Việt Nam chưa phải dùng nguồn xăng dầu dự trữ quốc gia

Nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn đảm bảo, chưa cần dùng đến nguồn xăng dầu dự trữ quốc gia. Ảnh: Phạm Ngôn.

Trao đổi với báo chí ngày 10/3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Việt Nam hiện có các loại dự trữ xăng dầu gồm dự trữ lưu thông của các thương nhân đầu mối (20 ngày) và thương nhân phân phối (5 ngày); đồng thời, thị trường cũng có dự trữ sản xuất tại 2 nhà máy lọc dầu và nguồn dự trữ quốc gia. Trong đó, riêng nguồn dự trữ quốc gia có thể sử dụng trong khoảng 7 ngày.

Đảm bảo đủ cho thị trường trong tháng 3-4

Theo Thứ trưởng Tân, dự trữ lưu thông là quy định bắt buộc, trong khi nguyên tắc hoạt động của dự trữ xăng dầu quốc gia lại theo quy trình tại Luật Dự trữ quốc gia.

Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 của Chính phủ nêu rõ trong trường hợp thiếu hụt nguồn cung cục bộ, sản xuất bị sụt giảm, Bộ Công Thương sẽ được giao tính toán các phương án để sử dụng nguồn dự trữ xăng dầu quốc gia.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh cho đến hiện nay, Việt Nam chưa phải sử dụng nguồn dự trữ xăng dầu quốc gia này. Đồng thời, sau khi Bộ nghiên cứu, xây dựng kế hoạch và triển khai các phương án thực hiện thì có cơ sở để khẳng định việc cung ứng xăng dầu trong giai đoạn này vẫn có thể đảm bảo cho thị trường trong tháng 3 và tháng 4.

Liên quan việc nhập dầu thô cho sản xuất xăng dầu trong nước, theo Thứ trưởng Tân, Việt Nam có nhiều nguồn mua từ Đông Nam Á, Mỹ và Trung Đông. Hiện một số lô hàng từ Trung Đông bị chậm trễ do tình hình khu vực, song nguồn cung trên thị trường thế giới không thiếu, vấn đề chủ yếu là mức giá.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân. Ảnh: Bộ Công Thương.

Ngoài các nguồn truyền thống, cơ quan quản lý cũng đang xem xét khả năng nhập dầu thô từ Venezuela. Dầu thô của Venezuela là dầu nặng, có thể phối trộn để sử dụng tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Nhưng nguồn dầu này sẽ khó sử dụng tại Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, do công nghệ của nhà máy ưu tiên sản xuất từ nguồn dầu nhẹ.

Giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu

Liên quan tỷ lệ chiết khấu trong kinh doanh xăng dầu hiện tại, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết đây không chỉ là vấn đề phát sinh trong tình huống bất thường, mà ngay cả trong điều kiện bình thường các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu cũng rất quan tâm.

Bởi đối với các doanh nghiệp bán lẻ, mức chiết khấu chính là nguồn lợi nhuận và là cơ sở để doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh.

Theo Thứ trưởng, thị trường xăng dầu của Việt Nam là thị trường có sự điều tiết một phần của Nhà nước, nhưng vẫn vận hành theo cơ chế thị trường. Theo quy định hiện hành, các doanh nghiệp bán lẻ có quyền mua hàng từ nhiều doanh nghiệp đầu mối khác nhau, qua đó có thể lựa chọn nguồn cung phù hợp và mức chiết khấu tốt nhất.

Trên thực tế, đối với tình trạng chiết khấu bằng 0, hiện nay phía Bộ Công Thương đang trao đổi và kiểm tra lại với các doanh nghiệp đầu mối để xem xét nguyên nhân và có giải pháp phù hợp nhằm đảm bảo sự vận hành ổn định của hệ thống phân phối.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường phức tạp và có nhiều biến động hiện nay, Bộ cho biết cách xử lý cũng sẽ phải xem xét rất thận trọng.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh nghĩa vụ của doanh nghiệp, khi đã tham gia kinh doanh xăng dầu thì dù trong điều kiện bình thường hay khó khăn vẫn phải đảm bảo cung ứng hàng hóa ra thị trường, trừ những trường hợp bất khả kháng đã được quy định rõ.

Về chính sách thuế, Bộ Công Thương đã báo cáo Chính phủ, Chính phủ đã điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu. Việc điều chỉnh này đảm bảo phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục báo cáo Chính phủ về phương án giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu. Tuy nhiên, loại thuế này thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội, nên Chính phủ sẽ phải trình Quốc hội xem xét. Dự kiến nếu quy trình được triển khai nhanh thì có thể xem xét trong tháng này.

Bên cạnh đó, việc điều hành giá xăng dầu cũng đang được nghiên cứu, và có thể ngay trong hôm nay, Chính phủ sẽ có quyết định phê chuẩn cơ chế điều hành, trong đó có nội dung liên quan đến việc sử dụng Quỹ bình ổn giá.

Hồng Nhung