Khơi thông 'đường vốn' cho tăng trưởng

Một góc khu Trung tâm mục vụ Đà Lạt. Ảnh: Nguyễn Nghĩa

Không chỉ là những con số

Có những công trình đã đủ vốn nhưng vẫn chưa thể khởi công. Có những tuyến đường được người dân mong chờ nhiều năm vẫn nằm trên bản vẽ. Không ít dự án phải điều chỉnh tiến độ chỉ vì chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng hay vướng mắc thủ tục đất đai.

Đó không chỉ là câu chuyện của từng dự án riêng lẻ mà đã trở thành “điểm nghẽn” của tăng trưởng. Bởi vậy, tại kỳ họp chuyên đề vừa qua, khi xem xét thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cùng nhiều nghị quyết liên quan đến điều chỉnh, bổ sung danh mục dự án, kéo dài thời gian bố trí vốn, HĐND tỉnh Lâm Đồng đã không chỉ bàn chuyện phân bổ nguồn lực, mà còn đặt ra yêu cầu phải đồng thời tháo gỡ những rào cản đang cản bước các dự án đầu tư.

Đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ tại công trường Cảng hàng không quốc tế Liên Khương. Ảnh: Nguyễn Nghĩa

125.000 tỷ đồng là tổng nguồn lực đầu tư công trung hạn của tỉnh trong giai đoạn 2026 - 2030. Đây là quy mô vốn lớn nhất từ trước đến nay, thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc tạo nền tảng hạ tầng cho chặng đường phát triển mới sau hợp nhất.

Lâm Đồng đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, đầu tư công tiếp tục được xác định là “đầu kéo” để dẫn dắt đầu tư xã hội, mở rộng không gian phát triển và tạo sức lan tỏa cho khu vực kinh tế tư nhân. Theo nghị quyết được thông qua, nguồn vốn sẽ ưu tiên cho các công trình trọng điểm, các dự án có tính kết nối liên vùng, hạ tầng giao thông, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa, thủy lợi, ứng phó biến đổi khí hậu và hạ tầng phục vụ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây đều là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân cũng như năng lực cạnh tranh của địa phương trong nhiều năm tới.

Những con đường tới Xuân Trường - Đà Lạt được thảm nhựa, nâng cấp giúp thuận lợi cho người dân, tạo đà phát triển địa phương. Ảnh: Nguyệt Thu

Đặc biệt, hơn 34.000 tỷ đồng được bố trí cho các dự án khởi công mới, cùng hàng chục ngàn tỷ đồng dành cho các công trình chuyển tiếp, cho thấy quyết tâm không để nguồn lực bị chia nhỏ, đầu tư dàn trải như những giai đoạn trước.

Chọn đúng để tạo dư địa phát triển

Thực tế cho thấy, nhiều dự án hiện nay không thiếu nguồn vốn nhưng vẫn chậm tiến độ vì những vướng mắc kéo dài trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc hoàn thiện các thủ tục pháp lý.

Không ít địa phương đã chứng kiến cảnh máy móc nằm chờ, nhà thầu chờ mặt bằng, trong khi người dân cũng mong sớm có tuyến đường mới, trường học mới hay bệnh viện mới để phục vụ đời sống.

Mỗi tháng chậm tiến độ không chỉ làm tăng chi phí đầu tư mà còn kéo theo nhiều cơ hội phát triển bị bỏ lỡ. Đó là lý do việc HĐND tỉnh đồng hành với UBND tỉnh trong điều chỉnh danh mục dự án, kéo dài thời gian bố trí vốn đối với một số công trình thực sự là giải pháp cần thiết, vừa bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, vừa tránh tình trạng phải cắt giảm vốn khi nguyên nhân chậm tiến độ xuất phát từ những khó khăn khách quan.

Tuy nhiên, kéo dài thời gian bố trí vốn không phải là mục tiêu cuối cùng. Điều quan trọng hơn là phải xử lý tận gốc những điểm nghẽn về đất đai và giải phóng mặt bằng để các dự án có thể tăng tốc thi công.

Ông Trần Hùng Sơn - Chủ tịch UBND phường Xuân Trường - Đà Lạt cho rằng, ở cơ sở, điều người dân quan tâm nhất không phải là quy mô vốn đầu tư bao nhiêu, mà là khi nào công trình được triển khai và mang lại lợi ích thiết thực cho đời sống. Thực tế cho thấy, nhiều dự án hạ tầng có ý nghĩa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vẫn mất nhiều thời gian cho các thủ tục về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng. Vì vậy, cùng với việc bố trí đủ nguồn vốn, cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương để tháo gỡ kịp thời những khó khăn phát sinh, bảo đảm dự án được triển khai đúng tiến độ, tạo sự đồng thuận của người dân.

Việc thi công cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, đoạn qua xã Đạ Huoai đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: Lê Phước

Việc dành hơn 1.000 tỷ đồng cho nhiệm vụ đo đạc bản đồ, địa chính và quản lý đất đai trong kế hoạch trung hạn vì thế không đơn thuần là khoản chi quản lý nhà nước. Đây chính là bước chuẩn bị căn cơ nhằm xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai đồng bộ, minh bạch, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và hạn chế những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai các dự án đầu tư.

Phát biểu tại kỳ họp chuyên đề, đồng chí Lưu Văn Trung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh, phân bổ nguồn lực đầu tư của tỉnh trong cả giai đoạn 2026 - 2030 phải bảo đảm chặt chẽ, tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc, tiêu chí, thứ tự ưu tiên và phù hợp với định hướng phát triển không gian mới của tỉnh sau hợp nhất. Nguồn lực cần tập trung cho những công trình trọng điểm, cấp bách, có khả năng hoàn thành và sớm phát huy hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, phân tán nguồn vốn hoặc kéo dài dự án gây lãng phí ngân sách.

Thông điệp này cho thấy tư duy điều hành đã có sự chuyển biến rõ nét. Không còn là tư duy “chia đều nguồn lực” mà là lựa chọn những dự án thực sự tạo động lực, có sức lan tỏa, mở đường cho phát triển.

Đó cũng là yêu cầu tất yếu khi tỉnh đang đứng trước mục tiêu tăng trưởng cao, trong khi nguồn lực vẫn có giới hạn. Mỗi quyết định đầu tư hôm nay sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của địa phương trong nhiều năm tới.

Đầu tư công vì thế không chỉ dừng lại ở việc xây dựng thêm những con đường hay cây cầu mới. Quan trọng hơn, đó là tạo dựng môi trường thuận lợi để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, người dân được thụ hưởng hạ tầng hiện đại và các vùng trong tỉnh được kết nối hiệu quả hơn.

Khi những nút thắt về đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư từng bước được tháo gỡ, dòng vốn sẽ được khơi thông, các dự án sẽ về đích đúng tiến độ và những công trình mới sẽ sớm hiện hữu trong đời sống.

Đó cũng chính là cách để đầu tư công phát huy đúng vai trò, khơi mở các nguồn lực xã hội, tạo động lực tăng trưởng mới và hiện thực hóa khát vọng đưa Lâm Đồng trở thành một cực tăng trưởng năng động của khu vực vào năm 2030.