Khơi thông dòng vốn xanh từ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

SATRA ký kết hợp tác chiến lược với Tập đoàn Becamex (ẢNH: SATRA)

Nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ

TPHCM xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo (ĐMST) là động lực tăng trưởng mới, đồng thời mở rộng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, startup, viện nghiên cứu và trường đại học.

Theo ông Lê Văn Thăng, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM, thành phố khuyến khích doanh nghiệp sử dụng quỹ khoa học và công nghệ để đầu tư nghiên cứu, cải tiến công nghệ và ĐMST. Với doanh nghiệp công nghệ cao và startup, TPHCM triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ khởi nghiệp, chuyển đổi số, trong đó có chính sách hỗ trợ không hoàn lại cho các dự án ĐMST. Theo ông Thăng, định hướng của thành phố là Nhà nước tạo cơ chế, chính sách; doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm đưa công nghệ ra thị trường; còn viện, trường đại học là nơi tạo ra tri thức và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp.

Các chính sách này được triển khai trong bối cảnh dòng vốn đầu tư vào TPHCM tăng mạnh. Theo Chi cục Thống kê TPHCM, đến ngày 24-7, tổng vốn FDI vào thành phố đạt hơn 9,8 tỷ USD, tăng 144,5% so với cùng kỳ. Khu vực doanh nghiệp trong nước cũng phát triển tích cực với hơn 34.000 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 22,8%), tổng vốn đăng ký gần 226.000 tỷ đồng, tăng 38,6%.

Theo ông Huỳnh Văn Tùng, Trưởng Văn phòng Bộ KH-CN tại miền Nam, sức hấp dẫn của TPHCM không chỉ đến từ quy mô thị trường mà từ chất lượng hệ sinh thái ĐMST. Các dự án về trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, hạ tầng số cùng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao đang giúp thành phố chuyển từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang chiều sâu, hướng đến các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Nâng năng lực hấp thụ công nghệ

Các chuyên gia cho rằng, dòng vốn xanh và vốn công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đủ năng lực tiếp nhận và chuyển hóa thành năng suất.

Ông Lâm Quốc Thanh, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn TNHH MTV (SATRA), cho biết, để tiếp cận các dòng vốn mới, doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch, nâng chuẩn quản trị, đo lường hiệu quả hoạt động và đáp ứng các tiêu chí ESG (môi trường - xã hội - quản trị). SATRA có lợi thế là sở hữu hệ sinh thái khép kín từ sản xuất, chế biến thực phẩm đến logistics, phân phối và bán lẻ. Tuy nhiên, thách thức hiện nay là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đồng bộ trên toàn hệ thống. Theo ông Thanh, mỗi lĩnh vực có đặc thù riêng nên không thể áp dụng một giải pháp công nghệ cho tất cả. Doanh nghiệp cần đội ngũ khoa học công nghệ và chuyển đổi số nghiên cứu từng lĩnh vực, triển khai thí điểm ở quy mô phù hợp để giảm rủi ro và nâng hiệu quả đầu tư.

Để đẩy nhanh quá trình này, SATRA vừa ký kết hợp tác chiến lược với Becamex nhằm tận dụng hệ sinh thái khoa học công nghệ phục vụ chuyển đổi số và ĐMST. Theo ông Đặng Tấn Đức, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển Tập đoàn Becamex, khoảng cách lớn nhất hiện nay là nhiều đề tài nghiên cứu chưa xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Vì vậy, bài toán sản xuất phải trở thành đề bài của các nhà khoa học, công nghệ được nghiên cứu phải giải quyết đúng những vấn đề của doanh nghiệp.

Để thu hẹp khoảng cách này, Becamex phát triển các nền tảng dùng chung như Model Factory (nhà máy kiểu mẫu), cho phép doanh nghiệp kiểm chứng công nghệ, thử nghiệm quy trình và sản xuất thử trước khi đầu tư. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp giảm chi phí thử nghiệm, hạn chế rủi ro và nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ mới.