Không bảng đen, phấn trắng, cột mốc biên giới thành bài học về tình yêu Tổ quốc

Học yêu nước bên cột mốc chủ quyền

Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa đang kiên trì gieo những hạt mầm tri thức, niềm tin và khát vọng, góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi phên giậu Tổ quốc.

Không bảng đen, không phấn trắng, một giờ học lịch sử - địa lý đặc biệt diễn ra bên cột mốc quốc giới 281 trên địa bàn xã Mường Chanh, tỉnh Thanh Hóa. Trước mặt học sinh Trường Tiểu học và THCS Mường Lát là cột mốc đá hoa cương sừng sững giữa núi rừng, phía xa là dòng sông Mã uốn mình qua miền biên viễn. Đứng lớp không phải thầy cô quen thuộc, mà là những người lính mang quân hàm xanh của Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn.

Tại đây, Thiếu tá Nguyễn Chí Tôn cùng đồng đội tận tình chỉ cho các em từng con số trên thân mốc, giải thích mốc giới, đường biên và ý nghĩa sống còn của việc bảo vệ cột mốc quốc gia. Nhờ không gian thực địa sống động, những khái niệm vốn trừu tượng như chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới hay quy chế khu vực biên giới đã trở nên gần gũi, dễ hiểu và khắc sâu vào tâm trí học sinh.

Nội dung truyền đạt luôn được linh hoạt điều chỉnh theo từng lứa tuổi, kết hợp kiến thức pháp luật với hình ảnh trực quan và hoạt động trải nghiệm

Không chỉ truyền đạt kiến thức pháp luật, bài giảng còn truyền tải câu chuyện thiêng liêng về nhiệm vụ tuần tra canh giữ đất trời, về tình đoàn kết hữu nghị gắn bó giữa hai nước Việt Nam - Lào. "Chủ quyền của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác định trên thực địa bằng đường biên giới quốc gia. Bên kia cột mốc là lãnh thổ nước bạn Lào. Hai nước núi liền núi, sông liền sông, có truyền thống đoàn kết, hữu nghị lâu đời". Lời giảng mộc mạc của chiến sĩ biên phòng giúp các em hình dung rõ nét về ranh giới Tổ quốc không chỉ qua trang sách, mà bằng chính sự hiện hữu ngay trước mắt.

Sau phần lý thuyết, học sinh được quan sát đội hình tuần tra, tìm hiểu công việc gian lao của người lính và tự tay dọn dẹp, lau chùi mặt đá cột mốc. Việc trực tiếp tham gia chăm sóc công trình chủ quyền giúp các em biến nhận thức thành hành động cụ thể, hình thành ý thức trách nhiệm của một công dân nhỏ tuổi đối với quê hương.

Thiếu tá Nguyễn Văn Thuấn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa) chia sẻ: Đơn vị thường xuyên phối hợp với các nhà trường tổ chức mô hình “Tiết học biên cương” nhằm giúp học sinh hiểu sâu sắc về hệ thống mốc quốc giới, vai trò của lực lượng biên phòng và truyền thống giữ nước của các thế hệ cha anh. Đại diện chính quyền địa phương cũng đánh giá cao mô hình khi giúp các em học sinh khắc sâu kiến thức, từ đó thể hiện tình yêu quê hương bằng những việc làm thiết thực: chăm ngoan học tập, chấp hành pháp luật và tự giác bảo vệ đường biên, cột mốc.

Ý nghĩa giáo dục lan tỏa ấy đã được Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa nhân rộng dọc tuyến biên giới dài hơn 213 km tiếp giáp với nước bạn Lào. Mô hình "Tiết học biên cương" đã duy trì hiệu quả tại nhiều địa bàn như Mường Chanh, Quang Chiểu, Tam Chung, Na Mèo, Sơn Thủy, Yên Khương, Bát Mọt. Nội dung truyền đạt được điều chỉnh linh hoạt theo từng lứa tuổi, kết hợp kiến thức pháp luật với hình ảnh trực quan và hoạt động trải nghiệm. Ghi nhận giá trị thực tiễn sâu sắc đó, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã trao tặng Giải thưởng Vừ A Dính cho mô hình ý nghĩa này.

Nâng bước em thơ, giữ vững phên giậu biên cương 

 Cán bộ Đồn Biên phòng Yên Khương hướng dẫn học sinh gấp chăn màn. 

Nếu “Tiết học biên cương” gieo vào lòng thế hệ trẻ nhận thức và niềm tự hào về chủ quyền lãnh thổ, thì các chương trình hỗ trợ học sinh lại chính là "chiếc phao cứu sinh" mở ra tương lai cho những trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đối với Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa, sự đồng hành này không chỉ dừng lại ở các khoản kinh phí hay món quà vật chất ngắn hạn, mà là cả một hành trình chăm sóc, động viên lâu dài để nâng bước các em trưởng thành.

Năm học 2025-2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa nhận đỡ đầu, hỗ trợ 328 học sinh nghèo thông qua các chương trình giàu tính nhân văn như: “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn Biên phòng” và dự án “Cán bộ, chiến sĩ quân đội nâng bước em tới trường”.

Trong số đó, câu chuyện của em Giàng A Phành (bản Suối Học) là một minh chứng cảm động cho tình quân dân sâu nặng. Mồ côi cha từ nhỏ, lại mang vết thương nặng có nguy cơ hoại tử, Phành từng đứng trước nguy cơ phải bỏ dở việc học hành. Kịp thời phát hiện, cán bộ Đồn Biên phòng Trung Lý đã trực tiếp đưa em đi chữa trị, theo sát quá trình điều trị rồi đón em về đồn chăm sóc, nuôi dưỡng như con em trong gia đình.

Tại mái nhà biên phòng, Phành không chỉ được bảo đảm bữa ăn, giấc ngủ, điều kiện học tập mà còn được các chiến sĩ hướng dẫn nếp sống kỷ luật: tự gấp chăn màn, sắp xếp ngăn nắp đồ dùng, giữ gìn vệ sinh cá nhân. Sự kiên nhẫn, tình yêu thương và lời động viên mỗi ngày của "những người cha mang quân hàm xanh" đã giúp một đứa trẻ từng chịu nhiều tổn thương từng bước vươn lên, tự lập và tự tin tiếp tục hành trình tìm kiếm tri thức.

Ý nghĩa lớn nhất từ mô hình “Con nuôi đồn Biên phòng” hay các suất học bổng “Nâng bước em tới trường” chính là giá trị tinh thần bền vững. Ở vùng cao biên giới, nơi khoảng cách địa lý và cái nghèo dễ làm đứt đoạn con đường học tập của trẻ em, sự can thiệp và hỗ trợ kịp thời của Bộ đội Biên phòng giúp hạn chế tối đa tỷ lệ học sinh bỏ học, bớt đi gánh nặng tài chính cho các gia đình nghèo, đồng thời thắp sáng niềm tin vào tương lai cho các em.

Từ lớp học ngoài trời bên cột mốc đến mái nhà chung trong doanh trại biên phòng, hình ảnh người lính mang quân hàm xanh hiện lên vô cùng ấm áp và gần gũi: vừa kiên cường nơi tuyến đầu gác giữ biên cương, vừa ân cần giảng giải từng luật định, chăm sóc từng đứa trẻ mồ côi, nhắc nhở các em học bài mỗi tối.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tuần tra bảo vệ biên giới.

Một vùng biên giới phát triển bền vững không chỉ cần những mốc quốc giới được giữ vững, những bản làng bình yên, mà cốt lõi phải dựa trên một thế hệ trẻ được học hành đầy đủ, có tri thức và bản lĩnh. Việc trang bị nhận thức pháp luật qua "Tiết học biên cương" kết hợp với sự nâng đỡ thiết thực từ các chương trình xã hội đã kết nối chặt chẽ nhiệm vụ quốc phòng với trách nhiệm chăm lo đời sống nhân dân.

Tình yêu Tổ quốc không ở đâu xa mà được nuôi dưỡng ngay từ những việc làm thầm lặng ấy. Từ bàn tay nhỏ bé lau sạch dòng chữ trên cột mốc quốc giới đến bước chân vững vàng của Giàng A Phành trên đường tới trường, Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa đang kiên trì gieo những hạt mầm tri thức, niềm tin và khát vọng, góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi phên giậu Tổ quốc.