Minh Tân tiếp tục nghiên cứu cơ chế hỗ trợ, tuyên truyền, vận động Nhân dân từng bước chuyển đổi những diện tích cây trồng hiệu quả thấp sang phát triển cây Tầm gửi Gạo khi đủ điều kiện.

Việc đi học tập kinh nghiệm trước khi triển khai cho thấy địa phương hướng tới cách làm thận trọng, không chạy theo phong trào. Một cây trồng mới muốn trở thành sinh kế bền vững cần được đánh giá đồng bộ từ điều kiện đất đai, kỹ thuật, nguồn giống đến khả năng chế biến và thị trường tiêu thụ.

Dân vận từ từng gia đình

Nếu Tân Sơn tập trung vào phát triển kinh tế thì tại thôn Bản Hình, mô hình “5 không, 3 sạch, 3 an” của Hội Liên hiệp Phụ nữ xã lại hướng tới xây dựng môi trường sống và cộng đồng an toàn, văn minh.

Mô hình nuôi cá của người dân địa phương.

Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Minh Tân hướng tới kiện toàn thành viên mô hình theo hướng quy mô nhỏ, khoảng 10 - 20 hộ gia đình. Việc thu gọn quy mô nhằm giúp mô hình hoạt động thực chất, dễ theo dõi, đánh giá và hỗ trợ từng hộ.

Mỗi gia đình tham gia được yêu cầu gắn biển mô hình “5 không, 3 sạch, 3 an”. Từ một tấm biển nhỏ trước mỗi ngôi nhà, mục tiêu lớn hơn là tạo ý thức tự giác của từng hộ trong thực hiện các tiêu chí, giữ gìn vệ sinh, cảnh quan và xây dựng môi trường sống an toàn.

Điều quan trọng là mô hình không chỉ được đánh giá bằng số lượng hộ tham gia mà bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống. Khi từng gia đình chủ động thực hiện, những thói quen tốt sẽ dần hình thành và lan tỏa trong cộng đồng.

Ba mô hình với ba cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng hướng đến một mục tiêu là phát huy vai trò chủ thể của người dân trong phát triển kinh tế và xây dựng đời sống.

Từ nuôi cá Bỗng, người dân được khuyến khích liên kết để nâng giá trị sản phẩm. Từ việc tìm hiểu cây Tầm gửi Gạo, địa phương chủ động mở thêm hướng chuyển đổi cây trồng. Còn từ “5 không, 3 sạch, 3 an”, ý thức và trách nhiệm của mỗi gia đình được đặt ở vị trí trung tâm.

Đây cũng là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong công tác giảm nghèo. Bởi giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ trước mắt, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để người dân có sinh kế phù hợp, biết tổ chức sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và chủ động vươn lên.

Từ từng mô hình nhỏ ở mỗi thôn, Minh Tân đang tìm cách tạo thành những “hạt nhân” phát triển. Khi mô hình hiệu quả được chứng minh bằng thực tế, người dân có thể học hỏi và nhân rộng; khi các hộ biết liên kết, sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận thị trường; khi mỗi gia đình cùng chung tay xây dựng môi trường sống, diện mạo nông thôn cũng từng bước thay đổi.