Khơi thông hệ sinh thái để doanh nghiệp tư nhân khởi nghiệp bứt phá trong kỷ nguyên số

Lãnh đạo Chính phủ tham dự và chúc mừng Đại hội Hội doanh nhân trẻ Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025-2030 - Ảnh: VGP

Ông Đặng Hồng Anh, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ về định hướng chuyển từ "vận động phong trào" sang xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp thực chất dựa trên nền tảng số nhằm góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển mới.

Bổ trợ và lấp đầy những khoảng thiếu hụt của startup Việt

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, ông nhìn nhận định hướng này như thế nào và Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đang phát huy vai trò ra sao trong quá trình này?

Ông Đặng Hồng Anh: Tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV cho thấy rất rõ sự chuyển dịch trong tư duy phát triển: từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn và lao động sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong bối cảnh đó, khởi nghiệp không chỉ được nhìn nhận như một phong trào xã hội, mà ngày càng trở thành một bộ phận quan trọng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, gắn trực tiếp với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng đội ngũ doanh nhân trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, trên thực tế, hệ sinh thái khởi nghiệp ở nước ta vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Sự liên kết giữa hoạt động nghiên cứu khoa học và nhu cầu của thị trường còn hạn chế; cơ chế khuyến khích và chấp nhận rủi ro cho đổi mới sáng tạo cần tiếp tục được hoàn thiện. Bên cạnh đó, các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp còn phân tán, thiếu liên thông dữ liệu và chưa gắn chặt với nhu cầu của thị trường.

Từ thực tiễn đó, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam xác định vai trò của mình không chỉ dừng lại ở việc cổ vũ tinh thần khởi nghiệp, mà cần tham gia tháo gỡ những điểm nghẽn bằng các giải pháp cụ thể. Một trong những định hướng trọng tâm là hỗ trợ xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp dựa trên nền tảng số, có dữ liệu và kết nối trực tiếp với thị trường.

Hiện nay, Hội đã xây dựng và triển khai vận hành một nền tảng xúc tiến thương mại, trong đó có module dành riêng cho cộng đồng khởi nghiệp. Nền tảng này hướng tới việc kết nối các dự án khởi nghiệp với quỹ đầu tư, chuyên gia và mạng lưới doanh nghiệp trong hệ thống Hội.

Mỗi dự án khởi nghiệp sẽ được tiếp cận những hình thức hỗ trợ phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Cách tiếp cận này giúp chuyển hoạt động từ "vận động phong trào" sang "kết nối theo nhu cầu", đồng thời tạo điều kiện để việc đánh giá chính sách dựa trên dữ liệu thực tiễn thay vì chỉ dựa vào các báo cáo hành chính.

Hiện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam có khoảng 21.000 hội viên doanh nhân trẻ trên cả nước, đây là nguồn lực rất quan trọng để hỗ trợ các dự án khởi nghiệp của thanh niên. Bên cạnh đó, Hội cũng lồng ghép nội dung khởi nghiệp vào nhiều chương trình lớn như Chương trình Đào tạo 10.000 CEO, các hoạt động xúc tiến thương mại, cũng như Chương trình Bình chọn và trao danh hiệu Doanh nhân trẻ Khởi nghiệp xuất sắc.

Thông qua các hoạt động này, các dự án khởi nghiệp không chỉ nhận được sự hỗ trợ về tinh thần mà còn được kết nối với thị trường, chuỗi cung ứng và kinh nghiệm quản trị từ cộng đồng doanh nhân.

Ông Đặng Hồng Anh, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam - Ảnh: VGP

Khởi nghiệp cần gắn với công nghệ và chuỗi giá trị

Với tinh thần từ Nghị quyết Đại hội XIV, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam sẽ thúc đẩy các dự án khởi nghiệp đi vào những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như thế nào, thưa ông?

Ông Đặng Hồng Anh: Trong giai đoạn phát triển mới, khởi nghiệp cần từng bước chuyển dịch sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như công nghệ số, tự động hóa, vật liệu mới và công nghệ chế tạo, thay vì chủ yếu tập trung vào các hoạt động thương mại, dịch vụ đơn giản.

Từ thực tiễn hoạt động của Hội, chúng tôi chú trọng thúc đẩy sự kết nối giữa các doanh nghiệp khởi nghiệp với doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp công nghệ nhằm hình thành các chuỗi liên kết.

Cụ thể, doanh nghiệp công nghệ có thể kết nối với doanh nghiệp truyền thống để thúc đẩy chuyển đổi số; doanh nghiệp sản xuất kết nối với doanh nghiệp phân phối; doanh nghiệp dịch vụ kết nối với doanh nghiệp xuất khẩu. Việc hình thành các chuỗi liên kết như vậy sẽ giúp các doanh nghiệp trẻ từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp trẻ đã chuyển từ quy mô nhỏ sang quy mô vừa và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước, đồng thời từng bước tham gia chuỗi giá trị toàn cầu thông qua những kết nối này.

Doanh nhân trẻ trở thành mentor cho thế hệ startup mới

Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030 đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực thực chất cho thanh niên khởi nghiệp và đội ngũ cán bộ Đoàn – Hội. Xin ông cho biết Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đã triển khai nội dung này như thế nào?

Ông Đặng Hồng Anh: Tinh thần cốt lõi là hoạt động hỗ trợ phải tập trung vào nâng cao năng lực thực chất cho thanh niên, chứ không chỉ dừng lại ở việc truyền cảm hứng.

Một trong những cách làm mà Hội đang triển khai là huy động chính các doanh nhân trẻ có kinh nghiệm tham gia làm giảng viên, cố vấn (mentor) cho các dự án khởi nghiệp của thanh niên. Qua đó, thanh niên có cơ hội tiếp cận kinh nghiệm quản trị thực tế, từng bước hình thành năng lực điều hành doanh nghiệp.

Đối với đội ngũ cán bộ Đoàn - Hội, Chiến lược phát triển thanh niên cũng đặt ra yêu cầu phải nâng cao kiến thức về kinh tế và chuyển đổi số. Vì vậy, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai nhiều chương trình đào tạo gắn với thực tiễn như phân tích mô hình kinh doanh, lập kế hoạch tài chính, ứng dụng công nghệ số và kỹ năng kết nối đầu tư.

Việc kết hợp đào tạo với các nền tảng số giúp việc hỗ trợ có thể cá thể hóa theo nhu cầu của từng dự án khởi nghiệp, thay vì triển khai các chương trình tập huấn đại trà.

Lễ trao Danh hiệu Doanh nhân trẻ Khởi nghiệp xuất sắc 2024 - Ảnh: VGP

Tôn vinh doanh nhân trẻ tạo động lực phát triển hệ sinh thái

Như vậy, sau 8 lần tổ chức, Chương trình Bình chọn và trao Danh hiệu Doanh nhân trẻ Khởi nghiệp xuất sắc đã tạo ra những tác động như thế nào đối với cộng đồng doanh nghiệp trẻ?

Ông Đặng Hồng Anh: Qua hơn 10 năm tổ chức (từ năm 2015), với 643 gương mặt Doanh nhân trẻ tiêu biểu được tôn vinh, Chương trình Bình chọn và trao Danh hiệu Doanh nhân trẻ Khởi nghiệp xuất sắc do Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức đã trở thành một thiết chế hỗ trợ khởi nghiệp có chọn lọc, không chỉ tôn vinh mà còn đồng hành với sự phát triển của doanh nghiệp. Hàng trăm câu chuyện khởi nghiệp cụ thể được truyền thông rộng rãi và lan tỏa trong cộng đồng Doanh nhân trẻ cũng như hệ thống Đoàn – Hội LHTN trong cả nước. Danh hiệu này, đặc biệt là TOP10, góp phần nâng cao uy tín của doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận nhà đầu tư và các nguồn lực phát triển. Đồng thời, quá trình tham gia chương trình cũng tạo ra động lực để doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ tài chính, nâng cao tính minh bạch trong hoạt động.

Một điểm đáng chú ý là chương trình không chỉ dừng lại ở lễ trao giải. Sau khi được vinh danh, các doanh nhân tiếp tục được kết nối vào mạng lưới Doanh nhân trẻ toàn quốc, tham gia các hoạt động chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và liên kết chuỗi tại địa phương.

Từ năm 2026, các chương trình tôn vinh của Hội sẽ có những điều chỉnh về tiêu chí theo hướng thực chất hơn. Theo đó, khái niệm khởi nghiệp sẽ được nhìn nhận rộng hơn, không chỉ giới hạn ở việc thành lập doanh nghiệp mới mà còn bao gồm cả quá trình đổi mới mô hình kinh doanh hoặc mở rộng ngành nghề dựa trên tri thức và công nghệ. Việc điều chỉnh tiêu chí này nhằm phản ánh đúng thực tiễn vận động của nền kinh tế số, nơi ranh giới giữa khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp ngày càng linh hoạt.

Tôi tin rằng đội ngũ doanh nhân trẻ sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để làm được điều đó, doanh nhân trẻ cần một hệ sinh thái hỗ trợ đầy đủ, từ kết nối thị trường, tiếp cận nguồn lực đến chia sẻ kinh nghiệm quản trị.

Thông qua việc xây dựng các nền tảng số và duy trì sự đồng hành lâu dài với cộng đồng doanh nhân trẻ, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đang từng bước cụ thể hóa tinh thần của các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Nhà nước trong phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Hội cũng tiếp tục đồng hành với Trung ương Đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam triển khai các chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp. Với lợi thế là mạng lưới doanh nghiệp rộng khắp, hệ thống Hội sẽ tập trung chia sẻ kinh nghiệm quản trị, hỗ trợ kết nối thị trường và nguồn lực cho các dự án khởi nghiệp của thanh niên. Qua đó, góp phần hình thành một thế hệ thanh niên Việt Nam có bản lĩnh, tri thức và năng lực làm chủ khoa học - công nghệ, sẵn sàng tham gia vào quá trình phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Xin trân trọng cám ơn ông!

Huy Thắng (thực hiện)