Không chỉ là cấm hay kiểm soát

Tình trạng trẻ em sử dụng thuốc lá điện tử tại Thái Lan đang gia tăng nhanh chóng và trở thành hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng.

Việc học sinh tiểu học công khai hút thuốc lá và đăng tải lên mạng xã hội không còn là hiện tượng cá biệt mà đang dần trở thành xu hướng đáng lo ngại, cho thấy mức độ xâm nhập sâu của sản phẩm này vào lứa tuổi vị thành niên, thậm chí là trẻ nhỏ.

Từng được coi là sản phẩm dành cho người trưởng thành, thuốc lá điện tử nay đã lan xuống cả nhóm tuổi rất nhỏ. Số liệu cho thấy mức độ sử dụng tăng mạnh cả về số lượng lẫn độ tuổi bắt đầu.

Khảo sát năm 2024 của Bộ Hỗ trợ Dịch vụ Y tế cho thấy, hơn 40.000 người từ 6-30 tuổi ghi nhận 18,6% từng sử dụng, trong khi hơn một nửa thanh thiếu niên tin rằng thuốc lá điện tử ít gây hại hơn thuốc lá truyền thống, một nhận thức sai lệch đầy nguy hiểm.

Các nghiên cứu khác còn chỉ ra tình hình đáng báo động hơn, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm tuổi 13-15 đã tăng từ 3,3% năm 2015 lên 17,6% năm 2022. Thậm chí, có trường hợp trẻ em chỉ mới 5 tuổi đã từng thử sử dụng. Những con số này cho thấy không chỉ mức độ lan rộng, mà còn là sự “trẻ hóa” nhanh chóng của hành vi sử dụng.

Nguyên nhân không chỉ đến từ việc tiếp cận qua mạng xã hội hay các kênh không chính thức, mà còn nằm ở cách thuốc lá điện tử được thiết kế và quảng bá. Theo các chuyên gia, nhiều sản phẩm có hình thức giống đồ chơi, màu sắc bắt mắt, hương vị ngọt như kẹo, khiến trẻ em khó nhận diện nguy cơ. Điều này khiến ranh giới giữa sản phẩm giải trí và sản phẩm gây hại trở nên mờ nhạt.

Bên cạnh đó, nhận thức sai lệch trong giới trẻ đang thúc đẩy xu hướng này. Nhiều em tin thuốc lá điện tử giúp cai thuốc lá truyền thống, hoặc không chứa nicotine độc hại. Khi kết hợp với tò mò, áp lực bạn bè và mạng xã hội, hành vi sử dụng dần bị bình thường hóa.

Đáng lo ngại là các chiến dịch hiện nay chủ yếu dừng ở cảnh báo “không được sử dụng”, mà chưa trang bị kỹ năng cho trẻ em đối mặt tình huống thực tế. Trong khi đó, nhiều em đã tiếp xúc với thuốc lá điện tử khi chưa đủ nhận thức về hậu quả, cho thấy giáo dục hiện tại chưa theo kịp tốc độ lan truyền nhanh của môi trường số và áp lực xã hội ngày càng lớn.

Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở việc cấm hay kiểm soát, mà quan trọng hơn là xây dựng năng lực “nói không” cho trẻ em, một kỹ năng xã hội thiết yếu. Khi một đứa trẻ hiểu rằng từ chối không phải là yếu đuối mà là sự tự bảo vệ, đó mới là nền tảng bền vững nhất để ngăn chặn làn sóng thuốc lá điện tử lan rộng hơn nữa.

LAM SA

Nguồn Văn hóa: http://baovanhoa.vn/the-gioi/khong-chi-la-cam-hay-kiem-soat-223491.html